Đại Hội Văn Bút Quốc Tế lần thứ 90 23/9/2024-27/9/2027 tại OXFORD, ANH- Phần II

Đại Hội Văn Bút Quốc Tế lần thứ 90 23/9/2024-27/9/2027 tại OXFORD, ANH- Phần II
Thứ Tư ngày 25 tháng 9 năm 2024
Sáng hôm nay, tôi rời Travelodge vào lúc bảy giờ rưỡi như hôm qua vì Anh- Thu mời anh Hiệp và tôi ăn điểm tâm lúc 8 giờ sáng tại khách sạn Leonardo.
 Ăn sáng xong, chúng tôi đến phòng họp. Lúc bấy giờ tôi mới biết là hai phòng họp của Uỷ Ban Các Nhà Văn vì Hòa Bình và Uỷ Ban Các Nhà Văn bị Cầm Tù được nối lại để tất cả  các đại biểu đều tham dự cùng một lúc chứ không tách riêng như hôm qua. Và cũng chính lúc ấy, tôi mới hiểu khi giới thiệu phần chiếc ghế trống số hai (#2) lúc hai giờ chiều hôm ấy là tôi phải giới thiệu với toàn bộ cử tọa chứ không phải chỉ  trình bày trong cuộc họp của Uỷ Ban Các Nhà Văn bị Cầm Tù.
Đúng chín giờ, mọi người đều tập trung vào phòng họp. Ai nấy tìm chỗ ngồi qua các bảng ghi tên của trung tâm Văn Bút mình.
 
 
 
Sau phần chào mừng của ông chủ tịch Văn Bút Quốc Tế Burhan Sonmez, là phần giới thiệu chiếc ghế trống số một (#1) do Cat Lucas đảm trách. Kế đó là phần tưởng niệm các hội viên của Văn Bút Quốc Tế qua đời trong năm 2024.  Tôi cảm thấy rất ấm lòng khi thấy tên của văn hữu Mạc Hồng Quang trên bảng giới thiệu. Dầu sao, tôi đã đại diện VBVNHN tạo điều kiện cho các hội viên được ghi  tên vào lịch sử của Văn Bút Quốc Tế. Mặc dù ban tổ chức Đại Hội không cho phép chúng tôi quay phim chụp hình, nhưng họ đã thuê một bộ phận lo chuyện ấy. Điều này có nghĩa là những sự kiện diễn ra trong buổi họp lớn như vầy đều được ghi lại và sẽ được lưu trữ kỹ.
 
             
 
                  
 
 
Sau phần Tưởng Niệm là phần công bố phương cách tiến hành chính thức theo lịch làm việc và phần ghi chép trong cuộc họp trước. Tiếp theo là các báo cáo của chủ tịch Văn Bút Quôc Tế (VBQT), báo cáo của Tổng Thư Ký VBQT, báo cáo của Ban Điều Hành, báo cáo của Thủ Quỹ VBQT, báo cáo của Giám Đốc Điều Hành, và báo cáo của Quỹ Khẩn Cấp của Văn Bút Quốc Tế.
 Chúng tôi được nghỉ hai mươi lăm phút để dùng cà phê và bánh ngọt. Sau đó, cuộc họp tiếp tục với phần trình bày thi phẩm Sir Ben Okri và hội thảo về Lịch Sử Văn Bút và Những Sự Liên Quan Đến Hiện Nay.
 
Theo lịch, giờ ăn trưa từ một đến hai giờ trưa (13:00-14:00). Nhưng cuộc hội thảo kéo dài đến một giờ hai mươi(13:20 P.M) vì có khá nhiều câu hỏi càn giải đáp nên mọi người  trở lại phòng họp trễ hơn quy định. Ban tổ chức hiểu tình trạng này nên linh động lùi lại giờ bắt đầu cho cuộc họp buổi chiều.
Đúng hai giờ hai mươi phút(14:20 P.M) cô Tania, chủ trì cuộc họp thuộc Đại biểu Văn Bút Quốc Tế, mời tôi  tôi giới thiệu về chiếc ghế trống của Phạm Đoan Trang. Tôi đã nói ngắn gọn theo mười phút quy định với nội dung như sau:
 
