Tâm Bút: TƯƠNG LAI CỦA VBVNHN-Y Thy Võ Phú

Tâm Bút: TƯƠNG LAI CỦA VBVNHN
(Một câu hỏi đau nhức về thế hệ kế tiếp)
Hôm nay, chúng tôi có tham dự buổi họp thường niên của Văn Bút Quốc Tế với Ủy ban Nhà Văn Trẻ (Young Writers Committee- YWC). Cuộc họp kéo dài gần bốn tiếng, chỉ có một khoảng nghỉ ngắn 15 phút. Vì công việc cá nhân, tôi không thể tham dự trọn vẹn chương trình nên không thể nắm hết mọi nội dung được thảo luận, nhưng chỉ qua những gì đã được nghe và chứng kiến, tôi vẫn cảm thấy có một vấn đề đặc biệt khiến mình giật mình và day dứt, đó là vấn đề thế hệ trẻ và tương lai của các trung tâm Văn Bút đang trở thành một câu hỏi mà chúng ta không thể tiếp tục né tránh. 
Trong cuộc họp, khi nhìn vào thực tế của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại (VBVNHN), tôi chợt nhận ra một điều rất đáng suy nghĩ… Trong số các hội viên hiện nay, gần như VBVNHN không có người nào dưới 35 tuổi, còn những người dưới 60 tuổi cũng chỉ có thể đếm được trên đầu ngón tay. Đây không còn đơn thuần là một con số thống kê về tuổi tác của hội viên, mà đối với tôi, đó là một hồi chuông cảnh báo về vấn đề thế hệ và sự tiếp nối của một tổ chức văn chương đã được nhiều thế hệ xây dựng và duy trì trong suốt một chặng đường dài. Điều đáng suy nghĩ hơn nữa là VBVNHN sẽ đi về đâu trong 10, 20 hay 30 năm tới nếu không có một thế hệ trẻ bước vào để tiếp nhận, duy trì và tiếp tục phát triển những gì mà các thế hệ đi trước đã dày công xây dựng?
Một tổ chức có thể sống bằng lịch sử, bằng những ký ức đẹp và bằng những thành tựu của quá khứ trong một khoảng thời gian, nhưng không thể tồn tại lâu dài nếu không có những con người mới tiếp nối. Vì vậy, câu chuyện về thế hệ trẻ không còn là một vấn đề phụ thuộc hay có thể để lại cho tương lai, mà đã trở thành một câu hỏi cấp thiết mà toàn thể VBVNHN cần phải nhìn nhận một cách nghiêm túc ngay từ hôm nay.
Tôi đặc biệt xúc động trước phần giới thiệu chân thành của Chủ tịch Cung Thị Lan về VBVNHN cũng như về những hội viên trẻ tuổi của VBVNHN. Trong hoàn cảnh tuổi tác của hội viên ngày càng cao, sự hiện diện của một người trẻ quan tâm đến văn chương và vẫn muốn tham gia vào sinh hoạt Văn Bút có lẽ mang một ý nghĩa lớn hơn rất nhiều so với bản thân một cá nhân. Đó không chỉ là sự hiện diện của một người viết trẻ, mà còn có thể được xem như một dấu hiệu cho thấy vẫn còn một cánh cửa để thế hệ mới bước vào, tiếp xúc với những người đi trước và tìm thấy ở Văn Bút một không gian để sinh hoạt, trao đổi và phát triển con đường sáng tác của mình. 
Chủ tịch Cung Thị Lan cũng đã nêu lên một vấn đề rất thực tế, đó là người viết dưới 35 tuổi ngày nay thực sự rất khó tìm, và đây có lẽ không phải là khó khăn riêng của VBVNHN mà còn là vấn đề mà nhiều trung tâm Văn Bút khác đang phải đối diện. Trong xã hội hiện đại, viết văn, làm thơ, hay theo đuổi các hoạt động văn chương hầu như không phải là một nghề có thể bảo đảm cuộc sống cho người trẻ, vì vậy một người muốn theo đuổi văn chương thường phải đồng thời làm nhiều công việc khác nhau để mưu sinh. Và việc viết thường chỉ có thể được thực hiện trong những khoảng thời gian còn lại sau công việc, gia đình và những trách nhiệm của cuộc sống. Chính vì thực tế đó, nếu chúng ta chỉ ngồi chờ những người trẻ dưới 35 tuổi tự tìm đến Văn Bút thì có lẽ chúng ta sẽ phải chờ rất lâu, bởi trong khi chúng ta đang chờ, thế hệ trẻ vẫn đang bận rộn với việc học hành, lập nghiệp, xây dựng gia đình và tìm kiếm một chỗ đứng trong xã hội. Vì vậy, câu hỏi cần được đặt ra không chỉ là tại sao ngày càng ít người trẻ tìm đến Văn Bút, mà quan trọng hơn là liệu chính Văn Bút có cần chủ động tìm đến họ hay không. Nếu chúng ta thật sự muốn có một thế hệ kế thừa thì có lẽ chúng ta không thể chỉ ngồi yên chờ đợi, mà phải bước ra khỏi những khuôn khổ quen thuộc để tìm kiếm, mời gọi và tạo cơ hội cho những người trẻ đang viết, đang sáng tạo và đang sống giữa một môi trường văn hóa hoàn toàn khác với thế hệ trước.
VBVNHN được hình thành và duy trì bởi một thế hệ đã trải qua những biến động lịch sử đặc biệt của dân tộc Việt Nam, những người đã mang theo tiếng Việt, văn chương, ký ức và văn hóa Việt Nam đến một vùng đất mới, rồi dành nhiều năm tháng, công sức và tâm huyết để gìn giữ những giá trị ấy trong cộng đồng người Việt hải ngoại. Những người sáng lập và những hội viên kỳ cựu đã đóng góp rất nhiều cho sự tồn tại của Văn Bút, và những đóng góp ấy không thể phủ nhận cũng như không thể xem nhẹ. Tuy nhiên, một tổ chức văn chương không thể chỉ sống bằng quá khứ, bởi lịch sử dù đáng trân trọng đến đâu cũng không thể tự mình tạo ra tương lai. Một hội muốn tồn tại lâu dài phải có khả năng truyền lại ngọn lửa cho thế hệ kế tiếp, và nếu tất cả những người đang cầm bút, đang tổ chức, đang điều hành và đang duy trì sinh hoạt của hội đều thuộc về cùng một thế hệ, thì đến một lúc nào đó, khi thế hệ ấy lần lượt rời khỏi sinh hoạt văn chương khác. Đây không phải là câu hỏi dành riêng cho một cá nhân, một ban chấp hành hay một nhiệm kỳ nào, mà là câu hỏi dành cho toàn thể VBVNHN, bởi tương lai của một tổ chức không thể chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của một vài người mà phải được xây dựng bằng sự chung tay của nhiều thế hệ.
Một trong những điều mà các tổ chức văn chương có thể vô tình mắc phải là chờ đợi người trẻ bước vào với những hình thức sinh hoạt, những quan niệm về văn chương và những phương thức hoạt động giống hệt thế hệ trước, trong khi thực tế người trẻ hôm nay đang sống trong một môi trường văn hóa hoàn toàn khác. Họ viết trên điện thoại, đọc trên màn hình, xuất bản trên mạng xã hội, làm podcast, video, blog, newsletter và sử dụng những phương tiện truyền thông mà nhiều người trong thế hệ trước có thể chưa quen thuộc. Họ viết truyện ngắn, tiểu thuyết, thơ, tản văn, kịch bản, spoken word và nhiều hình thức sáng tác khác, trong đó ranh giới giữa văn chương, nghệ thuật và truyền thông ngày càng trở nên linh hoạt. 
Có những người trẻ không tự gọi mình là “nhà văn”, nhưng họ viết mỗi ngày; có những người có hàng ngàn người theo dõi nhưng chưa từng nghĩ đến chuyện gia nhập một hội văn chương; cũng có những người viết bằng tiếng Việt, tiếng Anh hoặc cả hai ngôn ngữ, sống giữa hai hay nhiều nền văn hóa và đang hình thành tính văn chương rất khác với thế hệ trước. Họ chính là một phần của tương lai văn chương Việt Nam, và nếu Văn Bút chỉ tìm kiếm một hình mẫu “nhà văn” theo quan niệm cũ thì rất có thể chúng ta sẽ bỏ qua chính những người mà mình đang cần tìm. Muốn có người trẻ, trước hết chúng ta phải hiểu người trẻ đang ở đâu, họ đang viết gì, họ đang quan tâm đến điều gì và họ muốn được tham gia vào một tổ chức văn chương theo cách nào.
Tôi cho rằng VBVNHN cần suy nghĩ nghiêm túc về một chương trình lâu dài nhằm thu hút, khuyến khích và đào tạo thế hệ kế thừa.  Chúng ta có thể bắt đầu bằng một chương trình dành cho người viết trẻ, tổ chức những cuộc thi sáng tác, những buổi tọa đàm trực tuyến, những cuộc gặp gỡ giữa các thế hệ, mời những cây bút trẻ tham dự với tư cách khách mời trước khi trở thành hội viên, hoặc thành lập một nhóm “Nhà văn trẻ” có sự độc lập nhất định nhưng vẫn kết nối với VBVNHN. Chúng ta cũng có thể tổ chức những buổi hướng dẫn về xuất bản, biên tập, dịch thuật, bản quyền, truyền thông và kỹ năng viết, bởi đối với một người trẻ mới bước vào con đường sáng tác, những kiến thức thực tế như vậy có thể có giá trị không kém một lời mời gia nhập hội. Nhưng quan trọng hơn hết là phải tạo cho người trẻ cảm giác rằng Văn Bút không phải là một câu lạc bộ chỉ dành cho thế hệ cha mẹ của họ, mà cũng là nơi dành cho họ, nơi tiếng nói của họ được lắng nghe, tác phẩm của họ được tôn trọng và những cách thức sáng tạo mới của họ được đón nhận. Nếu một người trẻ bước vào Văn Bút mà cảm thấy mình chỉ là một người khách đứng bên ngoài một thế giới đã được định hình từ rất lâu, thì rất khó để họ ở lại; ngược lại, nếu họ cảm thấy mình có thể đóng góp, có thể đề xuất ý tưởng, có thể thử nghiệm những cách làm mới và có thể cùng thế hệ đi trước xây dựng tương lai, thì khả năng họ gắn bó sẽ hoàn toàn khác.
Một vấn đề khác được đặt ra trong cuộc họp YWC là tiêu chuẩn tuổi tác khi đại diện cho các trung tâm Văn Bút. Nếu một trung tâm không có người dưới 35 tuổi thì phải làm sao? Đây là một vấn đề thực tế cần được thảo luận một cách cởi mở và linh hoạt, bởi mục tiêu của Ủy ban Nhà Văn Trẻ là tạo tiếng nói và sự tham gia cho thế hệ trẻ, nhưng trên thực tế, có những trung tâm Văn Bút đang phải đối diện với tình trạng thiếu người trẻ một cách nghiêm trọng. Nếu quy định về tuổi tác được áp dụng quá cứng nhắc, một số trung tâm có thể hoàn toàn không có người đại diện trong những sinh hoạt liên quan đến thế hệ trẻ, trong khi vấn đề mà họ đang đối diện lại chính là sự thiếu vắng thế hệ trẻ. Có lẽ cần phải có những cơ chế linh hoạt hơn, chẳng hạn một hội viên không thuộc độ tuổi quy định vẫn có thể đảm nhận vai trò kết nối và đưa tiếng nói của những người trẻ trong trung tâm đến với YWC, đồng thời giúp trung tâm xây dựng những chương trình thực tế để tìm kiếm và khuyến khích người trẻ tham gia. Tuy nhiên, điều này cũng không nên trở thành một lý do để các trung tâm bằng lòng với tình trạng hiện tại, mà ngược lại, phải trở thành động lực để mỗi trung tâm tự đặt câu hỏi rằng tại sao mình không có người trẻ, mình đã làm gì để tìm kiếm họ và mình có thể làm gì khác đi trong những năm tới. Nếu một tổ chức thật sự muốn tồn tại lâu dài thì việc tìm kiếm thế hệ kế thừa phải trở thành một phần trong trách nhiệm của chính tổ chức ấy, chứ không thể chỉ trông chờ vào những cơ chế bên ngoài.
Bên cạnh bài toán lão hóa và thiếu thế hệ kế thừa, VBVNHN còn phải đối diện với một thực tế đáng buồn khác, đó là những bất đồng, tranh chấp và sự chống đối có thể xuất hiện cả từ bên trong lẫn bên ngoài tổ chức. Trong những lần trò chuyện với nhà văn Hồng Thủy, Chủ tịch Văn Bút vùng Đông Bắc Hoa Kỳ, tôi nhiều lần chứng kiến sự buồn bã của bà khi kể về những khó khăn và những áp lực mà Văn Bút (
và cá nhân bà) phải đối diện. Tôi không muốn biến bài viết này thành nơi quy kết cá nhân hay khơi lại những tranh chấp đã xảy ra, bởi làm như vậy chẳng những không giải quyết được vấn đề mà còn có thể khiến những khoảng cách vốn đã tồn tại trở nên sâu hơn. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhìn thẳng vào một thực tế rằng một tổ chức đang thiếu người trẻ mà lại tiếp tục tiêu hao quá nhiều năng lượng vào những bất đồng nội bộ thì tương lai sẽ càng trở nên mong manh hơn. 
Chúng ta có thể bất đồng về quan điểm, có thể tranh luận về đường hướng, có thể không đồng ý với cách làm của nhau, nhưng nếu mục tiêu cuối cùng vẫn là bảo tồn và phát triển văn chương Việt Nam thì chúng ta phải học cách tranh luận mà không phá hủy nhau, phải biết phân biệt giữa sự khác biệt về quan điểm và sự đối đầu giữa con người với con người. Một tổ chức văn chương không thể thu hút người trẻ nếu hình ảnh mà họ nhìn thấy trước mắt chỉ là những cuộc tranh chấp kéo dài, bởi người trẻ cần nhìn thấy ở Văn Bút một không gian của văn chương, tự do sáng tạo, đối thoại, học hỏi và tình đồng nghiệp, chứ không phải một chiến trường của những bất đồng cá nhân. Nếu chúng ta muốn mời gọi thế hệ mới bước vào, trước hết chúng ta phải tạo cho họ một môi trường mà họ cảm thấy đáng để bước vào và đáng để ở lại.
Có lẽ câu hỏi quan trọng nhất mà chúng ta cần đặt ra lúc này không phải là VBVNHN hiện nay có bao nhiêu hội viên, đã có bao nhiêu tác giả xuất bản bao nhiêu tác phẩm, hay trong một nhiệm kỳ đã tổ chức được bao nhiêu sinh hoạt, mà là liệu mười năm, hai mươi năm hay ba mươi năm nữa, khi thế hệ hiện tại dần lui về phía sau, VBVNHN sẽ còn có những ai tiếp tục cầm bút, tiếp tục sinh hoạt, tiếp tục tổ chức và tiếp tục mang ngọn lửa văn chương Việt Nam đi về phía trước. Nếu ngay từ hôm nay chúng ta không bắt đầu một cách nghiêm túc việc tìm kiếm, khuyến khích, nâng đỡ và đào tạo thế hệ kế thừa, thì đến một lúc nào đó, chúng ta có thể sẽ nhận ra rằng điều đáng tiếc nhất không phải là những gì mình đã làm chưa đủ, mà là đã không kịp chuẩn bị cho những người sẽ tiếp tục công việc ấy sau mình. Một tổ chức văn chương có thể tự hào về một quá khứ đáng trân trọng, nhưng quá khứ dù phong phú đến đâu cũng không thể tự mình tạo nên tương lai; những tác phẩm của các thế hệ đi trước có thể còn mãi với thời gian, nhưng một tổ chức chỉ thực sự tiếp tục sống khi vẫn còn những người trẻ muốn viết, muốn đọc, muốn đối thoại, muốn đóng góp và nhìn thấy mình có một chỗ đứng trong hành trình ấy.
Vì vậy, tôi nghĩ đã đến lúc vấn đề thế hệ kế thừa cần được xem như một trong những ưu tiên quan trọng nhất của VBVNHN, không phải bằng những khẩu hiệu mang tính hình thức mà bằng những chương trình cụ thể, thiết thực và lâu dài; không phải bằng cách ngồi chờ người trẻ tìm đến chúng ta, mà bằng việc chủ động bước ra tìm đến họ; không phải bằng cách yêu cầu họ phải trở thành những người viết giống thế hệ trước, mà bằng cách mở rộng cánh cửa để họ mang vào Văn Bút những tiếng nói, những cách nghĩ, những phương tiện và những hình thức sáng tạo của thời đại mình. Có thể chúng ta không thể thay đổi tất cả chỉ trong một vài năm, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể bắt đầu bằng một việc rất đơn giản: tạo ra cơ hội để người trẻ biết rằng Văn Bút vẫn ở đây, vẫn cần họ và vẫn dành một chỗ cho họ. Nếu làm được điều đó, những giá trị mà các thế hệ đi trước đã gìn giữ sẽ không chỉ nằm lại trong ký ức, mà sẽ tiếp tục được chuyển giao, được làm mới và được phát triển trong một hoàn cảnh xã hội hoàn toàn khác.
Có lẽ điều lớn nhất mà thế hệ hiện tại có thể làm cho VBVNHN không phải là cố gắng giữ mãi vị trí của mình, mà là chuẩn bị một thế hệ đủ khả năng và đủ tình yêu để tiếp nhận những gì chúng ta đang có hôm nay. Bởi chiếc ghế của mỗi chúng ta rồi cũng sẽ có ngày phải nhường lại cho người khác, nhưng điều đáng quan tâm không phải là ai sẽ ngồi vào chiếc ghế ấy, mà là liệu chúng ta đã kịp chuẩn bị để có một người sẵn sàng ngồi vào đó hay chưa. Nếu câu trả lời là có, thì dù VBVNHN có thay đổi về hình thức, về con người hay về phương thức hoạt động, tinh thần của Văn Bút vẫn có thể tiếp tục được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác; còn nếu chúng ta không chuẩn bị được một thế hệ kế thừa, thì dù những thành tựu của quá khứ có đáng tự hào đến đâu, chúng ta vẫn phải đối diện với một khoảng trống rất lớn của tương lai. Và có lẽ, đó mới là câu hỏi mà mỗi người trong chúng ta, dù đang ở bất cứ vị trí nào trong VBVNHN, cần tự mình trả lời: chúng ta muốn để lại cho thế hệ sau một di sản đã khép lại, hay một ngọn lửa vẫn còn đang cháy để họ có thể tiếp tục mang đi?
=============================================================
Y Thy Võ Phú
https://www.lulu.com/spotlight/phuvo
https://www.facebook.com/ythy.phuvo
phuvophotography@gmail.com
===================================================
Tôi rất đồng ý với những xét rất thông minh và rất thực tế cho VBVNHN hiện tại và tương lai sau nầy….của Y Thi Vỏ Phú. Rất mong Tân BCH VBVNHN lưu tâm về những ý kiến xây dựng nầy….
Lê Hữu Liệu (Houston)
Sent from my iPhone 
Mến thăm Văn hữu Y Thy Võ Phú,  cựu Phó chủ tịch VBVNHN (2018-2020)  Lê Hữu Liệu và quý văn hữu VBVNHN,
 Cung Lan chân thành cảm ơn quý văn hữu  Thanh Song Kim Phú, Y Thy Võ Phú, và Nguyễn Văn Tới đã cố gắng dành thời giờ hiếm quý để tham dự các cuộc họp của các Uỷ Ban Văn Bút Quốc Tế từ ngày 15 tháng 9 đến hôm nay (22/9/2026).  Quý  văn hữu ở bên miền Tây chắc phải dậy sớm từ 4 giờ 30 sáng mới vào họp đúng giờ như thế!
 Ngày hôm nay, Cung Lan rất cảm động khi thấy VBVNHN có 3 đại biểu tham dự.  Khi Cung Lan phát biểu, ngỡ đâu văn hữu Y Thy Võ Phú không nghe vì bận công việc, không ngờ Y Thy Võ Phú theo dõi cuộc họp khá kỹ.
Cung Lan tin rằng những đề nghị của mình sẽ được Ban đại diện của VBQT lưu ý qua các tường trình từ các chủ tịch của các Uỷ Ban trong hai buổi họp chính của VBQT vào ngày 29 & 30 tháng 9, 2026.
Hôm nay, cũng như những lần họp trong Uỷ Ban Các nhà văn trẻ trong các năm trước. Cung Lan ghi danh một mình rồi tham dự cuộc họp một mình. Cốt để cho VBQT thấy đại diện VBVNHN luôn dự họp đúng giờ, đúng ngày và không bỏ một cuộc họp nào. Đã nhiều lần  Cung Lan ao ước quý văn hữu tham dự  các cuộc họp  VBQT  để VBVNHN có khí thế hùng hậu nhưng  rồi lần nào gửi thông báo cũng  thấy sự hững hờ. Sau đó lại nhạo báng người tham dự chỉ để “chụp hình” chứ đâu biết những người tham dự đã làm những gì! Rất buồn khi hội viên VBVNHN, những vị mà mình thức khuya dậy sớm cố gắng trình bày thật đẹp các trang tác giả để đối phó với hội nhà văn trong nước, và quảng bá  các tác phẩm của các vị ấy với thế giới lại là những người bàn tán, chê bai những lời không hay.
 Hôm nay, Cung Lan tin chắc là Y Thy Võ Phú chính mắt thấy khi bà Alix phát biểu bằng tiếng Pháp thì người điều hành chuyển sang tiếng Anh cho Mình nghe và nhà văn  trẻ Andrei phát biểu bằng tiếng Tây Ban Nha thì cô Alicia dịch sang tiếng Anh.  Khi cô Alicia dịch thiếu, thì người điều hành mở máy cho chúng ta nghe những phần thiếu sót.  

