Nguyễn Minh Nữu

Tiểu Sử:
Sinh ngày 06 tháng 1 năm 1950 tại Hà Nội.
Lớn lên tại Saigon, Định cư tại Hoa Kỳ năm 1995.
Sáng lập và Thư Ký tòa soạn Tạp Chí Văn Phong  chuyên về văn học nghệ thuật tại Miền đông Hoa Kỳ từ  năm 1999
Chủ Nhiệm Tuần Báo Văn Nghệ Washington DC từ năm 1997 cho tới nay
Cầm bút từ năm 1970, có truyện và thơ đang tại các tạp chí  Văn, Văn Học, Bách Khoa, Nghệ Thuật (trước 75)
Tác phẩm :
1/ Tập thơ Lời Ghi Trên Đá do nhà  Văn Nghệ xuất bản và Công Ty Phương Nam phát hành năm 2006
Bìa Đinh Cường- Phụ bản Cù Nguyễn- Ngọc Dũng- Đinh Cường
2/ Lời Ghi Trên Đá , CD Chín ca khúc phổ từ thơ Nguyễn Minh Nữu từ các nhạc sĩ Tôn Thất Lan,Hồng NGuyễn, Việt Long, Trần Đăng Quang,Nguyễn Ngọc Linh, Nguyễn Ngọc Cẩn,Trịnh Xuân Ái.  do Công Ty Phương Nam phát hành.
Các tác phẩm Văn Xuôi:
1. Thương Quá Sài Gòn Ngày Trở Lại
2. Số 19 Kỳ Đồng,Sài Gòn
3. Chuyện Cổ Tích Ở Bến Bình Đông
4. Từ núi đồi Dran, nhớ về rừng Natick
5. Thuồng Luồng Mắt Biếc
6. Thi Thánh
7.SỐ 19 KỲ ĐỒNG
8.Chuyện Cổ Tích Trên Bến Bình Đông
9. Hảo Hán Cuối Cùng
10.CHỊ THÚY
11. KHU NANCY Ở SAIGON
12. CON TRAI CỦA THỦY THẦN-Truyện NGUYỄN MINH NỮU
13. THU ƠI LÀ ƠI THU-Nguyễn Minh Nữu
14. SƯ ÔNG CHÙA NÚI-NGUYỄN MINH NỮU
VỀ NGUYỄN  MINH  NỮU THỜI HẢI NGOẠI
Nguyễn Vy Khanh