Pham Doan Trang- Viet Nam
Pham Doan Trang is a writer, journalist, and pro-democracy activist. Trang remains in prison after an appeal against her nine-year prison sentence was rejected by the Hanoi People’s High Court on 25 August 2022.
Regarded as one of Vietnam’s most prominent human rights activists, Trang is the author of several books, including Politics of a Police State and Non-Violent Resistance. Trang has received multiple awards in recognition of her advocacy work, including the 2022 Martin Ennals Award and PEN America’s 2024 PEN/ Barbey Freedom to Write Award.
In October 2020, Trang was arrested at her home and charged with “conducting propaganda against the Socialist Republic of Viet Nam”, an allegation frequently used to imprison dissident writers and human rights activists.
While detained, Trang was denied access to legal counsel and medical care for over a year, raising serious concerns in relation to her pre-existing health conditions such as low blood pressure and chronic pain resulting from her legs being severely injured from a previous assault by the police.
Despite her unjust detention drawing international condemnation, including from the UN Working Group on Arbitrary Detention, on 14 December 2021 Trang was sentenced to nine years’ imprisonment. On 1 October 2022, Pham Doan Trang was transferred to a prison located approximately 100km north of Ho Chi Minh City, further hampering visits from her family and legal representatives.
    
    
 
Tiếp theo phần giới thiệu chiếc ghế trống Phạm Đoan Trang là những báo cáo của các chủ tịch của các Uỷ Ban rồi đến phần Bầu Cử cho nhiệm kỳ tới.
 Các ứng cử viên lần lượt phát biểu. Đầu tiên là ứng cử viên chủ tịch Văn Bút Quốc Tế, Tổng Thư Ký VBQT, Phó chủ tịch VBQT,  và các ứng cử viên chủ tịch  các Uỷ Ban của VBQT.
 Sau phần phát biểu này, trưởng ban tổ chức bầu cử công bố các cử tri có thể vào website  Đại Hội Văn Bút Quốc Tế lần thứ 90 để bầu.
 Vẫn  như điều kiện của những lần Đại Hội trước: Các đại biểu (thường là các chủ tịch)  của các Trung Tâm Văn Bút  chỉ được tham gia bầu cử khi trung tâm Văn Bút của họ đã đóng tiền niên liễm hàng năm đúng hạn. Đối với tôi, kỳ bầu cử lần này rất dễ dàng  và nhanh chóng vì tôi đã biết cách vào website của VBQT, và không phải tìm hiểu nhiều về thành tựu hay công lao của các ứng cử viên như những lần bầu cử ở các Đại Hội VBQT trước.
 

Sau bầu cử, mọi người được nghỉ mời lăm phút để dùng cà phê, trái cây và bánh ngọt.
Tiếp đến là phần trình bày của nhóm luật sự trẻ của công ty Luật Quốc Tế (Clifford Chance Constitutional Review)
Cuộc họp buổi chiều chấm dứt vào lúc 6 giờ chiều.
Tưởng sẽ được xe buýt đón ngay tại cổng khách sạn Leonardo, như ngày hôm trước, để tôi có thể đến dự sự kiện tổ chức tại thư viện Ashmolean vào lúc bảy giờ tối một cách dễ dàng. Hóa ra, sự kiện với chủ đề “ Đặc Quyền Thế Lực và Sự Bình Đẳng Qua Diễn Đạt: Cách thực hành tình đoàn kết toàn cầu” (Power Privililege & Equity of Expression: Way of Practising Global Solidarity) là do ban chấp hành của Văn Bút Anh tổ chức chứ không phải do Văn Bút Quốc Tế tổ chức nên chúng tôi phải tự  tìm phương tiện giao thông đến nơi tổ chức sự kiện.  
Sợ trễ giờ, chúng tôi vội đến quầy tiếp tân của khách sạn Leonardo nhờ gọi taxi dùm nhưng nhân viên ở đây cho biết nếu gọi taxi, chúng tôi phải  chờ rất lâu ít nhất là 45 phút vì lúc này là giờ cao điểm; hơn nữa, đã có rất nhiều người gọi đặt taxi trước chúng tôi. Rồi, họ khuyên chúng tôi nên đón xe buýt công cộng gần đó.
 