Văn hữu Lê Hữu Liệu mến,
Cung Lan tin là các vị trong Tân ban chấp hành VBVNHN 2027-2029 rất tự tin trong các cuộc họp VBQT trong tương lai. Các văn hữu Thanh Song Kim Phú, Nguyễn Văn Tới, Y Thy Võ Phú chưa thực sự điều hành VBVNHN mà  bây giờ đã có nhiều kinh nghiệm khi tham dự: lưu trữ mật mã để vào Zoom, biết  vào chat room chào bạn văn từ các trung tâm VB khác, biết bàn thảo  qua chatroom  và thẳng thắn phát biểu ý kiến.  Cung Lan xin nhắc thêm là  Các tường trình, hỏi đáp, phát biểu đều được ghi âm và thông dịch  rất tinh vi…cho nên khi chúng ta phát biểu điều gì phải cẩn thận. Nhưng chúng ta không nên lo ngại vì trước khi họp VBQT thường gửi chương trình có những gì bằng tiếng Anh, Pháp và Tây Ban Nha( Xin xem các đính kèm trong email)  Nếu chúng ta chịu khó đọc kỹ chương trình của mỗi cuộc họp thì chúng ta sẽ biết trước diễn biến trong hai ngày họp chính.  
 Còn chuyện nội bộ VBVNHN: Hội viên VBVNHN có quyền tự do phát biểu qua viết và nói. Cung Lan nghĩ: bất cứ Ban chấp hành của nhiệm kỳ nào cũng sẽ giải thích rõ ràng những thắc mắc của hội viên. Miễn là thành thật với nhau, thông cảm nhau để cùng giữ gìn VBVNHN trong trường VBQT. Cung Lan mong mỏi sự tự nguyện dấn thân  phụng sự VBVNHN   trong tinh thần tự nguyện và lạc quan hơn là nghe những lời bình phẩm vô ích.
 Y Thy Võ Phú nói rất đúng: “Có lẽ điều lớn nhất mà thế hệ hiện tại có thể làm cho VBVNHN không phải là cố gắng giữ mãi vị trí của mình, mà là chuẩn bị một thế hệ đủ khả năng và đủ tình yêu để tiếp nhận những gì chúng ta đang có hôm nay. Bởi chiếc ghế của mỗi chúng ta rồi cũng sẽ có ngày phải nhường lại cho người khác, nhưng điều đáng quan tâm không phải là ai sẽ ngồi vào chiếc ghế ấy, mà là liệu chúng ta đã kịp chuẩn bị để có một người sẵn sàng ngồi vào đó hay chưa. Nếu câu trả lời là có, thì dù VBVNHN có thay đổi về hình thức, về con người hay về phương thức hoạt động, tinh thần của Văn Bút vẫn có thể tiếp tục được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác; còn nếu chúng ta không chuẩn bị được một thế hệ kế thừa, thì dù những thành tựu của quá khứ có đáng tự hào đến đâu, chúng ta vẫn phải đối diện với một khoảng trống rất lớn của tương lai. Và có lẽ, đó mới là câu hỏi mà mỗi người trong chúng ta, dù đang ở bất cứ vị trí nào trong VBVNHN, cần tự mình trả lời: chúng ta muốn để lại cho thế hệ sau một di sản đã khép lại, hay một ngọn lửa vẫn còn đang cháy để họ có thể tiếp tục mang đi?”
 Xin cảm ơn sự chia sẻ của Y Thy Võ Phú và mong rằng VBVNHN sẽ có những đột phá bằng những hành động cởi mở và dễ thương hơn.
 Bài viết này đã được đăng trong Tam cá Nguyệt San và trang Tác giả.
 Kính chúc quý văn hữu buổi tối an bình, đầm ấm
 Kính mến,
 Cung Thị Lan
Thưa cây bút trẻ Y Thy Võ Phú, và tất cả BCH cùng quý thành viên VBVNHN,
 
