Tường trình của chủ tịch Cung Thị Lan về hai buổi họp trực tuyến thường niên của Ủy ban Nhà văn bị Cầm Tù thuộc Văn Bút Quốc Tế  – Hai ngày 19-20 tháng 5 năm 2026 Pen International Writers in Prison Committee Annual Online Meeting – Deafening Silence: Hearing endangered voice Confirmation. May 19-20,2026

Tường trình của chủ tịch Cung Thị Lan về hai buổi họp trực tuyến thường niên của Ủy ban Nhà văn bị Cầm Tù thuộc Văn Bút Quốc Tế  – Hai ngày 19-20 tháng 5 năm 2026
Pen International Writers in Prison Committee Annual Online Meeting – Deafening Silence: Hearing endangered voice Confirmation. May 19-20,2026
Chủ đề:  Sự im lặng đến ngột ngạt: Lắng nghe những tiếng nói đang gặp nguy hiểm từ “người thật, việc thật!”
Ngày họp thứ nhất: 19 tháng 5 năm 2026
 
Chiếc ghế trống


Chiếc ghế trống: Galal El-Behairy- là một nhà thơ, người viết lời bài hát kiêm nhà hoạt động xã hội người Ai Cập; ông đã bị giam cầm kể từ khi bị bắt tại Sân bay Quốc tế Cairo vào tháng 3 năm 2018 trong lúc đang tìm cách xuất cảnh. Trước khi bị bắt, ông El-Behairy đã hợp tác với nhạc sĩ Ramy Essam để thực hiện ca khúc phản kháng mang tên “Balaha”, trong đó ông đảm nhận phần viết lời. Chỉ năm ngày sau khi ca khúc này được phát hành, ông đã bị bắt giữ và bị cưỡng bức mất tích trong suốt một tuần. Khi xuất hiện trở lại trước Viện Công tố An ninh Quốc gia Tối cao, trên người ông đã xuất hiện những dấu hiệu cho thấy ông đã bị tra tấn. Các cơ quan chức năng đã buộc tội ông với các cáo buộc như “tham gia một nhóm khủng bố”, “lan truyền tin giả” và “xúc phạm Tổng thống”—những cáo buộc sau đó đã được bãi bỏ. Tuy nhiên, ông vẫn tiếp tục bị giam giữ do vướng vào một vụ án quân sự riêng biệt có liên quan đến các tác phẩm thơ ca của mình. Vào ngày 31 tháng 7 năm 2018, một tòa án quân sự đã tuyên phạt ông El-Behairy mức án ba năm tù giam cùng khoản tiền phạt 10.000 bảng Ai Cập vì tội “lan truyền tin giả và tin đồn thất thiệt” cũng như “xúc phạm quân đội Ai Cập” thông qua tập thơ mang tựa đề *The Finest Women on Earth* (Những người phụ nữ tuyệt vời nhất trên Trái đất). Khoản tiền phạt này sau đó đã được bãi bỏ theo phán quyết phúc thẩm. Sau khi hoàn thành bản án vào tháng 7 năm 2021, ông El-Behairy lại tiếp tục bị cưỡng bức mất tích trong ba tuần, trước khi được đưa ra trình diện một lần nữa trước Viện Công tố An ninh Quốc gia Tối cao. Hiện tại, ông đang phải đối mặt với những cáo buộc mới, bao gồm “lan truyền tin giả” và “tham gia một nhóm khủng bố”. Việc ông bị bắt giữ trở lại phản ánh một mô hình rộng lớn hơn được gọi là chiến thuật “xoay vòng”-một thủ đoạn mà chính quyền Ai Cập thường sử dụng nhằm lách các giới hạn pháp lý về thời gian giam giữ trước khi xét xử, qua đó kéo dài thời gian giam cầm đối với các nhà bất đồng chính kiến.
 