Theo hướng dẫn, chúng tôi ra khỏi khách sạn, quẹo phải đi thẳng rồi quẹo trái đến trạm chờ xe buýt số 6. Có hai người cũng chờ ở trạm này với chúng tôi là một ông đại biểu của Văn Bút Ái Nhĩ Lan cũng định đến dự sự kiện tổ chức tại thư viện Ashmolean và một em  làm thiện nguyện cho Đại Hội VBQT trên đường về nhà. Để quên thời gian chờ đợi, chúng tôi nói chuyện thân mật về những thứ liên quan đến thời tiết, sự khác biệt giữa thành phố và nông thôn, về các phương tiện giao thông và đặc biệt là xe buýt. Nói chuyện với nhau thật lâu mà không thấy xe buýt số 6 xuất hiện theo giờ ghi trên cột lịch thông báo, tôi chép miệng nói là tôi không có app để biết xe buýt số 6 đó đã đi đến đâu.  Cả ông đại biểu và em thiện nguyện viên đều lấy điện thoại cầm tay ra dò, mới hay hôm nay xe buýt số 6 không dừng ở trạm này. Họ cho biết có một chiếc xe buýt số 300 cũng đến thư viện Ashmolean thuộc thành phố Oxford, đang tiến đến một trạm cách xa chỗ chúng tôi khoảng bốn hay năm khúc đường. Nói xong, tất cả mọi người đều nhanh chân bước. Đầu gối chân trái của tôi bị thương từ giữa tháng sáu, tạm ổn sau lần điều trị nay bỗng nhiên trở chứng. Mỗi lần bước đi là tôi đau thốn đến hông và xuống tận đến bàn chân bên trái. Trời vẫn còn mưa và đường trơn ướt khiến tôi không dám bước nhanh. Sợ té thêm một lần nữa là thêm chuyện; cho nên, dù ái ngại chuyện mọi người chốc chốc dừng lại hỏi “Cô có ổn không?” tôi vẫn đi chầm chậm. Tuy nhiên, khi nghĩ đến việc chậm chạp của mình làm ảnh hưởng mọi người, tôi cố gắng lê chân bước nhanh hơn. May cho chúng tôi là vừa đến trạm thì xe buýt số 300 cũng vừa trờ đến.
Ngồi  trên xe mà tôi cứ tấm tắt khen hoài về sự sạch sẽ của nó. Mặc dù Oxford mưa liên tục mà nền xe buýt sạch như được quét dọn và chùi rửa cẩn thận từng giờ. Công bằng mà nói, tôi chưa từng thấy chiếc xe buýt nào ở Mỹ sạch như những chiếc xe buýt ở đây.

Xe buýt số 300 đưa chúng tôi vào thành phố Oxford đúng bảy giờ tối. Bước ra khỏi xe, chúng tôi vội lấy điện thoại cầm tay, định vị trí của thư viện Asmolean rồi theo hướng dẫn để đi đến nơi.
 
Những người trong ban tổ chức của Văn Bút Anh đứng ngay trước cửa thư viện Ashmolean, cẩn thận xem kỹ tên chúng tôi trong bảng danh sách rồi hướng dẫn chúng tôi đến phòng họp. Khoảng hơn một trăm người, ngồi kín các băng ghế đang chăm chú lắng nghe diễn giả nói chuyện. Có lẽ thấu rõ vì sao chúng tôi đến trễ, các vị ngồi ở hàng ghế sau, đưa những ánh mắt cười thông cảm khi nhượng chỗ cho chúng tôi ngồi bên cạnh.
 
Trước khi thực hiện chuyến tham dự đại Hội Văn Bút Quốc Tế lần thứ 90 tại Oxford, Anh, tôi đã chú ý nhiều đến sự kiện tối hôm nay bởi vì tôi nghĩ mình sẽ được gặp và có thêm nhiều kinh nghiệm từ  những câu chuyện kể  của nhà báo Nedim Turfent, người bị bắt vào tháng 5 năm 2016, và được thả tự do trong tháng 11 năm 2022. Tuy nhiên, qua lời đối thoại anh với mọi người qua màn hình trực tuyến lúc bấy giờ, tôi mới rõ lý do vì sao anh không thể thực hiện chuyến đi, tình cảnh lưu vong hiện tại và tình trạng sức khỏe lẫn tinh thần của anh sau những cách đối xử khắc nghiệt của những kẻ có thế lực.