Nguyễn Minh Nữu là tên thật, sinh ngày 6-1-1950 tại Hà Nội. Di cư vào Nam năm 1954, nhập ngũ năm 1968 và giải ngũ năm 1975. Làm thơ viết văn từ 1970, truyện đầu tiên “Một Thoáng Mây Phiêu Bạc” đăng trên Giai phẩm Văn số mùa Xuân 1971. Định cư tại Hoa Kỳ từ năm 1995 và hiện sống tại Virginia. Sáng lập và thư ký tòa soạn tạp-chí Văn Phong (Washington DC, 1999-2001) và chủ nhiệm tuần báo Văn Nghệ (Washington DC, 1997-2014).
Tác-phẩm văn học đã xuất bản: Lời Ghi Trên Đá (thơ; NXB Văn Nghệ Việt-Nam, 2006); Thương Quá Saigon Ngày trở lại (bút ký và truyện; Văn Nghệ, 2017), Thuồng Luồng Mắt Biếc (truyện và ký; Nhân Ảnh, 2021); Đất Nhớ Người Thương (bút ký; Nhân Ảnh, 2022).
*
Qua LVS người bạn chung của thời đi học và thơ thẩn ở Sài-Gòn, tôi “tái ngộ” Nguyễn Minh Nữu ở xứ người qua tờ nguyệt san Văn Phong, tạp-chí văn-học nghệ-thuật vùng Washington D.C., khoảng năm 1999, nơi tôi được đăng một số truyện ngắn và cũng nơi đây tôi “gặp lại” bạn Đoàn Văn Khánh – được đọc thơ của Khánh thì đúng hơn – cho đến năm 2014 gặp lại trong buổi ra mắt Quán Văn 26 về Hoài Khanh. Trước biến cố năm 1975, tôi “kiến kỳ văn” Nguyễn Minh Nữu qua tập truyện anh in ronéo từ Ban-Mê-Thuột năm 1972 – văn chương máu lửa của một thời đảo điên. Phải đến năm 2019 ngay trước khi vi-khuẩn Vũ Hán hoành hành cả thế giới, chúng tôi mới chính thức tay-bắt-mặt-mừng và liên lạc văn nghệ thường xuyên hơn. Thời tôi thường đến Washington D.C., anh chưa sang Mỹ và thời anh sinh hoạt văn nghệ mạnh nhất thì tôi đã dần rút về “tháp ngà” cố tránh vòng cương tỏa cộng đồng. Nói thế để khi đọc những bút ký Thương Quá Saigon Ngày Trở Lại, Số 19 Kỳ Đồng, Thu Ơi Là Thu, Bên Bờ Kênh Tẻ, Khu Nancy Ở Sài Gòn, Nhớ Về Long Kiểng, Khu Phố Ngày Xưa, Làm Báo ở Washington DC, Bên Dòng Potomac, … mới thấy rõ chân dung con người cực lực văn nghệ Nguyễn Minh Nữu và nhờ vậy được biết những sinh hoạt mình không thấy và biết nhiều.
Nguyễn Minh Nữu nhập làng văn từ đầu thập niên 1970 ở Sài-Gòn, cho đến nay lượng tác phẩm không thật nhiều nhưng tôi đã nhận ra chúng song hành với con đường của văn học Việt trong tình cảnh phân ly Nam-Bắc và trong-ngoài. Hai truyện ngắn của một thời chiến tranh – Một Thoáng Mây Phiêu Bạc và Dòng Nước Mắt Xanh, ghi nhận những tâm tình khá nhân bản của người trẻ làm lính trận, cũng là người con của gia đình đáng ra phải xum vầy, hạnh phúc, và của người thanh niên với tình yêu đầu đời (tôi từng có tập Hát Ngợi Ca Tình Nhân thơ NMN và ĐVK, nhạc Nguyễn Quyết Thắng, cũng do nhà xuất bản Con Người in năm 1973).
Cũng phải hơn hai thập niên sau, ngòi bút văn chương của Nguyễn Minh Nữu mới có dịp trở lại – với người đọc như tôi? Trở lại nhưng chín mùi và sâu sắc hơn.
Trước hết, bút ký Thương Quá Sài Gòn Ngày Trở Lại với tôi là một bất ngờ thích thú và đặc sắc, về một Sài-Gòn hôm nay lồng trong những mảnh vỡ của ký ức, của tình bạn và thế giới văn chương trước sau năm 1975, đã là những nhìn thấy tận mắt, những thấu tâm can qua quan sát và ký ức của người viết. Nguyễn Minh Nữu sử-dụng thể-loại bút-ký, ở đây đồng thời cũng là tự truyện khi tác-giả viết về mình cũng như bạn hữu và các sinh hoạt văn-nghệ. Tâm sự của anh tức tâm tình, nhung nhớ, lại vừa mang tính sử ký về một thời và những con người thật có tên, có chân dung, từng ở đó, đang còn ở đó hoặc đã rời bỏ cũng như đã mất với những nét đơn sơ mà cụ thể, hữu hình, trung thực, những nét rất riêng, và là gốc gác, xuất xứ những văn bản thơ, văn và nhạc, kèm theo văn bản, cả “tình sử” làm nền, bạn văn,… Thành công làm sống lại được như vậy, anh phải thân thiết lắm, phải sống-chết-với lắm, dĩ nhiên với tài quan sát, với tình thân thương chân thật, với một trung thành vô vị lợi,… Anh cảm tình thắm thiết với Nguyên Minh người chủ biên tập san Quán Văn cùng những văn hữu biên tập, cộng tác. Trong hoàn cảnh không dễ, họ kiên trì và gây sống cho đặc san như thế nào, sinh hoạt và chia xẻ kinh nghiệm làm văn-chương và làm báo, làm sống lại không khí sinh hoạt văn nghệ một thời trong hy vọng chuyển lửa cho người trẻ hơn. Thiển nghĩ Thương Quá Sài Gòn Ngày Trở Lại đã như một “tổng quan” về văn học miền Nam của thế hệ trẻ những năm 1970 và sau đó, một “biên khảo” nhẹ nhàng và lôi cuốn người đọc. Khi viết về văn chương lưu đày, chúng tôi đã từng ghi nhận rằng quê nhà đã trở nên điểm tựa, cho những tham khảo đã mất! Nhưng với thời gian, nỗi nhớ cũng trở nên khô cằn, già cỗi, một cách bi thảm, khó khăn. Nỗi nhớ trong cô đơn, giữa những thê thảm của cảnh vật xa lạ, “của người” thường trực chung quanh,… đã là những yếu tố làm suy bại kẻ lưu đày! Quá khứ quấy rầy đến làm hỏng cuộc sống hiện tại; đã dứt bỏ quá khứ nhưng không dễ, lắm khi bị thương tổn. Thương Quá Sài Gòn Ngày Trở Lại đã thoát ra khỏi phạm trù đó, vì ở đây cái bất hạnh nếu có cũng chỉ do bất lực bình thường, của con người, của cuộc đời, của hoàn cảnh; ảo tưởng do đó không có chỗ trong hiện tại và cả tương lai!
Ngoài bút ký, Nguyễn Minh Nữu làm thơ và viết truyện. Một số truyện ngắn có thể xem là tiêu biểu của anh, tiêu biểu về thể-loại và một nội-dung thường huyền-hoặc, tuy giả tưởng nhưng mang những nét thật, thật như từng xảy ra, thật như không thể khác (biết đâu!), có-không, không-có, như cõi đời vô thường mà chất đầy biến cố, sự việc,… Hiện thực nhưng không hẳn thực hữu, cũng có thể được hư cấu, vì sự hiện hữu hoặc cái hiện tại đó từng hoặc phải có tố chất của văn hoá, có liên quan đến lịch sử, thiên nhiên. Cái “tôi” khi có đó khi khác lại không, có khi là những tin tưởng của tác giả.