Galal El-Behairy là một nhà thơ, người viết lời bài hát kiêm nhà hoạt động xã hội người Ai Cập; ông đã bị giam cầm kể từ khi bị bắt tại Sân bay Quốc tế Cairo vào tháng 3 năm 2018 trong lúc đang tìm cách xuất cảnh. Trước khi bị bắt, ông El-Behairy đã hợp tác với nhạc sĩ Ramy Essam để thực hiện ca khúc phản kháng mang tên “Balaha”, trong đó ông đảm nhận phần viết lời. Chỉ năm ngày sau khi ca khúc này được phát hành, ông đã bị bắt giữ và bị cưỡng bức mất tích trong suốt một tuần. Khi xuất hiện trở lại trước Viện Công tố An ninh Quốc gia Tối cao, trên người ông đã xuất hiện những dấu hiệu cho thấy ông đã bị tra tấn. Các cơ quan chức năng đã buộc tội ông với các cáo buộc như “tham gia một nhóm khủng bố”, “lan truyền tin giả” và “xúc phạm Tổng thống”—những cáo buộc sau đó đã được bãi bỏ. Tuy nhiên, ông vẫn bị giam giữ do một vụ án quân sự riêng biệt liên quan đến các tác phẩm thơ ca của mình. Vào ngày 31 tháng 7 năm 2018, một tòa án quân sự đã tuyên phạt ông El-Behairy ba năm tù giam và phạt tiền 10.000 bảng Ai Cập vì tội “lan truyền tin giả và tin đồn” cũng như “xúc phạm quân đội Ai Cập” trong tập thơ mang tựa đề *Những người phụ nữ tuyệt vời nhất trên Trái đất*. Khoản tiền phạt này sau đó đã được bãi bỏ theo thủ tục kháng cáo. Sau khi hoàn thành bản án vào tháng 7 năm 2021, ông El-Behairy đã bị cưỡng bức mất tích trong suốt ba tuần trước khi một lần nữa bị đưa ra trước Viện Công tố An ninh Quốc gia Tối cao. Ông bị giam giữ để chờ xét xử trong gần bốn năm, trước khi phải đối mặt với hai vụ án mới vào tháng 9 năm 2025, bao gồm các cáo buộc về hành vi liên lạc với các nhóm khủng bố. Diễn biến này phản ánh một mô hình rộng lớn hơn mang tên “luân chuyển” – một chiến thuật được giới chức Ai Cập sử dụng nhằm lách các giới hạn pháp lý về thời gian giam giữ chờ xét xử, qua đó kéo dài thời gian cầm tù đối với những người bất đồng chính kiến.

Điều hành buổi họp: Tiến sĩ Ross Holder, Trưởng bộ phận Nghiên cứu, Chính sách và Vận động thuộc Văn Bút Quốc Tế.
Ba diễn giả là Amanda Echanis, Rory Branker và Faisal Elbagir
1. Amanda Echanis (sinh ngày 1 tháng 10 năm 1988) là một nhà hoạt động vì quyền lợi nông dân, nhà văn, nhà thơ và lãnh đạo sinh viên người Philippines; cô được công nhận là tù nhân chính trị sau khi bị bắt giữ vào tháng 12 năm 2020. Sau hơn năm năm bị giam giữ, cô đã được tuyên trắng án và trả tự do vào tháng 1 năm 2026. Những thông tin chính về Amanda Echanis: Bắt giữ và Tuyên trắng án: Echanis bị bắt vào ngày 2 tháng 12 năm 2020 tại Baggao, tỉnh Cagayan, với cáo buộc tàng trữ trái phép vũ khí và chất nổ. Những người ủng hộ cô khẳng định rằng đây là những cáo buộc “bịa đặt” và bằng chứng đã bị dàn dựng. Vào ngày 14 tháng 1 năm 2026, Tòa án Xét xử Khu vực (RTC) Thành phố Tuguegarao – Chi nhánh số 10 đã tuyên trắng án cho cô, với lý do bên công tố đã không thể đưa ra bằng chứng xác thực vượt ngoài mọi nghi ngờ hợp lý. Tiểu sử và Gia đình: Cô là một cán bộ tổ chức phụ nữ nông dân thuộc Liên đoàn Phụ nữ Nông dân Quốc gia Amihan. Cô là con gái của ông Randall “Ka Randy” Echanis – một cố vấn hòa bình và nhà hoạt động cải cách ruộng đất nổi bật, người đã bị sát hại vào tháng 8 năm 2020. Giam giữ và Hoạt động xã hội: Cô bị bắt khi đang ở cùng người con trai mới một tháng tuổi và đã bị buộc phải xa con trong suốt thời gian bị giam giữ. Trong thời gian ở tù, cô vẫn tiếp tục việc học tại Đại học Philippines (UP) Diliman; vào tháng 5 năm 2025, cô đã được bầu làm ủy viên Hội đồng Sinh viên Đại học UP Diliman, trở thành tù nhân chính trị đầu tiên đạt được thành tích này. Tác phẩm văn học: Echanis là cựu học sinh của Trường Trung học Nghệ thuật Philippines. Cô đã viết kịch bản phim mang tên *Nanay Mamen*, đồng thời xuất bản một tập thơ và tiểu luận được sáng tác ngay trong thời gian bị giam giữ, với tựa đề *Binhi ng Paglaya* (Hạt giống Tự do).
2. Rory Branker: Vào ngày 20 tháng 2 năm 2025, các sĩ quan thuộc Cơ quan Tình báo Bolivar của Venezuela (SEBIN) đã chặn bắt Rory Branker tại Caracas và ép ông lên một chiếc xe. Các nhà chức trách cũng đã đột kích nơi ở của ông, tịch thu hai máy tính xách tay và hai điện thoại di động.
 