Bài tâm bút của Y Thy Võ Phú là một tiếng chuông cảnh tỉnh kịp thời, chạm đúng vào “vùng yếu” của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại (VBVNHN) hiện nay, như nhiều nhận định mà tôi từng nghe đây đó.
 
Trước hết, xin cảm ơn bài viết thẳng thắn, bộc trực, đong đầy tâm huyết, và tình yêu dành cho văn học Việt Nam nói chung, VBVNHN nói riêng, của Võ Phú. Y Thy không phàn nàn chung chung mà đưa ra góc nhìn trực diện từ một cuộc họp quốc tế, tạo nên sự giật mình, nhắc nhở cho người thuộc thế hệ đi trước như tôi.
 
Đọc kỹ bài viết, tôi thấy nhiều điểm rất lý thú và hữu ích Võ Phú đưa ra để áp dụng cho VBVNHN, đó là những điều tôi tóm tắt như sau:
 
*Văn Bút chúng ta có thể chủ động tìm kiếm, liên lạc, mời gọi giới trẻ thay vì thụ động chờ đợi.  Bởi vì, người trẻ có muôn vàn áp lực cơm áo gạo tiền và nhiều kênh sáng tạo khác. Nếu Văn Bút không chủ động bước ra tiếp cận, ranh giới giữa hai thế hệ sẽ mãi mãi không thể kết nối.
 
*Những người “sọan luật” cho VBVNHN cần thay đổi định nghĩa về “người viết” hay nhà văn.  Thế hệ mới không nhất thiết phải in sách giấy hay được tôn xưng danh hiệu “nhà văn”. Họ sáng tác qua blog, newsletter, podcast, mạng xã hội, thậm chí viết song ngữ. Mở rộng khái niệm yêu cầu sáng tác là cách duy nhất để tiếp nhận lực lượng này vào nhà Văn Bút.
 
*Tạo môi trường lành mạnh, dẹp bỏ tranh chấp. Bài viết của Y Thy chỉ ra chính xác rằng những xung đột nội bộ dai dẳng nhiều năm chính là yếu tố “xua đuổi” người trẻ nhanh nhất. Họ cần một không gian văn chương tự do, văn minh, chứ không cần một “chiến trường” của những cái tôi ngã mạn. Đó cũng là lý do không có nhiều người trẻ muốn tham gia vào những cương vị trong Ban Điều Hành.
 
Tóm lại, tâm thư của nhà văn trẻ Y Thy Võ Phú được trau chuốt sâu sắc, kỹ càng, hợp lý, kết hợp giữa sự xúc động thành tâm, lòng kính trọng tiền bối… và lập luận sắc bén của tác giả, có thể giúp chúng ta, những ngòi bút thế hệ trước, cùng nhau đề nghị thay đổi những điều lệ “cản đường” để tạo cơ hội cho giới trẻ dấn thân cùng VBVNHN.
 
Xin thật lòng hoan hô bài viết rất đặc sắc và dũng cảm của tác giả trẻ Y Thy Võ Phú! Tôi thật sự xúc động và có cảm giác cay đắng khi đọc từng dòng tâm bút này. Những trăn trở của Võ Phú cũng chính là niềm đau xót lo âu mà tôi luôn đau đáu tự đáy lòng, những điều mà tôi muốn viết nhiều hơn, nhưng đành phải tóm tắt ngắn gọn trong một phần của bài dự thi Văn Chương Văn Bút vừa qua, vì giới hạn dung lượng theo yêu cầu của BGK.
 
Nhìn lại Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại hôm nay, làm sao không khỏi ngậm ngùi? Nhìn lại hàng ngũ chúng ta, những văn thi sĩ tài cao đức trọng, văn hay chữ tốt, uyên bác một thời cứ lần lượt lá thắm rơi rụng theo quy luật thời gian. Số còn lại vì tuổi cao sức yếu, ngại những bon chen danh vọng ở đời nên chọn lui về bóng tối. Câu hỏi của Võ Phú như một vết dao nhói tim, “Tương lai 10 năm, 20 năm nữa, VBVNHN sẽ đi về đâu?”
 
Theo thiển ý của tôi, câu trả lời không hề khó. Cái khó nằm ở chỗ, những lớp tiền bối chúng ta có đủ bao dung, đủ hy sinh cái tôi và vị trí trong làng văn để chủ động tiến lại gần giới trẻ hay không? Những người đang “cầm quyển” giữ quy tắc có dám dũng cảm đập bỏ những điều lệ cứng nhắc, lỗi thời, đã tồn tại nhiều thập niên qua?  Thế giới đã bước vào kỷ nguyên công nghệ số và hội nhập toàn cầu. Nếu chúng ta vẫn giữ nguyên những tiêu chuẩn ứng cử Ban Chấp Hành cổ xưa, như bắt buộc phải xuất bản bao nhiêu tập sách tiếng Việt in giấy, phải sinh hoạt thâm niên bao nhiêu năm trong hội… thì vô tình chúng ta đang tự đóng sập cánh cửa tương lai của chính mình với các thế hệ nối tiếp.
 
Dựa vào bức tâm thư của Y Thy Võ Phú, tôi cũng xin tha thiết mạo muội đưa ra những đề nghị mang tính bước ngoặt cho Ban Chấp Hành và Toàn thể Hội viên VBVNHN dưới đây:
 
*Mở rộng khái niệm “Tác phẩm” và “Hội viên”. Thế hệ trẻ ngày nay sáng tác trên Blog, Facebook, Substack, Telegram, Podcast… Tác phẩm của họ reach hàng ngàn độc giả mà không cần qua một nhà xuất bản truyền thống nào. Họ viết bằng tiếng Việt, tiếng Anh, hoặc song ngữ. Chúng ta không thể dùng thước đo của thế kỷ 20 để đánh giá người viết của thế kỷ 21. Hãy công nhận các hình thức xuất bản kỹ thuật số là tác phẩm hợp lệ để xét kết nạp hội viên.
 
* Cải tổ triệt để tiêu chuẩn ứng cử vào Ban Chấp Hành. Một tổ chức văn học muốn vươn tầm quốc tế không thể mãi dựa vào quan niệm, “Người lãnh đạo không biết ngoại ngữ thì đã có thông dịch viên hay máy dịch.”  Khi bước ra diễn đàn Văn Bút Quốc Tế, việc bước đi bên cạnh một người thông dịch hay dán mắt vào chiếc máy dịch tự động không bao giờ thể hiện được tầm vóc, khả năng, và sự ứng biến linh hoạt của một dân tộc có nền văn hiến lâu đời như đất nước chúng ta. 
 
Tôi đoan chắc rằng không chỉ riêng chúng ta, mà bất kỳ đại diện Văn Bút quốc gia nào khi chưa thông thạo ngoại ngữ cũng đều cảm thấy ngần ngại khi bước ra diễn đàn quốc tế.  Từ kinh nghiệm thực tế khi cùng Chủ tịch Cung Thị Lan tham dự buổi họp Zoom với Văn Bút Quốc Tế trước đây để lấy tài liệu viết bài dự cuộc thi Văn Chương của VBVNHN, tôi càng thấy rõ điều này.  Trong buổi họp, những đại diện giỏi ngoại ngữ, mà tiêu biểu là Chủ tịch Cung Thị Lan của VBVN rất chăm chú lắng nghe, gọi vào chất vấn và đưa ra nhiều đề xuất thiết thực cho hội nghị, cũng như gửi vào những đoạn CHAT giao lưu cùng mọi người. Trong khi đó, việc phải thông qua người dịch của những thành viên không rành ngoại ngữ đã khiến các đóng góp khác trở nên bất tiện, và kéo dài thời gian góp ý hay tranh luận. Chắc chắn bản thân quý vị đại diện ấy cũng trăn trở rất nhiều trước rào cản ngôn ngữ và cùng chung nỗi lo về thế hệ kế thừa như câu chuyện Y Thy Võ Phú đã chứng kiến và vừa chia sẻ trong tâm thư.
 
Xin thưa, bộc bạch điều này, tôi khẳng định hoàn toàn không mang ý khen chê cá nhân, mà chỉ mong tất cả chúng ta nhìn thẳng vào thực tế mà tác giả trẻ Y Thy Võ Phú đã nêu ra. Hy vọng mọi người cùng cảm thông và đóng góp ý kiến kỹ lưỡng vì tương lai tiếp nối của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại để cùng tìm giải pháp xây dựng một thế hệ kế thừa cho vững vàng trên trường Quốc Tế.   Ngoại ngữ là chiếc cầu nối. Ban Chấp Hành thế hệ mới phải là những người trẻ sử dụng thành thạo ngôn ngữ thứ hai (tiếng Anh, tiếng Pháp…). Có thể tiếng Việt của họ không bay bổng, trau chuốt bằng các bậc tiền bối, nhưng chính họ mới là người có đủ năng lực ngôn ngữ để đưa văn học, văn hóa Việt Nam ra năm châu bốn biển một cách độc lập và kiêu hãnh. Tuy nhiên, những ý kiến này không bắt buộc (vì không thể) thực hành ngay, mà phải từng bước xây dựng cho thế hệ tương lai, trong những nhiệm kỳ kế tiếp chẳng hạn. 
 
*Hạ thấp thâm niên, nâng cao tính năng động. Cần xóa bỏ quy định thâm niên sinh hoạt quá lâu mới được ứng cử. Hãy trao cơ hội lãnh đạo hoặc quản lý các ban chuyên môn (như Ban Trẻ, Ban Truyền thông, Ban Đối ngoại) cho những người trẻ tài năng ngay khi họ gia nhập.
 
*Tiếng Việt của người trẻ cần được bảo tồn qua sự tiếp nối, không qua sự áp đặt bắt buộc.  Chúng ta thường trăn trở tiếng Việt của thế hệ thứ hai, thứ ba ở hải ngoại không còn lưu loát. Nhưng nếu chúng ta đóng cửa, họ sẽ hoàn toàn xa rời tiếng Việt. Bằng cách mời gọi họ vào Văn Bút, trao cho họ vai trò đại diện, chúng ta tạo ra một môi trường để họ gìn giữ cội nguồn. Họ dùng ngoại ngữ để bảo vệ và quảng bá Văn Hóa Việt ra thế giới, và ngược lại, chính không gian Văn Bút sẽ nuôi dưỡng lại vốn tiếng Việt cho họ.
 