Thuồng Luồng Mắt Biếc xảy ra ở trên phần đất ở ngoài nước mà căn rễ dây dưa với quá-khứ và tín ngưỡng của phương Đông huyền bí. Chuyện khởi từ một thời có thể xa xưa để kết thúc ở duyên số của Lân và Kim: “Kim nhắm mắt lại, gật đầu và ngả hẳn đầu mình vào vai Lân. Cặp mắt màu xanh biếc của nước biển khép nhẹ trên vai chàng trai mang dấu ấn ký thác của Thuồng Luồng. Lân gọi Kim là “Thuồng Luồng Mắt Biếc của riêng anh”” (TLMB, tr. 113).
Con Trai Của Thủy Thần và Hảo Hán Cuối Cùng như những chân dung của con người và không gian từng hiện hữu mà tác-giả như tiếc nuối và thấy hãy còn sống động hoặc muốn như vậy.
Hảo Hán Cuối Cùng gợi không khí những anh hùng Lương Sơn Bạc, với hai anh em kết nghĩa Lê Tùng, Phạm Tuấn cả đời tung hoành cho lý tưởng nhưng cuối cùng đi đến thực tế nhận chân cái khả thi của việc “giương cao ngọn cờ chính nghĩa vì dân trừ bạo không phải là việc một người, một nhóm người, hay một thời, một đời bất ngờ sáng tạo rồi làm nên được” mà “nó âm ỉ khai sinh từ nhiều con người, từ nhiều thế hệ, nó được thêm bớt bằng máu xương nhiều đời để thích nghi và đáp thoả yêu cầu chính đáng của tất cả. Lúc đó, mọi thế lực dù hung bạo và gian ác cỡ nào nhưng đi ngược với lòng dân thì cũng tự diệt”. Sáng tác các truyện ngắn này, tác-giả như để đề cao những nét nhân-bản và tình nghĩa á-đông đáng trân trọng, duy trì,… (TLMB, tr. 90).
Sư Ông Chùa Núi ở khu vực núi đồi, giáp ranh giữa ba tiểu bang Virginia, Maryland và West Virginia là nơi đầu nguồn của dòng sông Potomac, là vách núi dựng đứng, soi mình xuống dòng nước cạn lô nhô đá núi chảy miên man về phía đông tìm đường ra biển…” với Chơn Nhã nghiệm ra sau những cuộc đổi đời và phiêu bạc: “Thần thông là có thật, Nhân quả là có thật, Duyên nghiệp là có thật”. Buồn, mất hướng vì chuyện cách ly thời Covid-19, nhân vật Thành gặp Chơn Nhã và nghiệm ra “những điều khai thị giữa mùa dịch bệnh” được an tâm hơn, “Chấp nhận nghịch cảnh, dưỡng tâm an lạc và quán Thân bất tịnh, quán Thọ thị khổ, quán Tâm vô thường, quán Pháp vô ngã” (TLMB, tr. 25, 38).
Có thể nói quá khứ luôn theo đuổi bước đường đời của Nguyễn Minh Nữu.Hà Nội Thứ Tư về một Hà Nội tiềm tàng vì đã thành nề nếp, kinh lịch của một thời xa vắng mà ta có thể tìm thấy, như một tấm lòng. Cuối Năm Nhớ Mẹ giải bày hiếu đạo với người mẹ luôn theo dõi đời con:
“Nâng tách chè thơm buổi sớm mai
Dáng người như một vệt sương phai
Lẫn vào hương thoảng trầm hương cũ
Lẫn cả hương đêm lúc rạng ngày.
Là lúc thời gian đọng giữa chừng
Không gian dường cũng rất mông lung
Mẹ nối bây giờ cùng quá khứ
Và gửi tương lai một tấc lòng (…)
Đời con rồi ghé vào hưng phế
Đã biết bao nhiêu cuộc đổi dời
Tĩnh tâm chỉ có khi ngồi lại
Sớm mai nhớ Mẹ, tách chè thôi.
Sớm mai bên Mẹ tách chè thôi
Tâm nhẹ nhàng theo dáng mẹ ngồi” (TLMB, tr. 169, 170).
Văng Vẳng Bên Trời Tiếng Hạc Qua là ký ức về Phó Bảng Nguyễn Can Mộng, thân sinh của nhà văn, từ trần khi anh mới 4 tuổi: “Bảng Mộng là lớp nhà nho cuối cùng của truyền thống Hán Học ở Việt Nam, sinh ra trong một gia đình chống Pháp, cha và chú bị giặc bắt và hành hình. Nhưng từ ngàn năm lịch sử, con đường tiến thân duy nhất của khách nam nhi là học hành, thi đỗ để làm quan, con đường đó phù hợp với chí khí kẻ làm trai, lại vừa là những khát vọng bình thường của xã hội. Nhưng lúc đó lại là cuối con đường, triều đình vua quan không còn là nơi nương tựa, chữ nghĩa thánh hiền không phải là cái tự tin.  Phải sống thế nào và phải làm gì để không ngược lại với cả một quá trình gian khổ tập luyện đã thành một nề nếp một đời, vừa đem được cái kiến thức thực học ra giúp đời sau”. Thời bình-sinh làm quan, dạy học và làm vănnay được anh “Ghi lại những ký ức của gia đình như một ký dấu cho con cháu đời sau, mà lòng hoài niệm vẫn mang mang: “Văng vẳng bên trời tiếng hạc qua”” (TLMB, tr. 175, 187).
Thi Thánh: Sinh được Thi Thánh truyền cho cảm nhận về tinh túy thâm sâu mà đa dạng của thi ca, đã vứt bỏ những bài thơ định sẽ gửi đăng báo như là những “Bài Thơ Cuối Cùng cho một thời ảo vọng, viết xuống không bằng cảm xúc mà viết như một kỹ năng, viết xuống không phải bằng niềm khao khát thiết tha nào mà chỉ là ham muốn đập cái tên của mình vào mắt mọi người, những cái trưng bày gần như trơ trẽn” (TLMB, tr. 43).
*
Đọc những nhà văn lớn, đã nổi tiếng, hình như độc giả không thiết yếu phải hồi hộp, cứ thả mình nhẹ nhàng đi vào nội dung. Chính khi đến với các tác giả mới, người đọc sẽ có những bất ngờ có thể ít nhiều mong tìm hoặc không chờ đợi. Với tôi, văn xuôi của Nguyễn Minh Nữu ở vào trường hợp sau này. Truyện và bút ký cùa anh mang ký vãng và người xưa trở về như tất yếu, như nền móng của cuộc đời nắng mưa của con người Việt Nam ở hậu bán thế kỷ XX nhiều đa đoan, chìm nổi. Con chữ ở đây không để than mây khóc gió hoặc tham vọng để lưu dấu văn chương cho đời. Nguyễn Minh Nữu nếu có buồn, than là vì cuộc đời nhiều đày đọa đắng cay, vì phần số không thoát được kiếp làm người ở đất Việt thời nhiễu nhương tàn bạo. Ở Nguyễn Minh Nữu không có nhiều dấu vết “lưu vong” và “hội nhập” như những tác giả ở ngoài sau năm 1975, nhưng nhiều hoài niệm mang âm hưởng tâm linh và huyền hoặc. Thiển nghĩ chính những nội dung vừa kể và cách nghĩ và viết mang tính hậu hiện đại đã làm nên văn chương Nguyễn Minh Nữu, độc đáo khác người giữa nền văn học hải ngoại.
15-8-2024
[Văn-học Việt-Nam 50 Năm Hải ngoại. Q. Trung, 2025, tr. 713-718]
Thêm tác phẩm của văn thi sĩ Nguyễn Minh Nữu trong trang website Văn Bút Vùng Đông Bắc Hoa Kỳ
Trang Thơ Nguyễn Minh Nữu
LỜI CHÀO NĂM MỚI
 