Vào ngày 26 tháng 2 năm 2025, Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Tư pháp Venezuela, ông Diosdado Cabello, đã tuyên bố trên chương trình truyền hình *Con el mazo dando* của mình rằng Branker “đã bị bắt giữ vì hành vi tống tiền người khác thông qua việc đăng tải thông tin sai lệch cùng các tội danh khác (…) nhằm tạo dựng các luồng dư luận trên truyền thông chống lại chính phủ và nhân dân Venezuela”.
 
Vào ngày 29 tháng 8 năm 2025, Ủy ban Nhân quyền Liên Mỹ (IACHR) đã ban hành các biện pháp phòng ngừa nhằm bảo vệ Rory Branker, dựa trên nhận định rằng ông đang phải đối mặt với nguy cơ nghiêm trọng và cấp bách về việc bị xâm hại không thể khắc phục đối với quyền được sống và sự toàn vẹn thân thể của mình.
 
Ban đầu bị giam giữ tại Căn cứ Cảnh sát Maripérez, sau bảy tháng, Branker đã bị chuyển qua nhiều nhà tù khác nhau trước khi cuối cùng được chuyển đến Trung tâm Cải tạo Tocorón tại bang Aragua. Việc giam giữ tùy tiện đối với Branker được đánh dấu bằng các hành vi cưỡng bức biến mất, chuyển trại giam mà không báo trước, giam giữ biệt lập kéo dài, thiếu minh bạch về mặt thủ tục tố tụng và không được đảm bảo đầy đủ quyền bào chữa hợp pháp. Rory Daniel Branker, sinh năm 1978, là một người viết chuyên mục trên nhiều nền tảng khác nhau, một nhà báo và là biên tập viên của tờ *La Patilla*.
Branker đã được trả tự do vào ngày 4 tháng 2 năm 2026, sau khi phải chịu cảnh giam giữ tùy tiện trong gần một năm. Vào ngày hôm sau, ông chính thức bị khởi tố với năm tội danh, bao gồm “tài trợ khủng bố” và “tội phản quốc”. Hiện tại, ông vẫn chịu lệnh cấm xuất cảnh, bị cấm phát ngôn với báo chí và buộc phải trình diện trước các cơ quan chức năng khoảng một lần mỗi tháng.
3.Faisal Elbagir: Faisal Elbagir là nhà báo và nhà bảo vệ nhân quyền nổi bật người Sudan. Ông là một cây bút, nhà thơ, biên dịch viên và phiên dịch viên. Ông là người sáng lập kiêm Tổng điều phối viên của tổ chức Các nhà báo vì Nhân quyền – JHR Sudan. Tổ chức này chuyên giám sát quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí, đặc biệt chú trọng đến sự an toàn và công tác bảo vệ các nhà báo. Ông bắt đầu sự nghiệp hoạt động xã hội tại Sudan vào giữa những năm 1980, và sau đó đồng sáng lập một số sáng kiến ​​xã hội dân sự cũng như các tổ chức nhân quyền tại Sudan, trong đó có Trung tâm Khartoum về Nhân quyền và Phát triển Môi trường (KCHRED). Faisal từng đảm nhiệm chức vụ Tổng thư ký của KCHRED và Điều phối viên Dự án thuộc Chương trình Truyền thông và Tự do Ngôn luận, cho đến khi KCHRED bị chính quyền Sudan cưỡng ép đóng cửa một cách tùy tiện vào năm 2009, sau sự kiện Tổng thống Omar al-Bashir bị Tòa án Hình sự Quốc tế truy tố.
 
