VÀI LỜI VỚI ĐẠI HỘI VBVNHN của Tân Tổng thư ký VBVNHN Trung Ương nhiệm kỳ 2027-2029, Văn thi sĩ Tiểu Lục Thần Phong 

VÀI LỜI VỚI ĐẠI HỘI VBVNHN
Kính thưa hai vị cựu và tân chủ tịch VBVNHN
Kính thưa tất cả các thành viên VBVNHN
Hôm nay anh chị em chúng ta về đây phó hội trong tinh thần tương ái tương thân. Tôi cảm nhận rất vui, lòng cũng muốn về gặp mặt anh chị em nhưng hoàn cảnh riêng của gia đình nên không sao về được.
Tất cả chúng ta là những người sống xa quê hương bản quán. Chúng ta  đã nhận nơi này làm quê hương thứ hai và sống chết ở chính nơi này, tuy nhiên trong tâm hồn chúng ta ai cũng có nỗi nhớ quê hương đất nước, nhớ người thân. Không phải ai cũng may mắn được cả gia tộc hay gia đình sum họp nơi hải ngoại. Bản tánh người Việt chúng ta vốn nặng tình: Tình yêu đất nước, tình thân tộc, tình bằng hữu, tình làng xóm làng, góc phố…và hơn nữa chúng ta là những người cầm bút, viết văn, làm thơ, soạn nhạc mà những người người cầm bút thì rất nhạy cảm, có nhạy cảm mới nắm bắt được sự rung động để mà viết, vì thế cái tình người, tình quê trong chúng ta rất sâu và rất dễ lay động.
VBVNHN là một thành viên của Văn Bút Quốc Tế, kể từ khi thành lập bởi các vị: Trần Tam Tiệp, Minh Đức Hoài Trinh, Nguyên Sa đến nay cũng đã gần bảy mươi năm rồi. Bảy mươi năm là một đời người, ba thế hệ. VBVNHN trải qua bao thăng trầm sóng gió, có khi bị xóa sổ bì vận nước, có khi bị Văn Bút Quốc Tế tạm hoãn vai trò thành viên của chúng ta vì chính những xáo động trong nội bộ VBVNHN. Thế nhưng rồi mọi việc cũng qua đi, VBVNHN lại tiếp tục đồng hành với người cầm bút ở hải ngoại. VBVNHN vẫn là sân chơi của tất cả những tác giả sống và sáng tác nơi quê hương thứ hai. Những điều ấy không phải ngẫu nhiên mà là nhờ có sự dấn thân của những người có tình, có hoài bão, có ước mơ… ta có thể nói cụ thể hơn là nhờ những vị chủ tịch và các thành viên trong ban chấp hành đã gánh vác việc chung. Đó là những vị như: Trần Tam Tiệp, Minh Đức Hoài Trinh, Nguyễn Ngọc Ngạn, Viên Linh, Cung Thị Lan…Chính họ là cái vốn quý của VBVNHN.
Chúng ta cũng phải nhìn nhận rằng trong chúng ta có nhiều kèn cựa, hơn thua, đấu đá, lời ra tiếng vào thậm chí chụp mũ rất hồ đồ. Đây là những điểm khiến nhiều người ngần ngại không muốn gia nhập VBVNHN. Cũng chính những điều này làm phân hóa nội bộ và gây nhiều cản trở cho hoạt động của VBVNHN. VBVNHN là một sân chơi chung. Chúng ta là những thành viên hội tụ lại để chia sẻ nhữung sáng tác, trao đổi tâm tình thì nên đòan kết hơn là chia rẽ nhau. VBVNHN cùng với Văn Bút Quốc Tế đồng hành cùng những người cầm bút trên thế giới. Chúng ta tranh đấu cho quyền tự do tư tưởng, tự do biểu đạt quan điểm, tự do sáng tác, tự  do ngôn luận. VBVNHN lên tiếng đòi trả tự do cho những người bị cầm tù vì chính sang tác của họ. Ngay trên quê hương chúng ta cũng thế, những người cầm bút can đảm nói lên sự thật, phơi bày mặt trái của sẽ hội, góc khuất của chế độ…Họ dũng cảm viết lách và chấp nhận sự trừng phạt của chính quyền: Bôi nhọ danh dự, cho giang hồ xã hội đen tấn công, đánh lén, giam giữ, tù đày…Họ là Phạm Đoan Trang, Nguyến Chí Dũng, Nguyễn Quang A…và còn rất nhiều nữa hiện đang bị tù đày cấm bế. Chúng ta sống ở hải ngoại vốn có đầy đủ tự do nên viết lách không bị kiểm duyệt, không bị nguy hiểm. Có lẽ cũng có không ít người khó hình dung nổi sự nguy hiểm của những người cầm bút có lương tâm ở quốc nội. Nếu viết linh tinh chuyện tình tiền tù tội hay chuyện ăn chơi, chuyện tình ái ấm ớ… thì không sao. Hễ mà viết về dân oan mất đất mất nhà, môi trường bị tàn phá, biển đảo mất, quan lại tham nhũng hoạnh họe dân, những phỉ quan gian thương liên kết nhau là lập tức gặp họa liền. Những vấn đề dân chủ – tự do – nhân quyền đều là chuyện cấm kỵ, tuy nhiên nguy hiểm là vậy nhưng những người cầm bút có lương tâm họ chẳng ngán ngại bao giờ. Bộ máy an ninh mạng, dư luận viên vẫn rình rập, theo dõi tất cả mọi người, kiểm duyệt từng bài viết, từng câu chữ…Có thấy được điều này mới biết được chúng ta may mắn biết là bao khi được sống và viết trong một xã hội dân chủ – tự do. Chúng ta là những thành viên VBVNHN có thể giúp đỡ những người cầm bút bị tù đày bằng cách ký những thỉnh nguyện thư đòi trả tự do cho họ. Văn Bút Quốc Tế vẫn thường làm những kiến nghị thư như vậy và rất cần chữ ký của mọi người. Theo luật định thì thường những kiến nghị thư (tùy từng loại) đủ số chữ ký quy định thì quốc hội phải đem vấn dề ra xem xét và đề nghị những hành động cụ thể với chính phủ.