Sẽ như tia nắng bất ngờ
Sau cơn bão tuyết mịt mờ canh thâu
Nỗi lòng chôn dấu đã lâu
Hôm nay hiểu đến thâm sâu nỗi lòng
Môi trầm hương, mắt bao dung
Mỗi người là một phần chung mỗi người
Về ngồi đây cạnh nhau thôi
Mà nghe rộng suốt một đời cho nhau.
 Nguyễn Minh Nữu
Về lại Saigon sau 20 năm
Ta đã về đây lòng Đại Lộ
Thênh thang mà dạ chắt chiu buồn
Đăm đăm đôi mắt người thiên cổ
Vẫn dõi theo ta tới ngọn nguồn
Thoáng thế hai mươi năm khốn khổ
Mắt lệ ai, mà mưa vẫn tuôn

Cây đứng sao hiu hắt một mình
Lá rơi từng cặp lá song sinh
Ta về đứng ngẩn soi gương nước
Thấy bóng trăng che nhạt bóng mình
Buồn quá tay nâng ly rượu đắng
Gọi người phiêu lãng kiếp nhân sinh
Hành trang chỉ có vài trang giấy
Hồn Đường thi vọng rất hoang mang
Lưng nghe đã mỏi mòn sông núi
Chiêu niệm người đưa bóng hạc vàng
Về đây lòng vẫn ngoài biên tái
Đốt nén hương thương chuyện lỡ làng
Ta đã về đây vuông chiếu cũ
Thù tạc dường như thiếu mấy người
Ngâm lại câu thơ tình đắm đuối
Bật cười như chuyện tiếu lâm thôi
Thả xuống giữa bàn hoa giống lạ
Chờ xem năm tới sẽ đâm chồi.
Nguyễn Minh Nữu
Tưởng Chỉ Mưa Thôi
Mới đầu tưởng chỉ mưa thôi
Ai ngờ bão nổi một thời oan khiên
Đôi ta kẻ trốn người tìm
Vui chung thì ít buồn riêng lại nhiều
Khóc sao cho hết tịch liêu
Nửa khuya nhìn ánh trăng treo bồi hồi
Mới đầu tưởng chỉ quen thôi
Ai ngờ nghiệp chướng kéo đời trăm năm
Chẳng ai biết được ai lầm
Nhưng trăn trở cả hai nằm không yên
Nhớ thì nhớ suốt ngày đêm
Càng thương tưởng lại càng thêm ngậm ngùi
Mới đầu tưởng chỉ vui thôi
Ai ngờ buồn đến đến rã rời thịt da
Cám ơn kẻ bỏ đi xa
Cho ta biết vị muối pha trong lòng
Ở đây thừa cái lạnh lùng
Thế mà nhớ kẻ nghìn trùng …lại thương

Thương sao cho được mà thương
Nguyễn Minh Nữu
LỜI CHÀO NĂM MỚI
Sẽ như tia nắng bất ngờ
Sau cơn bão tuyết mịt mờ canh thâu
Nỗi lòng chôn dấu đã lâu
Hôm nay hiểu đến thâm sâu nỗi lòng
Môi trầm hương, mắt bao dung
Mỗi người là một phần chung mỗi người
Về ngồi đây cạnh nhau thôi
Mà nghe rộng suốt một đời cho nhau.
Nguyễn Minh Nữu
CÔ BẠN LỐI XÓM HỒI XƯA
 
Em vừa qua tuổi thanh xuân
Lời yêu vẫn đậm, tình thân thêm dày.
Cơm chiều cạn, chuyện còn đầy
Có đêm quấn quýt có ngày quẩn quanh.
Tôi già như vách cổ thành
Đá trơ mặt với rêu xanh bốn mùa
Hỡi cô lối xóm hồi xưa
Bên nhau bao lượt nắng mưa trong đời.
Ngày xuân xin gửi một lời
Chúc em và chúc cả tôi:  Ngọt Ngào.
Nguyễn Minh Nữu
Về giữa Saigon
Về giữa Saigon, nhìn ra bốn phía
Sao thấy lòng mình chia như nhánh sông
Quốc lộ 13 đi về phía Bắc
Qua hầm Thủ Thiêm để miết về Đông
Người bạn nước ngoài cầm bản đồ còn đi lạc
Ta thuộc nằm lòng đường phố cũng long đong.