Cuối cùng, đã đến lúc chúng ta cùng nhìn thẳng vào thực tế. Trải qua bao biến cố thăng trầm, sự trường tồn và phát triển của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại quan trọng hơn bất kỳ danh vị hay quy tắc cổ xưa nào. Nếu cứ mãi giữ nguyên những khuôn cũ, Văn Bút rồi đây sẽ khép lại cùng với thế hệ của chúng ta như một trang sử cũ. Nhưng nếu dũng cảm mở rộng vòng tay, điều chỉnh điều lệ để đón nhận nhịp thở và sự khác biệt của thế hệ trẻ, chúng ta sẽ trao lại cho họ một ngọn lửa vẫn đang cháy rực, “From generation to generation”, truyền tiếp từ đời này sang đời khác.
 
Có lẽ quý vị cũng như tôi, rất tâm đắc với những lời này của cây viết trẻ Y Thy Võ Phú: “Có lẽ điều lớn nhất mà thế hệ hiện tại có thể làm cho VBVNHN không phải là cố gắng giữ mãi vị trí của mình, mà là chuẩn bị một thế hệ đủ khả năng và đủ tình yêu để tiếp nhận những gì chúng ta đang có hôm nay. Bởi chiếc ghế của mỗi chúng ta rồi cũng sẽ có ngày phải nhường lại cho người khác, nhưng điều đáng quan tâm không phải là ai sẽ ngồi vào chiếc ghế ấy, mà là liệu chúng ta đã kịp chuẩn bị để có một người sẵn sàng ngồi vào đó hay chưa. Nếu câu trả lời là có, thì dù VBVNHN có thay đổi về hình thức, về con người hay về phương thức hoạt động, tinh thần của Văn Bút vẫn có thể tiếp tục được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác; còn nếu chúng ta không chuẩn bị được một thế hệ kế thừa, thì dù những thành tựu của quá khứ có đáng tự hào đến đâu, chúng ta vẫn phải đối diện với một khoảng trống rất lớn của tương lai. Và có lẽ, đó mới là câu hỏi mà mỗi người trong chúng ta, dù đang ở bất cứ vị trí nào trong VBVNHN, cần tự mình trả lời: chúng ta muốn để lại cho thế hệ sau một di sản đã khép lại, hay một ngọn lửa vẫn còn đang cháy để họ có thể tiếp tục mang đi?”
 
Những ý tưởng đề xuất trên đây xuất phát từ lá thư đầy tâm huyết của cây viết trẻ Y Thy Võ Phú. Rất mong Ban Chấp Hành Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại và toàn thể quý hội viên cùng sẻ chia, suy ngẫm, để tổ chức không chỉ sống bằng những hoài niệm của quá khứ, mà thực sự bước tới một tương lai vĩnh viễn trường tồn.
 
Trân trọng cảm ơn Y Thy Võ Phú
Và cảm ơn quý vị đã đọc.
Phương Hoa – Thành viên VBVNHN VĐBHK
MỘT CHÚT SUY NGHĨ VỀ TƯƠNG LAI CỦA VBVNHN
Đọc bài “Tương Lai Của VBVNHN – Một câu hỏi đau nhức về thế hệ kế tiếp” của Y Thy Võ Phú, tôi thật sự xúc động và đồng cảm với những ưu tư mà Võ Phú đã chân thành đặt ra.
Đây không chỉ là nỗi lo của riêng một cây bút trẻ, mà theo tôi, là câu hỏi rất đáng để tất cả những ai yêu quý và quan tâm đến Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại cùng suy nghĩ: Mười năm, hai mươi năm nữa, ai sẽ là người tiếp tục giữ ngọn lửa mà các thế hệ đi trước đã dày công gìn giữ?
VBVNHN mang trong mình một lịch sử và di sản tinh thần đáng trân quý. Đối với nhiều người thuộc thế hệ chúng ta, Văn Bút không đơn thuần chỉ là một hội văn chương, mà còn là nơi gìn giữ tiếng Việt, văn hóa, ký ức và những giá trị của người Việt tự do nơi hải ngoại. Chính vì quý trọng di sản ấy, chúng ta càng phải nghĩ đến việc làm sao để trao lại cho thế hệ mai sau.
Tôi rất đồng ý với Võ Phú rằng chúng ta không thể chỉ ngồi chờ người trẻ tìm đến Văn Bút. Thời đại đã thay đổi. Người trẻ hôm nay đọc, viết, sáng tác và giao tiếp bằng những phương tiện rất khác thế hệ trước. Có người viết bằng tiếng Việt, có người bằng tiếng Anh, có người sử dụng cả hai ngôn ngữ; và họ thể hiện khả năng sáng tạo qua nhiều hình thức mới của thời đại kỹ thuật số.
Muốn có một thế hệ kế thừa, có lẽ trước hết chúng ta cần chủ động tìm đến họ, lắng nghe họ và mở rộng cánh cửa để họ cảm thấy VBVNHN cũng là mái nhà của mình.
Theo thiển ý của tôi, chúng ta có thể bắt đầu bằng những việc nhỏ nhưng cụ thể và thực tế: thành lập một Nhóm Người Viết Trẻ; tổ chức các cuộc thi thơ, truyện ngắn, tùy bút hay sáng tác song ngữ Việt-Anh dành cho giới trẻ; tìm đến các hội sinh viên Việt Nam tại đại học, các lớp Việt ngữ, trung tâm văn hóa và những cây bút trẻ đang sinh hoạt trên mạng xã hội.
Thay vì chỉ hỏi: “Tại sao người trẻ không đến với chúng ta?”, có lẽ chúng ta cũng nên tự hỏi:
“Chúng ta đã đi đến nơi người trẻ đang có mặt hay chưa?”
Tôi cũng nghĩ rằng những chương trình gặp gỡ giữa các thế hệ sẽ rất hữu ích. Một chương trình như “Người đi trước – Người tiếp nối” có thể tạo cơ hội để những người cầm bút lâu năm chia sẻ kinh nghiệm sáng tác, biên tập, xuất bản và dịch thuật; trong khi thế hệ trẻ có thể giúp người đi trước hiểu thêm về truyền thông kỹ thuật số và những hình thức sáng tạo mới. Như vậy, sự truyền trao không chỉ đi theo một chiều, mà trở thành một cuộc gặp gỡ và học hỏi lẫn nhau.
Quan trọng hơn, nếu muốn người trẻ gắn bó lâu dài, chúng ta cần dành cho họ một tiếng nói và vai trò thật sự: được đề nghị chương trình, thử nghiệm những cách làm mới, tham gia tổ chức và dần dần đảm nhận trách nhiệm. Người trẻ cần cảm thấy mình không chỉ được mời đến để hiện diện, mà thực sự là một phần của tương lai Văn Bút.
Bên cạnh vấn đề thế hệ kế thừa, tôi cũng rất đồng cảm với ưu tư của Võ Phú về những bất đồng có thể làm hao tổn tâm sức của một tổ chức vốn đang rất cần dành năng lượng cho tương lai.
Bất đồng ý kiến là điều khó tránh trong bất cứ tổ chức nào. Nhưng chúng ta có thể bất đồng mà vẫn tôn trọng nhau; có thể tranh luận mà không làm tổn thương nhau; có thể khác nhau về cách làm nhưng vẫn cùng hướng về một mục đích chung. Nếu tất cả đều thật lòng mong VBVNHN được trường tồn và phát triển, có lẽ những khác biệt cá nhân nên được đặt sau quyền lợi lâu dài của tổ chức.
Muốn mời người trẻ bước vào, trước hết chúng ta cần tạo nên một môi trường mà khi nhìn vào, họ muốn bước vào và muốn ở lại – một nơi có tình đồng nghiệp, sự tôn trọng, tự do sáng tạo, đối thoại giữa các thế hệ và sự rộng mở đối với những ý tưởng mới.
Tôi đặc biệt tâm đắc với hình ảnh “ngọn lửa” ở cuối bài của Võ Phú.
Thế hệ chúng ta đã nhận ngọn lửa ấy từ những người đi trước và cố gắng giữ cho nó không tắt qua bao biến động của lịch sử và những năm tháng nơi xứ người. Nhưng có lẽ trách nhiệm quan trọng nhất của chúng ta hôm nay không phải chỉ là giữ ngọn lửa, mà còn phải tìm được những bàn tay trẻ để trao ngọn lửa ấy lại.
Và việc ấy có thể bắt đầu ngay từ những điều rất nhỏ: tìm một người trẻ, mời một cây bút mới, tổ chức một sinh hoạt dành cho giới trẻ, mở một cánh cửa và lắng nghe một tiếng nói khác với thế hệ mình.
Nếu mỗi người trong VBVNHN cùng góp một bàn tay như thế, tôi tin rằng câu hỏi “Ai sẽ tiếp nối chúng ta?” rồi sẽ dần dần có câu trả lời.
Xin chân thành cảm ơn Võ Phú đã viết một bài đầy tâm huyết, chân thành và ý nghĩa. Cảm ơn một người trẻ đã không chỉ nghĩ đến con đường sáng tác của riêng mình, mà còn trăn trở về tương lai của một tổ chức văn chương mà nhiều thế hệ đã góp công xây dựng.
Chính sự ưu tư ấy đã là một tín hiệu đáng mừng. Bởi khi vẫn còn những người trẻ biết quan tâm, biết đặt câu hỏi và muốn góp một bàn tay cho tương lai của VBVNHN, thì ngọn lửa ấy vẫn chưa tắt – và chúng ta vẫn còn thời gian để cùng nhau trao nó lại cho thế hệ mai sau.
Trân trọng,
Phạm Phan Lang
NHẬT HẠNH đọc bài Tâm bút của Văn hữu Phú Võ đưa ra nhiều Ưu tư và những câu hỏi cho hiện tại và tương lai cua VBVNHN.
Thật là xúc động khi đọc bài viết của Văn hữu Phú Võ
Cảm ơn 1 tấm lòng đã ưu tư cho tương lai của VBVNHN
Nhật Hạnh
Phú thân,
 
Dạo này anh khá busy vì đang đúng vào thời điểm close sổ sách cho fiscal year. Mấy hôm nay, mới 4 giờ sáng, anh đã phải log in vào sở để bắt đầu làm việc. Tuy vậy, sáng nay anh muốn dành một chút thời gian để viết cho Phú, cũng là để chia sẻ đôi điều về những tâm tư mà Phú vừa trải lòng trong bài viết.
Đọc bài của Phú, anh thấy có nhiều điều cũng chính là những suy nghĩ mà anh đã có từ lâu, chỉ là chưa có dịp hoặc chưa mạnh dạn để nói ra. Nhân Phú đã mở lời, anh cũng xin góp thêm vài suy nghĩ của mình, coi như “my two pennies” vào câu chuyện chung về tương lai của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại.
 
Những điều anh viết dưới đây chắc chắn vẫn còn rất hạn chế. Bản thân anh vẫn còn phải học hỏi rất nhiều từ các cô chú, các anh chị và những người đã gắn bó lâu năm với Văn Bút. Vì vậy, nếu các cô chú, anh chị em có đọc được mà thấy có điều gì chưa đúng, chưa đầy đủ hoặc không đồng ý với suy nghĩ, thì xin cứ xem đây là một ý kiến đóng góp chân thành để chúng ta cùng trao đổi.
 
Mong mọi người khoan dung một chút, có gì không đồng ý thì góp ý nhẹ nhàng thôi, đừng “ném đá”, tội nghiệp nó! 😄
 
 =============================================================
 
Sau khi đọc bài viết của Võ Phú về tương lai của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại, anh thấy những điều Phú nói cũng chính là những điều anh đã nhìn thấy và suy nghĩ từ lâu. Có lẽ nhiều người trong chúng ta cũng nhìn thấy, nhưng đôi khi lại chọn cách “làm ngơ”. Không phải vì không quan tâm, mà có khi vì ngại nói ra. Nói rồi liệu có được lắng nghe hay không? Hay một ý kiến khác với suy nghĩ chung lại dễ bị hiểu là chống đối, phá phách?
 