 Đồng cảnh ngộ với nhà báo Nedim Turfent (người Kurd), nhà báo đồng thời là đạo diễn Mahi Ramakrisnan (người Mã Lai) và nhà văn Gioconda Belli (người Nicaragua) cũng đã từng chịu sự đối xử bất công, và nguy hiểm từ những kẻ có thế lực về chính trị lẫn kinh tế.
 
Những câu chuyện của họ đã khiến tôi ngưỡng mộ tinh thần dũng cảm và nỗ lực bền bỉ dành cho những người không thể cất tiếng nói. Ngưỡng mộ nhiều hơn về tinh thần làm việc không vị lợi của những người có mặt trong buổi tối hôm nay. Đã tám giờ rưỡi tối mà mọi người vẫn nấn ná bàn tán về vấn đề Nhân Quyền, về phương cách tổ chức khéo léo giúp hội viên Văn Bút trong tình trạng nguy hiểm được an toàn và khuyếch trương tiếng nói về sự áp bức của các chính sách độc tài trên những đất nước thiếu Dân Chủ.
Đúng tám giờ rưỡi, tôi bước ra khỏi phòng họp với cảm giác vui buồn lẫn lộn trong tâm hồn. Tôi vui vì khi đại diện Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại, tôi đã góp được phần nào trong việc đấu tranh cho quyền tự do diễn đạt tư tưởng và vận động tự do cho các nhà văn, nhà báo bị giam cầm trong các nước độc tài trên toàn thế giới. Nhưng tôi cảm thấy rất buồn khi nghĩ đến các nhà văn, nhà báo, và những nhà bất đồng chính kiến luôn bị quấy nhiễu và trong tình trạng nguy hiểm. Dân Chủ cho Việt Nam hình như là chuyện xa vời.  Và tôi cảm thấy chán chường với sự vô vọng.  Tôi không hiểu bao giờ đất nước tôi chấm dứt cảnh bắt bớ tù đày những người bất đồng chính kiến, và không biết bao giờ nguồn tài nguyện chất xám không còn phí phạm trong các nhà giam.
Ngang qua bàn tiếp tân, tôi thấy rất nhiều người bu quanh đây. Vài người xin giấy dính ghi chú trong lúc một số người khác khom lưng loay hoay viết. Lướt mắt qua những giòng chữ ghi trên những miếng giấy gắn trên bảng treo tường, cảm giác xúc động dâng trào trong tôi. Những lời nhắn gửi đến các bạn văn bị tù tuy ngắn gọn nhưng đầy thương yêu, quan tâm và đoàn kết.  Như những nhà văn bị giam cầm khác trên thế giới, nhà văn Pham Đoan Trang và các nhà văn, nhà báo khác bị giam cầm tại Việt Nam đều được chúng tôi ủng hộ một cách âm thầm và bí mật.
 
 
 Cảm giác buồn chán khiến tôi vốn đi chậm, càng đi chậm hơn. Vừa bước xuống bậc cấp cuối cùng để rời thư viện Ashmolean, đầu gối chân trái của tôi bỗng dưng nhói đau khủng khiếp. Tôi từ chối lời đề nghị của anh Hiệp về chuyện tìm một nơi ăn tối trong các tiệm bán thức ăn, rồi nói anh nên đi đến tiệm Nhật gần đó mua thức ăn về khách sạn trong lúc tôi đứng đợi anh ở trạm xe buýt. Dự tính đã được thực hiện một cách khít khao vì khi anh quay trở lại là vừa đúng lúc chiếc xe buýt đi Travelodge Peartree đáp vào trạm.
 Tối hôm ấy, sau khi ăn xong, chúng tôi bàn tính là sáng hôm sau không đi bộ đến khách sạn Leonardo nữa mà sẽ nhờ nhân viên của Travelodge gọi taxi.