Về giữa Saigon, nhìn ra bốn phía
Xa lạ mặt người thấm thía lưu vong
Xa cảng Miền Tây về phía Nam đất nước
Thấy được rất nhiều mà hiểu được bao nhiêu
Như cơn gió thổi giữa đồng bát ngát
Mái nhà tranh phơ phất khói lam chiều
Về giữa Saigon, nhìn ra bốn phía
Từ Hốc Môn về bỗng một cơn mưa
Ai đã nói một dòng sông giữa phố
Mà dắt xe đi, sóng vỗ nhịp mông người
Kỳ lạ quá những mảnh đời chịu đựng
Bình thản sống chung với Lũ quen rồi
Về giữa Saigon, nhìn ra bốn phía
Thấy cả hân hoan chen với ngậm ngùi
Đàn cá nhởn nhơ dưới dòng Nhiêu Lộc
Đứng trên bờ cả trăm kẻ đứng câu
Dòng kênh đen đã chuyển dần trong đục
Nhưng chuyển thế nào được một nghĩ suy.
Về giữa Saigon, nhìn ra bốn phía
Dâu biển lòng người hoang phế bao năm
Lối cũ rêu phong mắt đằm giọt lệ
Không chỗ cho người thất thế dừng chân
Hiu hắt quá ngựa xe đời hỗn độn
Ngơ ngác bóng người, trộn với bóng bâng khuâng
Về giữa Saigon mà chân bước chênh vênh
Chịu lạc lối ngay trong thành quách cũ.
Nguyễn Minh Nữu
Về Biển Đông
Về biển Đông mà nghe tiếng dân Chài
 Lòng quặn đau soi vết thương bao ngày
xưa ra khơi một khoang đầy tôm cá
ríu rít cười con thuyền Việt Nam ơi
Nay ra khơi là thuyền đi với kinh hoàng
Máu đã ứa trào vào biển mặn nát tan
ra khơi tung lưới giữa trời
tay không sao chống súng dài
buồn con người mà quê hương từ nan
Ngoài xa thấp thoáng con thuyền về
tả tơi vết thương không nụ cười
không tôm không cua còn nước mắt
chúng cướp hết rồi người thân ơi
Vó lưới đã đành viễn khơi
giữ lấy  xác người thôi đành
biển bây giờ còn Việt Nam nữa không?
Về Biển Đông còn đâu sóng xô bờ
Mùa bội thu nghe đã  xa mịt mờ
khi ra khơi mà đôi giòng nước mắt
Biết thế nào …con thuyền Việt Nam ơi
Bao nhiêu năm rồi từng đêm khát khao chờ
sao cho yên bình vùng biển trời nước ơi
Nguyễn Minh Nữu
Ở Times Square, New York
 
Giữa cả ngàn người ở Times Square.
Em ở phía nào sao anh  không thấy
Thấp thoáng rất quen ở quanh đâu đấy
hơi thở ai thơm mùi biển Thái Bình
Giữa cả ngàn người, cả trăm ngữ điệu
Hòa lẫn chật đường New York chiều nay
Làm sao anh gặp được cái đắm say
Của cái ngày xưa mưa bay Đà Lạt
Ở Times Square chiều nay bát ngát
Có kẻ lạc đường chân bước phân vân
Mặt trời xuống rồi đêm Manhattan
Nhiều lần anh quay về sau tìm kiếm
Người rất đông người mà sao quá hiếm
Một đôi mắt huyền đăm đắm trông ngang
Anh vẫn là anh  một khách lang thang
Quanh quẫn mãi giữa hàng hàng lớp lớp
Ơi  nỗi ưu phiền chén đời quá hớp
New York  đêm về ngợp bóng đèn loang
Em ở đâu rồi Châu Á hồn hoang
Giữ lấy lòng anh một chàng lãng tử.
Nguyễn Minh Nữu
Ở NHÀ MÙA CÁCH LY.
Thơ Nguyễn Minh Nữu.
 
XEM TRANH
Đứng trên đỉnh núi nhìn qua núi
Đìu hiu mây trắng níu chân chim
Về đây ta đã như cây cỏ
Ngắm bóng hoàng hôn lặng lẽ chìm.
(Xem tranh Lặng Lẽ của Đinh Trường Chinh)
 
ĐỌC TRUYỆN
 
Ghế đá dường như có trái tim
Đường khuya nhói lạnh bước chân đêm.
Cúi đầu thật thấp trong sương giá
Cảm tạ đời trong vạn nỗi niềm..
( Đọc truyện Nỗi Cô Đơn Của Đá của Minh Ngọc)
 
ĐỌC THƠ
 
Những cánh cửa xưa đóng lại rồi.
Trên phone còn giọng nói xa xôi
Thèm ly vang đỏ đồi sương trắng
Thèm được hồn nhiên rộn rã cười.
(Đọc bài thơ Bốn Năm Sau Ngày Anh Đinh Cường Ra Đi  của Phạm Cao Hoàng)
 
ĐI DẠO
 
Che mặt bằng khẩu trang
Chân mang giầy đi bộ
Đi nhanh quanh khu phố
Vắng bóng người lang thang
Hoa rợp bờ hiu quạnh
Nắng thấp bờ tây phương
Một bóng cây vất vưởng
Một bóng người tha hương.
(Tháng 4/2020, qua rừng Belinger)
 
 
CÒN VÀ MẤT
 
Người hát “Tình Hoài Hương” đã mất
Mà “Tình Ca” vẫn tha thiết “tôi yêu”
Ngắt nhánh hoa hồng bên vườn nhỏ
Tiếc nuối đời sau tiếc nuối nhiều.
(Ca Sĩ Thái Thanh từ trần ngày 17/03/2020)
 