Thôi thì, nhân Phú đã mở lời, anh cũng xin góp thêm “my two pennies”. Nếu có điều gì không đồng ý thì cũng xem như một cuộc trao đổi giữa những người cùng quan tâm đến tương lai của Văn Bút. Điều quan trọng không phải là ai đúng ai sai, mà là chúng ta có dám nhìn vào vấn đề và cùng nhau tìm một con đường để Văn Bút tiếp tục tồn tại sau thế hệ của mình hay không.
 
Điểm khiến anh suy nghĩ nhất trong bài của Phú là câu chuyện về thế hệ kế thừa. Phú đã đặt ra một câu hỏi rất đáng suy nghĩ: nếu hiện nay VBVNHN gần như không có hội viên dưới 35 tuổi và số hội viên dưới 60 tuổi cũng không nhiều, thì 10 năm, 20 năm hay 30 năm nữa, ai sẽ tiếp tục công việc mà những thế hệ trước đã xây dựng? Đó không còn đơn thuần là vấn đề tuổi tác mà là vấn đề tồn tại của một tổ chức. Anh hoàn toàn đồng ý với Phú rằng chúng ta không thể ngồi chờ người trẻ tự tìm đến.
 
Nhưng anh muốn đi thêm một bước nữa: Nếu chúng ta đi tìm người trẻ, liệu khi họ đến, chúng ta đã thật sự sẵn sàng mở cửa cho họ chưa? Hàng rào đầu tiên: ngôn ngữ
 
Theo anh, đây là một trong những vấn đề rất quan trọng. Người Việt trẻ ở hải ngoại, đặc biệt là thế hệ sinh ra và lớn lên tại Mỹ, Canada, Úc, Pháp hay các quốc gia khác, có thể yêu Việt Nam, yêu nguồn gốc của mình, nhưng tiếng Việt không còn là ngôn ngữ chính của họ.
 
Chúng ta muốn họ viết tiếng Việt thật hay, thật đúng. Mong muốn ấy không sai. Nhưng nếu khả năng tiếng Việt trở thành điều kiện đầu tiên để họ được công nhận là một người viết “Việt Nam”, thì vô tình chúng ta đã dựng lên một cánh cửa rất hẹp. Một người trẻ có thể chưa nói tiếng Việt giỏi nhưng vẫn có tâm hồn Việt Nam. Một người trẻ có thể viết một bài văn bằng tiếng Anh về người mẹ Việt Nam, về bữa cơm gia đình, về người ông từng rời quê hương, và về cuộc sống của một đứa trẻ lớn lên giữa hai nền văn hóa. Theo anh, đó vẫn là một phần của văn chương Việt Nam hải ngoại.
 
Bởi vậy, nếu muốn tìm thế hệ kế thừa, VBVNHN có lẽ phải chấp nhận một thực tế rằng văn chương Việt Nam hải ngoại trong tương lai có thể không còn chỉ được viết bằng tiếng Việt.
 
Ngay trong bài của Phú cũng đã nhìn nhận rằng người trẻ hôm nay có thể viết bằng tiếng Việt, tiếng Anh hoặc cả hai ngôn ngữ, sống giữa nhiều nền văn hóa và đang hình thành một bản sắc văn chương khác so với thế hệ trước. Còn một nhóm người trẻ khác mà chúng ta cũng cần nghĩ đến là những người sinh ra hoặc lớn lên tại Việt Nam sau năm 1975 và sau này ra sống ở hải ngoại.
 
Họ có thể nói và viết tiếng Việt rất giỏi. Nhưng vấn đề của họ lại nằm ở một chỗ khác: ngôn ngữ mà họ được học và sử dụng từ nhỏ không hoàn toàn giống với ngôn ngữ của thế hệ người Việt đã rời quê hương trước hoặc sau năm 1975.
 
Chúng ta đọc bài của họ, thấy một chữ mình không quen, một cách gọi mình không thích, rồi sửa, trách hoặc phê bình. Chúng ta có lý do của chúng ta. Chúng ta muốn gìn giữ tiếng Việt và những giá trị mà thế hệ mình đã mang theo ra khỏi quê hương. Điều đó không sai. Nhưng họ cũng không hoàn toàn sai.
 
Bởi đó là ngôn ngữ của môi trường mà họ sinh ra, lớn lên, đi học và sử dụng hằng ngày. Chỉ cần lần đầu tiên bước vào mà đã cảm thấy mình bị xét nét từng chữ, một người trẻ rất dễ rút trở lại vào vỏ của mình. Và rồi họ sẽ tìm đến một môi trường khác, nơi họ có thể viết mà không cảm thấy có một hàng rào đứng trước mặt.
 
Anh nghĩ đây là điều chúng ta cần suy nghĩ thật kỹ. Ngay cả bản thân anh, một người sinh ra trước năm 1975, đôi khi vẫn sử dụng những từ ngữ hình thành hoặc phổ biến sau này. Anh từng nghĩ rằng mình sẽ không dùng chữ này, phải dùng chữ kia; nhưng nhìn lại, chính anh cũng không thể nói rằng ngôn ngữ mình sử dụng hoàn toàn “perfect”.
 
Ngôn ngữ sống cùng con người. Nó thay đổi theo thời gian, hoàn cảnh và môi trường. Vì vậy, theo anh, muốn người trẻ bước vào Văn Bút, việc đầu tiên là bỏ bớt những hàng rào ngôn ngữ. Không có nghĩa là chúng ta từ bỏ việc gìn giữ tiếng Việt. Ngược lại, chúng ta vẫn giữ gìn, vẫn giải thích, vẫn truyền lại những nét đẹp của tiếng Việt mà thế hệ trước đã mang theo.  Chỉ cần thay đổi cách nói thôi, một bức tường có thể trở thành một cây cầu. Nhưng việc mở cửa ngôn ngữ vẫn chưa đủ. Bài của Phú đề nghị những chương trình dành cho người viết trẻ, các cuộc thi sáng tác, tọa đàm trực tuyến, các buổi gặp gỡ giữa các thế hệ, cũng như hướng dẫn về xuất bản, biên tập, dịch thuật, bản quyền và truyền thông. Anh nghĩ đây đều là những đề nghị rất thiết thực. Tuy nhiên, nếu muốn VBVNHN tồn tại lâu dài, theo anh, chúng ta cần đi xa hơn nữa.
 
Thứ nhất: hãy xây dựng một cánh cửa song ngữ. VBVNHN có thể có một khu vực dành cho các tác phẩm tiếng Anh hoặc song ngữ Việt–Anh. Đừng bắt một người trẻ phải viết tiếng Việt thật giỏi thì mới được vào. Hãy để họ bước vào trước, rồi qua sinh hoạt, tiếp xúc và dịch thuật, chúng ta giúp họ tìm lại tiếng Việt. Có khi chính Văn Bút lại trở thành nơi đưa một người trẻ trở về gần hơn với ngôn ngữ của cha mẹ và ông bà.
 
Thứ hai: hãy đến nơi người trẻ đang ở, thay vì chờ họ đến nơi chúng ta đang ngồi. Phú đã nói rất đúng rằng người trẻ hôm nay viết trên điện thoại, đọc trên màn hình, sử dụng mạng xã hội, podcast, video, blog và nhiều hình thức truyền thông mới. Vậy thì Văn Bút cũng cần hiện diện ở những nơi ấy. Website vẫn cần. Tạp chí vẫn quý. Sách vẫn quan trọng. Nhưng bên cạnh đó, phải có YouTube, podcast, Facebook, Instagram và những phương tiện mà thế hệ sau đang sử dụng. Đôi khi một cuộc phỏng vấn 30 phút với một nhà văn lớn tuổi được đưa lên YouTube có thể đưa lịch sử văn chương đến với nhiều người trẻ hơn một bài viết dài mà họ chưa bao giờ biết đến.
 
Thứ ba: cần có chương trình mentor giữa hai thế hệ. Một nhà văn đi trước có thể đồng hành với một hoặc hai người viết trẻ. Không phải để bắt người trẻ viết giống mình, mà để chia sẻ kinh nghiệm về sáng tác, xuất bản và cuộc đời.
 
Ngược lại, người trẻ có thể giúp thế hệ trước về công nghệ, truyền thông, podcast, video, website và mạng xã hội. Như vậy, sự truyền thừa không còn là con đường một chiều.
 ·       Người già trao kinh nghiệm.
·       Người trẻ trao phương tiện mới.
·       Hai thế hệ cùng học nhau.
 
Thứ tư: phải trao cho người trẻ trách nhiệm thực sự. Nếu chúng ta mời người trẻ vào Văn Bút nhưng họ chỉ được đứng bên ngoài nghe người lớn nói chuyện, thì họ sẽ không ở lâu. Hãy để họ tổ chức một chương trình; hãy cho họ phụ trách một trang; hãy cho họ thực hiện một podcast; hãy để họ đề nghị một dự án và đôi khi hãy chấp nhận rằng họ sẽ làm khác với chúng ta. Phú đã viết rất đúng: nếu người trẻ cảm thấy họ có thể đóng góp, đề xuất ý tưởng và thử nghiệm những cách làm mới thì khả năng họ gắn bó với tổ chức sẽ hoàn toàn khác.

Thứ năm: phải xây dựng một kho lưu trữ văn học cho thế hệ sau. Đây là điều anh đặc biệt quan tâm. Thế hệ những nhà văn, nhà thơ đi trước đang lần lượt lớn tuổi. Trong mỗi người là một phần lịch sử chưa chắc đã được viết xuống. Nếu không làm ngay hôm nay, một ngày nào đó chúng ta muốn hỏi cũng không còn người để hỏi nữa.
 
VBVNHN nên có một chương trình phỏng vấn các nhà văn, nhà thơ thuộc thế hệ trước; ghi âm, ghi hình, lưu lại nguyên bản transcript, hình ảnh, tác phẩm và những câu chuyện đời của họ (như anh em mình vừa làm cái đầu tiên, anh thấy rất quý và hay). Những tài liệu ấy sau này có thể trở thành một thư viện văn học số của người Việt hải ngoại. Đó không chỉ là việc lưu giữ quá khứ. Đó chính là trao quá khứ cho tương lai.
 
Thứ sáu: phải tạo ra một văn hóa bất đồng mà vẫn tôn trọng nhau. Điểm này trong bài Phú khiến anh suy nghĩ nhiều. Phú viết rằng một tổ chức đang thiếu người trẻ mà lại tiếp tục tiêu hao quá nhiều năng lượng vào những bất đồng nội bộ thì tương lai càng mong manh; chúng ta phải học cách tranh luận mà không phá hủy nhau và phân biệt giữa khác biệt quan điểm và đối đầu cá nhân. Anh hoàn toàn đồng ý. Người trẻ đứng ngoài nhìn vào. Nếu điều họ nhìn thấy là tranh chấp, chia phe, công kích hay những bất đồng kéo dài, tại sao họ lại phải bước vào? Chúng ta có thể khác nhau. Thậm chí chúng ta cần những người nghĩ khác mình. Một tổ chức chỉ có những người luôn đồng ý với nhau chưa chắc là một tổ chức mạnh. Một tổ chức mạnh là nơi người ta có thể nói: “Tôi không đồng ý với anh” mà ngày hôm sau vẫn có thể ngồi uống cà phê với nhau và tiếp tục làm việc chung.
 