Faisal Elbagir là người sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của Sáng kiến ​​Châu Phi về Phát triển Truyền thông và An toàn cho Nhà báo. Ông từng làm nhà báo cho nhiều tờ báo tại Sudan, đồng thời tổ chức các khóa huấn luyện về nhân quyền và truyền thông cho vô số nhà báo tại Sudan và Nam Sudan. Ông là đồng sáng lập của Diễn đàn Truyền thông Sudan (Sudan Media Forum) và là thành viên Hội đồng Quản trị của tổ chức này. Ông là người luôn tích cực vận động cho báo chí nhân quyền và báo chí đề cao đạo đức nghề nghiệp. Ông cũng là một trong những thành viên sáng lập đầu tiên của Liên minh Bảo vệ Sudan (Sudan Defenders Coalition). Ngoài ra, ông còn là người sáng lập kiêm Tổng biên tập của tờ Sudan’s Reporters. Faisal sở hữu bằng Cử nhân ngành Khoa học Chính trị và bằng Thạc sĩ ngành Chính trị học của Đại học Poona (Ấn Độ), đồng thời là học giả tại Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters thuộc Đại học Oxford. Hiện tại, ông đang là nghiên cứu sinh Tiến sĩ tại Trường Báo chí và Truyền thông Đại chúng thuộc Đại học Nairobi.
 
 
Tiến sĩ Ross Holder trình bày: Launch of the PEN International Case list 2026 and related activities
Thảo luận về case list
 
Ngày thứ hai 20 tháng 5 năm 2026
 

1. Các vấn đề thực hành & Lời phát biểu khai mạc – do Sabtina Bravi và Ma Thida trình bày
2. Chiếc ghế trống: Galal El-Behairy (Ai Cập)

3. Sổ tay Vận động của Văn Bút Quốc Tế: – Cẩm nang bảo vệ các nhà văn đang gặp nguy hiểm.


4. Tăng cường lợi ích từ hoạt động vận động chính sách cho các khu vực
1. Vận động chính sách và các chiến dịch tại Châu Mỹ
2. Chiến lược vận động chính sách và chiến dịch tại Châu Âu và Trung Á đến năm 2026
5. Thúc đẩy văn học và bảo vệ tự do ngôn luận trên toàn thế giới kể từ năm 1921
6. Rà soát việc thực hiện các nghị quyết trước đây và thảo luận chung nhằm chuẩn bị cho nghị quyết mới + Hỏi đáp
Phần trình bày: Ross Holder
Phần Hỏi đáp: Diane Alméras
7. Văn Bút Quốc Tế: Các Nghị quyết Đại hội – Quá khứ & Tương lai – Cuộc họp thường niên của Ủy ban Nhà văn trong tù.


Cuộc họp này có văn hữu Thanh Song Kim Phú tham dự:
 



Maryland ngày 30.5.2026

Kính thăm quý văn hữu VBVNHN,
Trước đây Cung Lan gửi nhiều thông tin từ Văn Bút Quốc Tế(VBQT) và một trong những  thông tin ấy, có vấn đề Cung Lan rất  quan ngại là PEN International  Case list 2026 không thấy tên Việt Nam -Phạm Đoan Trang trong danh sách . Cho nên, trong cuộc họp ngày 19 &20 tháng 5 vừa qua Cung Lan có hỏi Tiến sĩ Ross Holder và được chủ tịch Uỷ Ban Các nhà văn cầm tù Ma Thida trả lời dùm Ross là  Uỷ Ban các nhà văn bị Cầm Tù  đã bổ sung vào danh sách. Ngoài ra, Uỷ Ban Các nhà văn cầm tù còn tổ chức chiếc ghế trống cho Phạm Đoan Trang.