 
NHỚ BẠN
 
“Níu cao nguyên” xuống không tìm được (*)
Khuya ôm đàn hát tráng bi ca.
Bên hồ thông dựng như quân đứng
Gươm cùn, ngựa mỏi gối phong ba
Bên đồi nhớ lắm chiều hôm ấy
Dáng người như một bóng mây xa
(*) Với tay cao hết sức mình. Níu cao nguyên xuống để nhìn thấy em. Thơ Nguyễn Dương Quang. NDQ mất ngày 29/04/2020)
 
ĐÙA NGHỊCH VỚI MÀU
 
Khi vẽ một dòng sông
Nhìn như một cánh đồng
Điểm thêm vài nhánh lúa
Thành hoa vàng mênh mông.
Đôi mắt đậm mầu nâu
Thêm chút xanh lá mạ
Mặt người sao thấy lạ
Mang tia nhìn yêu ma
 
Trắng nhạt làm sương bay
Phủ thân người huyền hoặc
Những thần linh dấu mặt .
Ẩn mật qua kẽ tay
 
Đêm hóa thành cánh bướm
Hỏi người, em có hay.
 
NGUYỄN MINH NỮU
Tháng 5/2020
Tách chè thơm buổi sớm mai
 
Nâng tách chè thơm buổi sớm mai
Dáng người như một vệt sương phai
Lẫn vào hương thoảng trầm hương cũ
Lẫn cả hương đêm lúc rạng ngày.
 
Là lúc thời gian đọng giữa chừng
Không gian dường cũng rất mông lung
Mẹ nối bây giờ cùng quá khứ
Và gửi tương lai một tấc lòng
 
Con quấn trong chăn, đã dậy rồi
Nhưng nằm mở mắt ngắm xa xôi
Quanh con như lớp tơ mềm óng
Chỉ thở mà ngân tiếng nhạc vời
 
Thấp thoáng hương bay cuốn bệ thờ
Ánh mắt Cha nhìn như ánh thơ
Con thấy Mẹ nâng tay tách nước
Sao nghe rung động suốt mơ hồ
 
Thinh lặng giữa đôi bờ hư thực
Hương chè mạn lục thoảng qua môi
Hắt hiu một bóng soi trên vách
Mà khay vẫn có tách song đôi.
 
Những sớm mai kia, có chẳng nhiều
Mẹ già bạc tóc với cô liêu
Con thì phiêu bạt theo năm tháng
Đắng lưỡi tê môi với sớm chiều.
 
Đời con rồi ghé vào hưng phế
Đã biết bao nhiêu cuộc đổi dời
Tĩnh tâm chỉ có khi ngồi lại
Sớm mai nhớ Mẹ, tách chè thôi.
 
Sớm mai bên Mẹ tách  chè thôi
Tâm nhẹ nhàng theo dáng mẹ ngồi.
 Nguyễn Minh Nữu
Rất Nhiều và Những
Rất nhiều những tách cà phê
Chẩy tan vào những đêm khuya một mình
Rất nhiều những lúc một mình
Chẩy tan vào những tự tình cà phê
Rất Nhiều và Những
Rất nhiều những tỉnh những mê
Chẩy tan vào những tái tê giọt buồn
Rất nhiều thơ đã khởi nguồn
Chẩy tan vào đất, chạy tuôn vào lòng
Rất nhiều những nỗi chờ mong
Chẩy tung tăng những long đong phận người
Rất nhiều lời nói trên môi
Chẩy trong quên lãng nên người xa tôi.
Nguyễn Minh Nữu
Gửi cái Hường Nhan
 
Hường nhan em là đôi mắt lanh đen
Ngơ ngác nhìn anh , em đóng phim hiền
Nhưng dấu thế nào được tia tinh nghịch
Chỉ liếc qua thôi anh đã biết liền.
Đôi mắt theo anh vào đêm mất ngủ
Nhớ mãi một người người rất hay quên
Hường nhan em là vạt tóc ngang vai
Vạt tóc như mây vạt tóc không dài
Bởi vạt tóc thiếu một bàn tay vuốt
Nên em cứng đầu như con gái Hà Tây
Anh ở đây giữa mùa thu nước Mỹ
Giữa gió lộng trời cuốn lá vàng bay
Thấy ngây ngất giữa núi đồi hùng vĩ
Thấy mây trời lòng lại như say  
Hường nhan em là giọng nói rất nhanh
Giọng cao vút làm anh ngơ ngác ngó
Ríu rít như chim, suối rừng lá cọ
Bỗng chuyển giọng trầm mưa rạt rào quanh
Tiếng em nói mà sao như cơn lũ
Cuốn đời anh vào sóng nước âm thanh  
Hường nhan em là những cái rất riêng
Như Sinh Nhật giữa công viên buổi sáng
Như nét buồn một thoáng lại cười vui
Em dấu cho em một chút ngậm ngùi
Chút ký ức ngây thơ thời trẻ dại
Em đã yêu chưa hỡi người con gái
Anh đang về trở lại tuổi thanh niên  
Anh đang về trở lại tuổi thanh niên
Để bắt đầu yêu một người nữ không hiền
Nguyễn Minh Nữu
        THƯ GỬI NGUYỄN HỒNG KIM HẠNH
 
Thôi nhé bây giờ mây trắng trôi
Xót xa cách mấy cũng đành thôi
Đời này chẳng được nhìn nhau nữa.
Thương nhớ bao nhiêu cũng nửa vời.
Tìm trong tin nhắn lời tha thiết
Buốt lòng đọc lại lúc chia phôi.