Và cuối cùng: đừng chỉ hỏi người trẻ có muốn vào Văn Bút hay không. Có lẽ chúng ta cũng cần tự hỏi: Văn Bút hôm nay đã trở thành một nơi mà người trẻ muốn bước vào chưa? Hai câu hỏi đó hoàn toàn khác nhau. Nếu muốn VBVNHN tồn tại thêm 30, 50 năm nữa, chúng ta không thể chỉ bảo vệ những gì mình đã có. Chúng ta phải tạo ra không gian cho những điều chưa có. Thế hệ chúng ta gìn giữ ký ức. Thế hệ sau sẽ viết tiếp ký ức ấy bằng ngôn ngữ của họ, bằng phương tiện của họ và bằng cái nhìn của thời đại họ. Có thể họ sẽ không viết như chúng ta. Có thể họ không gọi văn chương bằng những cái tên mà chúng ta quen thuộc. Có thể họ viết bằng tiếng Anh, tiếng Việt hoặc cả hai. Có thể một ngày nào đó hình thức của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại cũng sẽ khác với Văn Bút mà chúng ta biết hôm nay. Nhưng có lẽ điều quan trọng nhất không phải là giữ nguyên hình thức, mà là giữ được ngọn lửa.
 
Ở điểm này, anh rất đồng cảm với câu hỏi Phú đặt ra ở cuối bài: chúng ta muốn để lại cho thế hệ sau một di sản đã khép lại, hay một ngọn lửa vẫn còn cháy để họ tiếp tục mang đi? Theo anh, muốn ngọn lửa ấy tiếp tục cháy thì thế hệ hôm nay phải làm một việc rất khó:
Biết gìn giữ những gì cần giữ, nhưng cũng biết buông những gì cần buông.
·       Giữ lịch sử.
·       Giữ tiếng Việt.
·       Giữ tinh thần tự do sáng tác.
·       Giữ ký ức của những thế hệ đã đi qua chiến tranh, ly hương và xây dựng cộng đồng văn học nơi đất khách.
 
Nhưng hãy buông bớt những hàng rào không còn cần thiết.
·       Hãy mở cửa cho một người trẻ nói tiếng Việt chưa sõi.
·       Mở cửa cho một người sinh sau năm 1975 sử dụng những chữ khác với chúng ta.
·       Mở cửa cho một người Việt viết bằng tiếng Anh.
·       Mở cửa cho podcast, video, spoken word và những hình thức sáng tạo mà thế hệ chúng ta có thể chưa quen.
·       Và quan trọng nhất, mở cửa cho những suy nghĩ khác với suy nghĩ của chính mình.
 
Bởi vì nếu thế hệ đi trước thật sự muốn trao ngọn lửa cho thế hệ sau, chúng ta không thể vừa trao ngọn lửa vừa bắt họ phải đi đúng con đường mà mình đã đi. Hãy trao cho họ ngọn lửa. Còn con đường nào họ sẽ chọn để mang ngọn lửa ấy đi tiếp, có lẽ chúng ta nên tin tưởng và để chính họ quyết định. Nếu làm được như vậy, anh tin câu hỏi không còn là: “Ba mươi năm nữa Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại có còn hay không?” Mà sẽ là: “Ba mươi năm nữa, thế hệ kế tiếp đã đưa Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại đi được bao xa?”
 
Tạ Quang Tuấn
Tuổi trẻ – Sự tiếp nối của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại

Tôi hoàn toàn đồng ý rằng Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại rất cần sự tham gia của thế hệ trẻ.

Một tổ chức có thể sống bằng lịch sử, bằng những ký ức đẹp và những thành tựu của các thế hệ đi trước trong một khoảng thời gian, nhưng không thể tồn tại lâu dài nếu thiếu những con người mới tiếp nối.

Vì vậy, vấn đề thế hệ trẻ không còn là một câu chuyện có thể để dành cho tương lai, mà đã trở thành một yêu cầu cấp thiết đối với toàn thể VBVNHN ngay từ hôm nay. Tuổi trẻ chính là nhịp cầu nối quá khứ với tương lai, là những người có thể tiếp nhận di sản văn chương, tinh thần tự do sáng tác và những giá trị nhân bản mà các thế hệ đi trước đã gìn giữ, để rồi tiếp tục phát triển trong một hoàn cảnh và thời đại mới.

Muốn VBVNHN trường tồn, chúng ta không chỉ cần gìn giữ những gì đã có, mà còn phải mở rộng cánh cửa cho thế hệ trẻ bước vào.Trao cho họ cơ hội, trách nhiệm và niềm tin. 
Khi người trẻ tìm thấy nơi đây một không gian để sáng tác, đối thoại và đóng góp, thì Văn Bút không chỉ là nơi lưu giữ một quá khứ đáng trân trọng, mà còn trở thành một tổ chức đang sống và hướng về tương lai rực rỡ hơn.
Trân trọng
Tế Luân
Tôi hoàn toàn ĐỒNG Ý với TẤT CẢ NHỮNG GÌ VÕ PHÚ ĐÃ NÊU LÊN trong bức tâm thư.
Chân thành cám ơn Võ Phú, một người trẻ tài hoa và đầy nhiệt huyết, đã nói lên tất cả những gì một số đông thầm lặng như tôi vẫn nghĩ và thiết tha mong mỏi…
Quý mến,
TiểuThu

Cảm ơn Người luôn tràn đầy NHIỆT HUYẾT VÕ PHÚ
Cảm ơn quý anhchi —
Bích chương trên đây –   Đây là trong một những cố gắng của Võ Phú trong khi em có QUÁ nhiều việc để thực hiện…
Mong rằng những Mầm non cho TƯƠNG LAI của VBVNHN trong số các học sinh của Phú, cũng như của Tất cả quý vị luôn ước vọng BẢO TỒN TIẾNG NƯỚC TÔI sẽ là những văn thi sĩ thật xuất sắc như tất cả quý anh chi –
(***Về việc này, thư của tôi thắc mắc về Tương Lai của VBHN – sau bầu cử – cảm ơn chị Trúc Giang, chị Ngọc An, . . . đã gởi ý kiến của mình — và quý anh chi “thầm lặng” như chị Tiểu Thu nói   –
Cho dù NHỮNG AI  đã/ sẽ phản hồi những điều tôi nêu lên, tùy họ – lương tâm sẽ phán xét Đúng/ Sai– tôi đã/sẽ không trả lời qua lại- mất thì giờ công sức Vô ích-TRỨNG chọi ĐÁ làm gì ??? )
 Hãy âu lo cho VB, như TÂM BÚT của Võ Phú, và ý kiến của quý anhchi
Xin chào Đoàn kết và Xây dựng
𝓽𝓷𝓵-
Tôi hoàn toàn đồng ý với bài viết của Võ Phú, TQT, Lê Tuấn, TT, PH , PLang…
Đó là những gì cần và nên làm.  Chúng ta cần thêm nhiều người trẻ có tâm huyết nghĩ đến tiền đồ của quốc gia, dân tộc.  Thế hệ “bản Lề” rất quan trọng. Khi xưa tôi sinh hoạt trên các DĐ Tình Bằng Hữu, CLB Tình Nghệ Sĩ tôi đã để ý đến những sinh hoạt cuả Cao Minh Hưng và ngưỡng mộ về cách làm việc và những hoài bão của anh.  CMH nhớ không? chị ĐD luôn ca ngợi CMH là người có tâm, có tầm, có đạo đức và phẩm chất của người lãnh đạo. Hy vọng CMH và những người như TQT, VP… tạo nên một luồng gío mới cho VBVNHN.
ĐD
Chị Đỗ Dung và Quý Văn Hữu kính,
Xin cám ơn chị Đỗ Dung đã luôn quan tâm và nhắc đến những sinh hoạt của CLB TNS trong thời gian qua. Cũng như chị và các vị VH khác, Hưng hoàn toàn đồng ý và cảm kích với những chia sẻ của các Văn Hữu như anh Võ Phú, anh Tạ Quang Tuấn, anh Lê Tuấn, chị Tiểu Thu, chị Phương Hoa, chị Phạm Phan Lang, v.v…
Hưng không dám “múa rìu qua mắt thợ” vì biết rằng trong tổ chức VBVNHN có rất nhiều quý vị, các vị niên trưởng có rất nhiều kinh nghiệm trong các sinh hoạt và phát triển các tổ chức trong thời gian qua. Tuy nhiên, nhân chị Đỗ Dung nhắc đến CLB TNS, Hưng xin phép được chia sẻ đôi nét về cách thức thay đổi trong cách sinh hoạt của CLB TNS và Hưng cũng định sẽ áp dụng mô hình này trong VBVNHN-Vùng Tây Nam Hoa Kỳ trong thời gian tới.
Hơn 10 năm qua, từ một ban hợp ca luôn xuất hiện trong cộng đồng trước đó (từ năm 2010) trong những chương trình xã hội, văn hóa, chính trị, v.v., nhưng theo thời gian, CLB TNS phải thêm những hình thức trình diễn khác như múa, hoạt cảnh, fashion show, v.v. để có thể thu hút thêm những anh chị trẻ tham dự, thay vì chỉ đóng khung cứng ngắc trong những tiết mục hợp ca.
Để có thể mở rộng cánh cửa cho thế hệ trẻ tham dự, hơn 11 năm qua, CLB TNS có thêm chương trình “Đào Tạo và Phát Triển Tài Năng Trẻ” cho các em từ 5 tuổi đến 18 tuổi với những chương trình học hát, múa và tiếng Việt hoàn toàn miễn phí cho các em. Chương trình này thu hút sự chú ý trong cộng đồng và nhiều phụ huynh đưa các em đến tham dự. Ngoài trình diễn, các em cũng được khuyến khích tập làm MC giới thiệu trong các chương trình văn nghệ hay tham gia những chương trình Đố Vui Để Học trên Đài TV để các em dó dịp trau dồi tiếng Việt và tự tin hơn khi dùng tiếng Việt để giao tiếp.
Vài hàng xin chia sẻ vì trên lý thuyết, chúng ta có thể có nhiều ý tưởng, nhưng khi áp dụng vào thực tế, chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn đòi hỏi nhiều sự linh hoạt và uyển chuyển trong hình thức cũng như môi trường sinh hoạt. Tuy nhiên, với tâm huyết mà chúng ta thấy được từ những chia sẻ của quý Văn Hữu cho sự trường tồn của VBVHNH trong tương lai, Hưng tin rằng chúng ta sẽ chung tay góp sức để có thể thực hiện được điều này.
Thân kính,
Cao Minh Hưng
Kính thưa:
. Chủ tịch VBVNHN Cung Thị Lan cùng Ban Chấp hành
. Quý văn thi hữu VBVNHN
. Văn thi hữu Y Thi Võ Phú quý mến
Đọc bài: Tâm Bút: Tương Lai Của VBVNHN
(Một câu hỏi đau nhức về thế hệ kế tiếp)