Kính thưa quý vị đại biểu VBVNHN
Mọi người trong chúng ta chắc ai cũng thấy tình hình văn chương chữ nghĩa hiện nay teo tóp và nhạt nhòa như thế nào. Những bậc cây đa cây đề dần dần gác bút hoặc rơi rụng theo thời gian trong khi ấy không có lớp trẻ kế thừa. Người đọc hải ngoại có thể nói là gần bằng con số không. Tầng lớp trí thức chỉ đọc tài liệu tiếng Anh có liên quan đến chuyên môn nghề nghiệp của họ. Tầng lớp lao động phổ thông thì cả đời chẳng đọc dù là tiếng Anh hay tiếng Việt. Văn chương hải ngoại hiện nay có thể coi như đã chết lâm sàng. Văn chương hải ngoại vốn là sự nối dài của Văn học miền Nam một thời rực rỡ, bây giờ thì quá mờ nhạt và tương lai chẳng có chút le lói ánh sáng nào cuối đường hầm. Thời đại công nghệ điện toán và các mạng xã hội, các phương tiện kỹ thuật cao như: Iphone, Ipad…đã giết chết thú đọc sách của con người nói chung, người Việt nói riêng. Với người Việt trong nước thì cũng còn vớt vát chút ít vì dân số đông nên tỉ lệ phần trăm con số người đọc vẫn có. Nhiều học sinh – sinh viên, trí thức, người yêu văn chương… Nếu hải ngoại in một cuốn sách mà bán được vài chục bản kể đã là khá thì trong nước sách bán cũng được vài chục ngàn bản. Nói như vậy để cho thấy người cầm bút hải ngoại rất thê thảm, chúng ta viết ra và cũng chỉ loanh quanh người trong giới đọc mà thôi, thậm chí có người còn bảo: “Ai viết nấy đọc”. Văn học trong nước, thông qua Hội Nhà Văn vẫn còn được sự tài trợ của chính quyền bằng cách: cấp kinh phí cho hoạt động, tổ chức trại sáng tác, tổ chức xét thưởng những tác phẩm xuất sắc (theo tiêu chuẩn của nhà cầm quyền), giúp việc in ấn, phát hành…Những điều này quả thật VBVNHN của chúng ta chưa có được.
Văn chương chữ nghĩa của người Việt hải ngoại giờ như cảnh chợ chiều. Chúng ta có viết ra cũng chẳng có ai đọc, may ra chỉ có những người viết đọc với tinh thần “có qua có lại mới toại lòng nhau”. Có một điều nữa cũng cần nói  là người trong nước rất khó tiếp cận với các nguồn tin hay những sáng tác từ hải ngoại. Hệ thống kiểm duyệt, tường lửa ngăn chặn hết các tờ báo, trang web văn chương nước ngoài. Bài viết từ hải ngoại không có cửa được đăng ở các báo hay trang web trong nước, trong khi ấy bài từ trong nước gởi ra thì đăng dàn trời. Từ điểm này tôi nghĩ đại hội văn bút tìm phương cách để đưa sáng tác hải ngoại đến với đồng bào quốc nội. Chúng ta có thể tìm cách xuất bản chính thức hoặc bán chính thức thông qua các trung gian. Dĩ nhiên là chúng ta phải chịu sự kiểm duyệt gắt gao, sẽ bị cắt xén, cắt bỏ, đục bỏ… những câu chữ hay đoạn văn mà nhà cầm quyền không thích, nhưng dù sao thì cũng có còn hơn không, việc này có nên chăng? Nếu chúng ta cứ khư khư một mình một cõi, một nhóm với nhau thì tình hình này càng ngày càng bí bách.
Thời đại công nghệ điện toán phát triển cao độ, xã hội thay đổi sâu sắc từ cách sống đến lối hưởng thụ. Lòng người cũng đổi thay theo thời cuộc. Đại hội văn bút chúng ta cần bàn thảo để soạn ra những điều lệ mới, thay đổi những điều lệ cũ không còn thích hợp với hoàn cảnh thực tế. Xã hội loài người thay đổi liên tục, chẳng có chi đứng yên, ngay cả luật pháp Hoa Kỳ cũng thế, luôn có sự thay đổi, bổ sung luật mới, tu chính án…vì thế chúng ta không có lý do gì để thụ động, bị động trước thời cuộc.
Lời cuối tôi xin kính chúc tất cả các thành viên VBVNHN sống khỏe, sống vui và sáng tác mạnh hơn nữa. Mong tất cả quý cô chú, anh chị VBVNHN ngồi lại với nhau trong tinh thần tương thân tương ái, gác lại những dị biệt để đồng hành cùng VBVNHN.
Tiểu Lục Thần Phong
Ất Lăng thành, 2026