Thôi nhé bây giờ như lá rơi
Khi nhựa đời không đến nữa rồi.
Nghiệp Duyên đã hết thì chia cắt 
Thanh thản bay đi đến cuối trời
Dõi mắt nhìn theo cơn gió cuốn
Để thương cho kiếp một con người.

Thôi nhé bây giờ như sóng xô
Dập dờn từng lớp phủ lên bờ
Đã đến đã đi và đã sống
Hồn nhiên như tiếng khóc ban sơ
Chiêm nghiệm hiểu cho cùng Lẽ Thật
Chỉ ghé qua như một giấc mơ

Buông bỏ hết đi phiền lụy cũ
Thuyền nhẹ xuyên qua mọi bến bờ.
Thôi nhé bây giờ thôi khát khao
Thôi mơ thôi ước hết mong cầu
Ra đi con nhé về nơi ấy
Nơi mọi người rồi cũng sẽ gặp nhau.
Nguyễn Minh Nữu
13.15 phút, ngày 15 tháng 4 năm 2025
Bản dịch tiếng Pháp của Thân Trọng Sơn
Lettre à Nguyễn Hồng Kim Hạnh


Ainsi soit-il, maintenant les nuages blancs s’en vont,
Peu importe la douleur, il faut dire non.
Dans cette vie, nos regards ne se croiseront plus,
Et l’amour, même fort, s’efface à demi-nu.
Je cherche dans les messages des mots sincères,
Et relis, le cœur glacé, l’adieu amer.

Ainsi soit-il, comme la feuille tombée,
Quand la sève de la vie s’est retirée.
Si les Liens du Karma sont consumés,
Va en paix, vers l’horizon dernier.
Je suis des yeux le vent qui t’emporte,
Et pleure pour cette vie qui fut si courte.

Ainsi soit-il, comme les vagues qui frappent la grève,
En rouleaux doux-amers, sans trêve.
Tu es venue, tu as vécu, tu es partie,
Comme un cri d’enfant, une âme sans défi.
Contemplant la Vérité au fond du silence,
La vie n’était qu’un rêve… une errance.

Abandonne tout, douleurs et chaînes passées,
La barque légère franchit chaque contrée.
Ainsi soit-il, plus de soif, plus de prières,
Plus de désirs, plus de cieux imaginaires.
Pars, mon enfant, vers ce lieu de clarté —
Où, un jour, tous nous retrouverons en paix.

Nguyễn Minh Nữu
 
Bản dịch tiếng Anh của Thân Trọng Sơn
Letter to Nguyễn Hồng Kim Hạnh

So be it now, the white clouds drift away,
However deep the ache, we cannot stay.
In this life, our eyes shall meet no more,
Though love still aches, it’s only half its core.
I search your messages for tender trace,
And read them back — farewell’s silent grace.

So be it now, like leaves that fall and fade,
When life’s sweet sap no longer flows or stays.
If karma’s thread is cut, we must let go,
Fly light and free to where the last winds blow.
I follow with my gaze the sweeping breeze,
And mourn a soul now floating with such ease.

So be it now, like waves upon the shore,
They rise, they fall, then touch the land no more.
You came, you lived, you left — a fleeting breath,
As pure as newborn cries, untouched by death.
In stillness, truth reveals its quiet grace:
Life was but a dream — a passing place.

Let go of every burden, grief, and care,
The boat sails lightly through each crossing there.
So be it now — no thirst, no longing left,
No dreams, no wishes, nothing more to quest.
Depart, dear soul, toward that distant light,
Where all shall meet again beyond the night.

Nguyễn Minh Nữu
Nguyên Đán ở bờ đông Hoa Kỳ
 
Hôm qua
Gió Bắc Băng Dương
Về đây lạnh cả chiếu giường tân niên
Phòng xuân
Ngỡ đã cài then
Lả lơi
Còn có bóng đèn thức khuya
Từ khi chung lối đi về
Chịu chung cay đắng sớt chia mặn nồng
Cái gọi là chút tình chung
Là nơi nương dựa
Sưởi lòng tha hương
Hôm qua gió Bắc Băng Dương
Đưa duyên Trừ tịch
Bén hương Giao thừa
Bên kia ngày đã sang mùa
Mà đây Nguyên đán vẫn chưa xuân thì
Riêng
Lòng còn chút hồ nghi
Xuân sao?
Lạnh gió thổi về hôm qua
Mguyễn Minh Nữu
Mênh mông trời Bất Bạt
 
Bất bạt ngừng ngay giấc ngủ ngày
Yên Kỳ ngàn mộ mở vòng tay
Đón tên phiêu bạt bao năm cũ
Mềm lòng quay lại cố hương đây.
 
Thắp nén nhang thơm ở giữa đồi
Nghe lòng thương nhớ đã trùng khơi
Xa trong cõi khác người quay lại
Rộng lượng Ba Vì, mây trắng thôi.
 
Muốn khóc lên cho nhẹ ngậm ngùi
Xin quỳ để thấy xót xa nguôi
Ai xui chim Việt về Nam nhỉ
Bốn chục năm trường nhạn lẻ đôi.
 
Nắng mới triêu dương trời đã tối.
Chồi chưa đủ lá đã phong ba
Lưu thân đi những phương xa lạ
Tiếp mạch thư hương, giữ nếp nhà.
 
Muôn dặm thiết tha hồn lữ thứ
Nồng nàn hương sắc Thủy tiên xưa
Trước mộ tâm dâng lời khấn nguyện
Nối dòng, xin nối lại dòng thơ.
 