Kính thưa quý vị,
. Bài viết của văn thi hữu Y Thy Võ Phú gióng lên như một tiếng chuông buồn vọng lại từ một cõi ngỡ  thật gần mà cũng thật xa…Gần, bởi đọc dưới dạng Tâm Bút, tác giả phơi trải trước mắt độc giả mọi góc cạnh trong tâm tưởng mình, bày ra một thực tế phũ phàng làm người ta nhức nhối nhưng nỗi u uẩn từ trong lòng bởi bị dồn nén đến phải cam chịu vì khó giải quyết…Xa, bởi như một tiếng ngân dai dẳng không tan loãng, bắt người ta phải quay lại điểm khởi đầu nhưng chưa có lối thoát ở điểm kết thúc từ nhiều năm nay…
. Y Thy Võ Phú với tầm nhìn của một trí thức trẻ, quả là một bước đột phá, mới mẻ và táo bạo, những ý kiến được nêu lên thật bao quát mà lại rất chi tiết đầy đủ. 
. Tuy nhiên nói thì dễ, nhưng làm được quả không dễ dàng chút nào, không thể một sớm một chiều, mà phải cần thời gian lâu dài, phải đồng lòng chấp nhận sự đổi mới là thiết yếu, và quan trọng là phải có đủ nhân lực trẻ năng động nhiều sáng kiến, dám nghĩ dám làm bên cạnh lớp già kinh nghiệm, cẩn trọng kết hợp ăn ý hài hòa, không để cảnh trống đánh xuôi, kèn thổi ngược, mới mong việc thực hiện có kết quả tốt đẹp trong tương lai.
. Ta hãy thử nhìn thật kỹ vào bối cảnh của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại từ sau thời kỳ hồi sinh, đã được các vị Chủ tịch tiền bối cố gắng hết sức cũng không cách nào làm khởi sắc lại như thời hoàng kim xa xưa. Sau nữ sĩ Minh Đức Hoài Trinh, các vị Chủ tịch tiền nhiệm nối nhau cho đến hiện tại, trải qua biết bao thăng trầm, sức sống của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại tuy chưa tỏa sáng nhưng vẫn đủ sức kéo dài cho tới thời kỳ dịch Covid, lắm lúc thỏn mỏn mà vẫn không lụi tàn, có lẽ nơi này nơi kia vẫn còn những trái tim đầy xúc cảm khi để lòng lắng lại hồi tưởng về quê hương đã đổi chủ, về dòng sông mái đình cây đa bến đò dù đã xa xăm…để hồi tưởng, thương tiếc cùng khắc khoải trải lòng trong những bài thơ, những tản văn viết trên quê người như những chiếc lá tứ phương ao ước rụng về cội nguồn…Cứ vậy mà vô hình chung, tiếng Việt của chúng ta vẫn mãi mãi trường tồn, bài vở mỗi lúc một phong phú thêm trong các Tam Cá Nguyệt San do sáng kiến của Chủ tịch Cung thị Lan đề xướng và điều hành, từ đó đến nay VBVNHN mới có sự hoạt động liên tục và hào hứng bởi nhiều cây bút từ tuổi trung niên trở lên.
. Trong xã hội nào, hay bất kỳ tổ chức, diễn đàn nào hầu như hai thế hệ trẻ và già đều có sự khác biệt rõ ràng trong cách sống, trong tư tưởng cùng hành động. Lớp già thì hầu như náu mình trong hoài niệm và sống nhiều với hồi ức, kỷ niệm. Lớp trẻ thì năng nổ, mạnh dạn tiến thẳng lên phía trước. Trong món ăn tinh thần, lớp già có thể thích thơ thẩn trong khoảnh khắc tĩnh lặng của riêng mình, nhưng lớp trẻ lại có xu hướng thích thể thao, thiên nhiên, hoặc thích tưng bừng trong những buổi họp mặt cùng các nhạc điệu sôi động hoặc khiêu vũ, du lịch….
. Vì có sự khác biệt như vậy, chúng ta càng nên cố gắng hết sức để tạo ra sự đồng cảm giữa thế hệ trẻ và thế hệ tiền bối trong Văn Bút, để cuối cùng ít ra sẽ hóa giải hiểu lầm mà chung vai góp sức với nhau.
. Phải bằng mọi cách tìm tòi những thông tin về lớp trẻ, để trong tương lai hoặc may mắn hơn, trong hiện tại có được sự bổ sung đội ngũ văn thi nhạc sĩ của lứa tuổi thanh niên, trung niên để trẻ hóa Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại, mới mong mai sau không bị tàn rụi. Một bài toán tuy nan giải, nhưng vẫn hy vọng có cách giải quyết nếu tất cả mọi người có lòng quan tâm đóng góp công sứccho VBVNHN! 
. Sự thật đắng lòng là không dễ tìm được nhiều người trẻ tuổi say mê viết văn làm thơ, vừa có trí tuệ năng động đầy sáng tạo trẻ trung, lại đồng thời chịu song hành với nếp sống  trang nghiêm cẩn trọng kiểu các cụ như cha, ông của mình. Có lẽ đó cũng là tâm tư đau nhức của văn thi sĩ trẻ Y Thy Võ Phú chăng? – Bởi tôi có đọc được lời than thở của một văn thi sĩ tuổi trung niên, khi cô khoe những sản phẩm trí tuệ văn thơ nhạc của mình với con, thì chúng bơ thờ chẳng buồn ghé mắt nhìn! – Cả tôi cũng từng bị hụt hẫng như thế trong bối cảnh tương tự, vì đám trẻ chỉ đam mê theo sở thích của chúng, và nhất định không chịu sự sắp đặt o ép của cha mẹ. Lớp trẻ chỉ thích tự mình quyết định cuộc sống của mình. Chúng ta không nản lòng, mà càng nên lưu tâm trao đổi cởi mở thân ái với lớp trẻ để tìm cho được tiếng nói chung và sự cảm thông ân cần và thấu hiểu. 
. Làm thế nào để tìm cho ra và đủ nhiều lớp trẻ kế thừa trong VBVNHN, quả là khó khăn! – Bởi nói, viết góp ý thì dễ dàng, nhưng thực tế việc thực hiện không dễ chút nào. Bằng chứng là ngay trong Văn Bút của chúng ta, khi hết nhiệm kỳ cũ, vị đương kim Chủ tịch đã từng hết hơi mời gọi lớp “tài năng trẻ trung” mà có dễ dàng đâu? – Có vị nhận lời làm mọi người mừng rỡ háo hức chờ đợi…rốt cuộc cũng bí xị bởi lời khước từ sau đó, với lý do còn bận gia duyên… 
. Cốt lõi của VBVNHN vẫn chủ trương bảo tồn và lưu truyền ngôn ngữ tiếng Việt của tiền nhân, cùng các bài viết hiện hành đủ thể loại thơ, văn  song song với việc giới thiệu và phát triển văn hóa Việt ra năm châu bốn biển với những tác phẩm của Việt Nam được dịch thuật sang các ngoại ngữ khác từ xưa, và đến giờ chủ trương này vẫn còn tiếp diễn, trong đó có một số tác phẩm của hội viên Văn Bút VNHN cũng thường đóng góp bài vở bằng tiếng Anh.
. Có lẽ chúng ta cũng nên dành cho lớp trẻ một góc riêng tư khi may mắn mời được họ gia nhập vào VBVNHN, để họ không có cảm giác bị áp đặt, bị nhất định… Họ được quyền viết một cách thoải mái những suy nghĩ của mình, không phân biệt tiếng mẹ đẻ hay bất cứ ngoại ngữ nào, nếu họ vẫn có lòng tha thiết với cội nguồn quê hương của mình, kể cả trong đời sống thường nhật hiện tại hay mơ ước về tương lai. Được như vậy, chúng ta sẽ không đẩy họ rời xa VBVNHN, mà có thể họ sẽ có được cảm giác thích thú khi thích nghi với với môi trường khá mới mẻ mà mà họ muốn gia nhập.
. Thử điểm lại, trong Văn Bút VNHN khoảng 160 hội viên, nhưng thực tế có được bao nhiêu phần trăm người là văn thi sĩ chuyên nghiệp, với số lượng tác phẩm lẫn bề dày của thời gian viết lách?
. Đừng nói con số ở tuổi 35, ngay cả mốc tuổi 45 —> 60…cũng còn rất là khiêm tốn. Và dĩ nhiên, các văn thi sĩ của Văn Bút VNHN ở độ tuổi này, đã được trân quý xem là những tài năng trẻ sáng giá.
. Trong VBVNHN hầu như 60% trên tổng số xấp xỉ 160 hội viên, đều ở lứa tuổi trên 60 đến 70 và 80, chiếm số đông, còn lại là quý vị văn thi sĩ lão thành hơn 80 đến 90, và điều may mắn đáng hãnh diện cho VBVNHN, là chúng ta có được những vị lão tướng đã hơn 90 mà tinh thần vẫn sáng suốt, làm thơ, viết văn…Thậm chí, chúng ta có được viên ngọc sáng ngời từ tác phong đĩnh đạt, đến biết sử dụng computer rành rọt, đầu óc mẫn tiệp, đó là đại lão thi sĩ Trần Công Tiền Giang Tử, hiện tại đã 103 tuổi. Chắc chắn hiếm có diễn đàn nào có một lực lượng hội viên khá nhiều tuổi mà đông đúc, sáng tác khá đều đặn như VBVNHN. Mặc dù con số cây bút thường xuyên hoạt động chưa đến 50%, nhưng nói chung, VBVNHN cũng thật sự là một diễn đàn nổi trội trong 6 năm điều hành của Chủ tịch Cung Thị Lan.
. Nhắc lại những trăn trở nao lòng của văn thi hữu Y Thy Võ Phú, ta thử tìm hiểu nguyên do, và khi có thể định được nguyên do, may ra mới có hướng giải quyết trong tương lai cái điều gọi là trẻ hoá đội ngũ nhân lực văn thi sĩ Việt Nam ở Hải Ngoại.
. Theo thiển ý, thử mổ xẻ vấn đề vì sao hầu như trong VBVNHN không có những cây bút trẻ của độ tuổi dưới 40? – Có thể do nhiều nguyên do:
. Mọi người khi vừa qua tuổi trưởng thành, rời giảng đường đại học, hay các trường trung cấp, cao cấp dạy nghề…cũng vào lứa tuổi trên 20 đến 25, là đã vội lao vào cuộc sống khó khăn để mưu sinh, để trang trải tiền vay cho học phí. Ngày qua ngày, tuổi đời cứ chồng chất, rồi đến việc thành lập gia đình, lại càng chạy vạy hơn trong trường đời, mở mắt ra là thấy bill, nhắm mắt trong mệt mỏi lo toan, lại mở mắt để chu toàn trách nhiệm cùng chia sẻ nhau gánh nặng con cái…Thử hỏi còn đầu óc nào mà sáng tác văn chương thi phú?
. Nghề viết văn, làm thơ không phải là một nghề có thể nuôi sống bản thân và gia đình. Ngay cả những vị từng có danh phận hẳn hoi, hoặc những cây bút nổi trội trên các diễn đàn, hiếm thấy vị nào có cơ ngơi được tạo dựng từ tác phẩm của mình. Lớp trẻ thì lại thực tế, nên nếu không có sự đam mê thật sự đủ khả năng giữ chặt họ trong nghiệp dĩ này, thì họ cũng sẽ buông lơi dần. Đây cũng là trở ngại không ít khi chúng ta muốn có những tài năng trẻ kế thừa.
. Phải nói là rất hiếm hoi trường hợp có những cây bút trẻ, khởi nghiệp viết từ môi trường trung, đại học (làm báo văn nghệ cho trường), ra đời dù vất vả trong cuộc sống vẫn còn nuôi niềm đam mê viết lách một cách đều đặn, bền bỉ và cuồn cuộn như sóng trào, vừa nhanh, nhiều mà hay như Y Thy Võ Phú, Tiểu Lục Thần Phong, Tạ Quang Tuấn, Kim Loan…
. Càng đáng trân trọng hơn là văn thi nhạc sĩ trẻ tuổi Cao Minh Hưng, đã dùng âm nhạc làm chất dẫn khuyến khích lớp học sinh nhỏ tham dự các chương trình âm nhạc và các buổi thi thố sự hiểu biết của các cháu trong chương trình giảng dạy Việt ngữ nhiều năm qua. Đây cũng là khởi đầu đáng trân trọng cho một tương lai tốt đẹp trong Văn Bút của chúng ta với sự hưởng ứng nồng nhiệt của phụ huynh, khiến con mình không bỏ quên cội nguồn từ những hội viên Văn Bút nòng cốt đầy nhiệt huyết và có tâm với nguồn cội như Cao Minh Hưng, Võ Phú…v…v.
. Có được sự phát triển song song của hai nền văn hóa Việt – Mỹ trong cộng đồng, được khỏi xướng từ các thành viên của Văn Bút VNHN, chúng ta hy vọng trong tương lai, VBVNHN vẫn không thể tàn lụn.
. Hầu hết các cây bút của Văn Bút VNHN hay các diễn đàn văn chương khác, họ bắt đầu trở lại niềm đam mê viết lách như thời học sinh, sinh viên…là khi tuổi đã trung niên, giảm gánh lo toan con mọn. Nhất là khi cuộc sống tương đối ổn định, con cái bắt đầu tốt nghiệp trung, đại học…Với tuổi sắp về chiều, đôi lúc cuộc sống vợ chồng cũng giảm bớt mặn nồng như thời thanh xuân, cực nhọc mà vui vì san sẻ cùng nhau với tình cảm tràn trề hạnh phúc…Đến khi ngoài 50, thỉnh thoảng có người cũng chạnh lòng khi hồi tưởng lại những ngày tươi trẻ tràn trề hạnh phúc lứa đôi, chợt thấy buồn một nỗi buồn không tên, rồi đâm ra thơ thẩn, và tích lũy những bài thơ thương nhớ than trách vu vơ…Và đúng thời điểm được mời tham dự vào chốn văn chương, thế là suối nguồn thơ văn có dịp tuôn trào…
. Cứ thế, VBVNHN tuy tiếng là một diễn đàn khá chặt chẽ, khá uy tín và là một tổ chức của VNCH còn sót lại duy nhất được công nhận tính hợp pháp bởi được chính thức là thành viên của Văn Bút Quốc Tế, nhưng đa phần hội viên đều là những cây bút tự phát do tâm hồn yêu văn thơ, yêu tiếng Việt tập họp với một số ít văn thi sĩ chuyên nghiệp, cùng nhau trao đổi bài vở và tự trau giồi mình để ngày một khá hơn trong VBVNHN. 
. Hội viên VBVNHN chúng ta không phải hoàn toàn là văn thi sĩ chuyên nghiệp, nên chúng ta phần nào cũng không quá khắt khe hay đòi hỏi một sự hoàn hảo, bởi không một cá nhân nào dám tự xưng mình hoàn hảo, thì cũng đừng mang tư tưởng áp đặt hay đòi hỏi người khác phải hoàn hảo, trong bất cứ cương vị nào. Chúng ta cũng chỉ nên tự trau chuốt cho mình để hôm nay chúng ta tốt hơn chính bản thân mình hôm qua…, cũng không nên có sự so sánh, cân đong đo đếm giữa hội viên này với hội viên khác. Bởi chính sự so bì này, vô tình làm cho mọi người, nhất là lớp trẻ nản lòng, khi nhận ra môi trường văn chương mà họ nghĩ là tao nhã, tốt đẹp, hóa ra chỉ là một đấu trường không khoan nhượng đầy tính cá nhân.
. Như đã trình bày trên, số văn thi sĩ chuyên nghiệp trẻ đã thật hiếm hoi, mà cả văn thi sĩ nghiệp dư trẻ cũng khó có được con số tương đối đông đảo như lớp trung niên và lão thành.
. Điều này, không phải đến bây giờ chúng ta mới nhận ra, mà đã là nỗi niềm suy tư của bất kỳ ai có tâm yêu quý văn chương tiếng Việt, và đã từng lo ngại không biết đến khi nào…và bao giờ tiếng Việt trong văn đàn nơi xứ người sẽ mai một hoặc có thể tàn rụi…
Bởi thi thơ không chỉ là bài học, bài tập. Mà trong đó phải bao gồm lòng yêu thích say mê đến bỏ ăn bỏ ngủ như một số vị và tôi, hay như Y Thy Võ Phú từng viết tâm trạng của mình trong bài viết liên quan đến Thơ Đường Luật mới đây, và cũng cần có chút thiên tư cùng sự kiên nhẫn để không bỏ dở dang niềm đam mê vì ngại khó.
. Trong thâm tâm tôi cũng từng trăn trở với nỗi niềm khi biết Chủ tịch Cung Thị Lan, sau khi hoàn thành xuất sắc trách vụ của mình, và vì muốn giữ nguyên tắc, cùng muốn tránh mang tiếng tham quyền cố vị, Chủ tịch Cung thị Lan đã tha thiết mời gọi lớp trẻ và quý văn thi hữu có năng lực hưởng ứng tham dự bầu cử vào Ban Chấp Hành của nhiệm kỳ 2027-2029 hãy mạnh dạn lập liên danh ra ứng cử…Lời mời gọi chỉ nhận được sự khước từ, lý do thường xuyên vẫn là còn nặng gánh gia đình, cùng còn bận lo sinh kế…
. Không biết bao nhiêu người khước từ lời tha thiết mời gọi của Chủ tịch Cung Thị Lan. Một năm, hai năm rồi ba năm…Chủ tịch Cung Thị Lan hoàn toàn thất vọng lẫn lo lắng phiền muộn gần như đổ bệnh đến khóc, tôi là người được mời tham dự ứng cử sau khi Chủ tịch Cung Thị Lan đã ngỏ lời với rất nhiều văn thi hữu có khả năng đảm nhận trọng trách thụ ủy trong Liên danh, nhưng đều bị từ chối, kể cả có vị đã nhận lời, Chủ tịch Cung Thị Lan đặt bao nhiêu hy vọng, nhưng cuối cùng lại càng thất vọng bởi lời từ chối…Riêng tôi lúc ấy, tôi cũng mềm mỏng nêu lý do lớn tuổi, không giỏi tiếng Anh…, có thể trở ngại cho chức trách quan trọng, nhưng Chủ tịch Cung Thị Lan kiên trì thuyết phục với lời hứa: “Chị đừng ngại vấn đề kém tiếng Anh. Nếu có phải dự Đại Hội Văn Bút Quốc Tế, hay khi nào cần đến tiếng Anh, em sẽ cùng đồng hành, để làm phiên dịch và hỗ trợ chị hết mình…” 
. Tôi tin tưởng vào lời hứa đồng thời cũng rất ngưỡng mộ tấm lòng nhiệt tình của cô, mà bằng lòng tình nguyện góp mặt góp sức, với một ý niệm duy nhất, mà tôi từng bộc bạch trong bài cảm ơn trước kia, đại khái là:-“Tôi nguyện làm cây cầu nối trong giai đoạn này, khi Văn Bút VNHN chưa tìm được người trẻ để đảm nhận trách vụ thụ ủy liên danh với chức vụ Chủ tịch. Tôi can đảm đứng lên nhận trọng trách này, không vì bất cứ điều gì, ngoài điều mong ước quý văn thi hữu trẻ tài năng trong Văn Bút, nhìn thấy một người bình thường như tôi, lại còn khá lớn tuổi (dù so với nhiều vị, tôi vẫn nhỏ tuổi hơn), mà tôi còn dám đâm đầu ra, thì các bạn trẻ ơi…các bạn hãy mạnh dạn lên nào, hăng hái chuẩn bị cho mình, xông xáo vào nhiệm kỳ kế tiếp, để làm rạng danh cho VBVNHN. Các bạn đừng ngần ngại chi hết. 
. Trở lại với ưu tư của văn thi sĩ Y Thy Võ Phú, tôi rất đồng cảm với điều trăn trở của người văn thi sĩ trẻ tuổi nhất, đa năng đa tài rất đáng mến bởi luôn nhiệt thành giúp đời giúp người này, dẫu rằng chúng ta rất nặng lòng với tương lai của VBVNHN, nhưng nhiều năm trôi qua,  dù có quan tâm, nhưng vẫn chưa tìm ra lực lượng nòng cốt trẻ kế thừa ở độ tuổi từ 35 đến 45. 
 Tôi nghĩ chúng ta nên hết sức tạo điều kiện chào đón nhiệt tình lớp trẻ,  dung hòa sự cách biệt tuổi tác, ân cần và lắng nghe, thông cảm nhau, để lớp trẻ mạnh dạn tiến lên cùng chúng ta chung tay góp sức giữ vững VBVNHN. 
. Theo thiển ý, nếu có thể được thì ngay trong gia đình của mỗi hội viên chúng ta, hãy cố gắng duy trì tiếng Việt bằng cách thường xuyên nói, dạy cho con em chúng ta ngay từ khi chúng còn trẻ thơ. Nếu gieo được mầm mống yêu thích tiếng Việt thì cũng là một cơ hội để chúng tìm về cội nguồn dễ dàng hơn trong tương lai…và biết đâu, chúng có thể yêu thích văn thơ của ông cha ta, thì thật quý biết bao nhiêu. Đây cũng là niềm hạnh phúc mà người văn thi sĩ trẻ tuổi Võ Phú đã chia sẻ tâm trạng cùng chúng ta qua bài viết về ngày khai giảng đầu tiên của lớp Việt Ngữ ở Chùa Huệ Quang. Tôi cũng tâm đắc bài viết của Võ Phú khi viết về người bạn thời Trung học của mình ở Mỹ, sau một thời gian dài bặt tin, khi nhận ra được nhau, Võ Phú rất ngưỡng mộ và hãnh diện bởi người bạn học xưa, nay lại là một giảng viên dạy Tiếng Việt cùng lịch sử Việt Nam trong một trường Đại học ở Việt Nam.
. Kính mong quý vị khi phát hiện bất cứ nơi nào, hay quanh mình có bất cứ bạn trẻ có tâm huyết cùng hết lòng yêu quý tiếng Việt, có năng lực, thì xin nhiệt tình giới thiệu và tiến cử vào VBVNHN. – Như vậy, chúng ta mới có cơ hội trẻ hóa đội ngũ văn thi sĩ VBVNHN, và trong tương lai, VBVNHN nhất định sẽ rực rỡ.
. Việc củng cố nội bộ của Văn Bút còn nhiều trở ngại bởi sự bất đồng ý kiến, sự không tin tưởng khả năng, sự yêu thích, ganh ghét, tranh giành, đố kỵ, bảo  thủ, bè phái cũng khiến cho xưa kia không ít lần Văn Bút rơi vào tình trạng như con tàu chông chênh trước bao nhiêu sóng gió, làm suy kiệt năng lực nơi người có lòng phụng sự kể cả lớp già lẫn trẻ. Nhưng nhất định sau cơn mưa, trời sẽ lại sáng, nếu tất cả các thành viên đều đồng lòng quyết tâm phụng sự cho VBVNHN.
. Kính mong tất cả quý vị hãy vì sự trường tồn của VBVNHN, mà dẹp bỏ mọi hiềm khích, hiểu lầm nhau, để bắt tay nhau trên bước đường dốc lòng cống hiến công sức để cùng bảo tồn bộ mặt của VBVNHN ngày một tươi rạng hơn.
. Cuối cùng, xin chân thành cám ơn tấm lòng của văn thi hữu Y Thy Võ Phú dành cho VBVNHN một bài viết công phu và thật súc tích, đóng góp những ý kiến vô cùng quý báu, tôi ao ước VBVNHN của chúng ta sẽ càng rực rỡ bởi có lớp trẻ tài ba như Võ Phú cùng nhiều bạn văn thi nhạc sĩ trẻ khác,  mạnh dạn chung tay tô bồi và gìn giữ VBVNHN thật vững vàng.
Xin kính chúc bình an đến tất cả quý vị cùng bửu quyến.
Trân trọng, 