Inline image



Inline image





 Ngày 20.5.2025 Luật sư Michael Rosen-Lupu trình bày  những trường hợp đặc biệt của các nhà văn, nhà báo bị sách nhiễu và trong tình trạng nguy hiểm ở Châu Á, anh ta  có đề cập đến Phạm Đoan Trang- Viet Nam. 


Inline image





Inline image



Cung Lan gửi lời khen ngợi  Michael Rosen-Lupu ngay trong cuộc họp.
Inline image



Michael Rosen-Lupu là luật sư kiêm nhà hoạt động nhân quyền, hiện đang đảm nhiệm chức vụTrưởng khu vực Châu Á – Thái Bình Dương  thuộc  tổ chức Văn Bút Quốc Tế (chức vụ của tiến sĩ Ross Holder trước đây)



Đây là lần đầu tiên Cung Lan thấy mặt anh ta trong cuộc họp zoom. Cung Lan nghĩ anh ta ở  tuổi các con trai mình nên   rất tự nhiên trao đổi qua các email. Tập trung nhiều về các nhà văn bất đồng chính kiến ở Việt Nam. Anh ta có nhã ý muốn gặp Cung Lan khi từ Anh sang Hoa Thịnh Đốn và CungLan mời đến nhà, không ngờ anh ta nhận lời.
Inline image








 Anh Hiệp và Cung Lan đã đãi luật sư Michael Rosen-Lupu những món ăn Việt Nam: Gỏi ngó sen tôm tịnh, phở gà, chả giò và bánh phu thê.Inline image




 Ăn xong, Anh ta và Cung Lan bàn về những giải pháp giúp Phạm Đoan Trang, Phạm Chí Dũng và các nhà văn, nhà báo bị bất đồng chính kiến ở Việt Nam.
 Cung Lan xin kính trình quý văn hữu chuyện gặp thành viên của Văn Bút Quốc Tế trong ngày chủ nhật hôm nay. Cung Lan thật bất ngờ vì điều này nhưng lần sau, nếu có dịp như thế Cung Lan sẽ loan báo cùng quý văn hữu nhất là các vị trong ban chấp hành VBVNHN nhiệm kỳ 2027-2029 để quý văn hữu có thể làm quen và tiếp tục chương trình ủng hộ phong trào giải thoát các nhà văn/nhà báo bất đồng ý kiến ở Viet Nam ra khỏi nhà tù.
 Mến chúc quý văn hữu luôn mạnh khỏe, an vui và xin hẹn gạp vào ngày mai trong buổi RM thi tập của Thi nhạc sĩ Trần Đại Bản.
 Quý mến,
 Cung Thị Lan
**
Michael Rosen-Lupu là luật sư kiêm nhà hoạt động nhân quyền, hiện đang đảm nhiệm chức vụTrưởng khu vực Châu Á – Thái Bình Dương  thuộc  tổ chức Văn Bút Quốc Tế. Có trụ sở làm việc tại Bangkok (Thái Lan), công việc của ông tập trung chủ yếu vào việc bảo vệ quyền tự do ngôn luận và vận động bảo vệ quyền lợi cho các nhà văn, nhà báo cũng như các nhà hoạt động đang gặp nguy hiểm trên khắp khu vực này. 
Các Hoạt động & Trách nhiệm trọng tâm: Các Chiến dịch Vận động: Ông dẫn đầu các lời kêu gọi quốc tế nhằm trả tự do cho các tù nhân chính trị, bao gồm luật sư nhân quyền Yu Wensheng tại Trung Quốc và nhà hoạt động Phạm Đoan Trang tại Việt Nam. Giám sát Khu vực: Ông lên tiếng phản đối việc “vũ khí hóa” pháp luật tại khu vực Đông Nam Á, đồng thời theo dõi sát sao các vụ việc quấy rối pháp lý gây chú ý dư luận—chẳng hạn như các trường hợp liên quan đến chủ nhân giải Nobel Maria Ressa tại Philippines và nhà văn Murray Hunter tại Malaysia cũng như Thái Lan. Đóng góp Nghiên cứu: Ông hỗ trợ biên soạn các danh sách hồ sơ chi tiết về những vụ vi phạm nhân quyền nhằm vào giới tác giả.