Sơn Tây, Sơn Tây mưa lê thê
Đời sao hứa được lúc ta về
Gói cả núi đồi vào ký ức
Ta nhớ, và Sơn Tây nhớ nghe.
 Nguyễn Minh Nữu
Thơ Tháng Giêng
Tháng Giêng tôi về trên những bờ xanh
Cảm khái ngân dài câu vọng cổ
Trăng đã qua cổ độ biết bao lần
Chân ngại ngùng và lòng rất phân vân
Lời em nói có bao phần sự thật.
Đời bóng xế, xá gì còn với mất
Hiu quạnh riêng, chật vật một đời chung
Hãy cứ bay đi, cánh én muôn trùng
Không đáng kể gì với người tuyệt lộ.
Cảm khái ngân dài câu vọng cổ
Trên giòng chia, sóng vỗ điệu hoài lang
Đã mười năm sao còn rất hoang mang
Nghe ai oán còn hơn lời ly biệt
Trau chuốt làm chi những giòng chữ viết
Khi tim người tận tuyệt nỗi chờ mong
Từ lúc xa người là khởi điểm lưu vong
Không ai sống một đời cho ký ức.
Cảm khái người ơi cõi nào tỉnh thức
Gửi cho nhau như lời chúc an lành
Tháng Giêng tôi về trên những bờ xanh.
Về nơi chốn đã rời xa
Sóng xô bạc tóc tự bao giờ
Về ngồi ôn lại chuyện xa xưa
Bằng hữu đếm không đầy những ngón
Tay khô điếu thuốc rụng ơ hờ.
Những tưởng một xa là mất cả
Con sông dòng cũ, bóng đò đưa
Ở giữa tim người là sóng dập
Dồn từng tiếc nhớ xuống trang thơ.
Đã biết bao phen dừng gót lại
Quê người nâng chén uống khơi khơi
Đâu cứ phong sương thì mới lạnh
Đêm nay nghe buốt đến tê người.
Thí dụ, chỉ là thí dụ thôi
Bất ngờ từ một chốn xa xôi
Người xưa về trước thềm năm cũ
Sảng khoái thơ vang một góc trời
Thí Dụ, chỉ là thí dụ thôi
Mà lòng rào rạt mấy trùng khơi
Đâu cứ phong sương thì mới lạnh
Đêm nay nghe buốt đến tê người
 Nguyễn Minh Nữu
CÔ BẠN LỐI XÓM HỒI XƯA
 
Em vừa qua tuổi thanh xuân
Lời yêu vẫn đậm, tình thân thêm dày.
Cơm chiều cạn, chuyện còn đầy
Có đêm quấn quýt có ngày quẩn quanh.
Tôi già như vách cổ thành
Đá trơ mặt với rêu xanh bốn mùa
Hỡi cô lối xóm hồi xưa
Bên nhau bao lượt nắng mưa trong đời.
Ngày xuân xin gửi một lời
Chúc em và chúc cả tôi:  Ngọt Ngào.
Nguyễn Minh Nữu
Thi phẩm của văn thi sĩ Nguyễn Minh Nữu được phổ nhạc
19 KY DONG SAIGON
NGUYỄN MINH NỮU – CHUYỆN CỔ TÍCH TRÊN BẾN BÌNH ĐÔNG
Văn Học Nghệ Thuật Nhạc Chủ Đề Nguyễn Minh Nữu
Phượng Xưa – tiếng hát Bạch Thảo – Nhạc : Nguyễn Quyết Thắng – Thơ Nguyễn Minh Nữu
Nhạc phẩm Mưa Khuya Quá Vắng
Thơ của Nguyễn Minh Nữu- Nhạc Nguyễn Ngọc Linh
Hòa âm và trình bày: Minh Đăng
 Clip: Trung Nguyễn
Trước Lúc Chia xa
 Thơ Nguyễn Minh Nữu
Nhạc: Nguyễn Ngọc Cẩn
Tiếng hát của NHÓM BOY BAND K6
 Clip: Trung Nguyễn
Dạ Khúc
Thơ của Nguyễn Minh Nữu– Nhạc : Nguyễn Ngọc Linh
Trình bày: Đinh Việt Hùng
 Clip: Trung Nguyễn
Cuối Cùng Người Cũng Yêu Tôi
Thơ của Nguyễn Minh Nữu- Nhạc Nguyễn Ngọc Linh
Tiếng hát của ca sĩ Vân khánh
 Clip: Trung Nguyễn
Tưởng Chỉ Mưa Thôi

 TuongChiMuaThoi_ThanhHung_Final.mp4

Mới đầu tưởng chỉ mưa thôi
ai ngờ bão nổi, một thời truân chuyên.
Đôi ta kẻ trốn người tìm
Vui chung thì ít buồn riêng lại nhiều.
khóc sao cho hết tịch liêu
nửa khuya nhìn bóng trăng treo bồi hồi.
 
Mới đầu tưởng chỉ quen thôi
ai ngờ nghiệp chướng kéo đời trăm năm
Chẳng ai biết được ai lầm
nhưng trăn trở cả hai nằm không yên
Nhớ thì nhớ suốt ngày đêm
càng thương tưởng lại càng thêm ngậm ngùi.
 
Mới đầu tưởng chỉ vui thôi
ai ngờ buồn đến rã rời thịt da
cám ơn người bỏ đi xa
cho ta biết vị muối pha trong lòng.
Ở đây, thừa cái lạnh lùng
thế mà nhớ kẻ ngàn trùng lại thương…
 
Thương sao cho được mà thương….
 Nguyễn Minh Nữu