Kính đa tạ quý vị đã đọc.
Thanh Song Kim Phú
Tại sao có mặt Boat People Viet Nam tại đây?

Thưa quý anh chị trong VBVNHN,
Mình đã đọc hết những tâm thư qua lại trong thời gian qua, rất tâm đắc và xúc động những dòng chữ của ngòi bút trẻ như Võ Phú và Tạ Quang Tuấn…
Xưa kia Tường Vi (VTTG Lúa 9) là người sống ở Bắc Âu, đi từ Đan Mạch xuống miền Nam nước Đức. Châu Âu đối với sinh hoạt rầm rộ, đông đảo Văn Thi Nhạc Sĩ bên Hoa kỳ thì không thế nào sánh bằng, vì VNS bên này thưa thớt. Vì vậy mình mượn tạm trang giấy này để trình bày những sinh hoạt Activities của chính bản thân, trải dài trong những năm tháng cũ. Lúc Lúa 9 còn trẻ, năng động hơn bây giờ.
Xin kể sơ qua thời gian sống ở tiểu bang Saarland, thành phố Saarbrücken, nơi mà vợ chồng VH Cung Thị Lan và anh Hiệp có dịp ghé thăm năm 2014.
Khoảng thời gian này (40 năm) mình sinh hoạt đắc lực trong Hội NVTNCS Saar.
-Từng tổ chức Tết Nguyên Đán hàng năm cho khách Đức lẫn Việt.
-Tổ chức Ngày Văn Hóa Việt cho đồng hương và người Đức tham dự nhân dịp Lễ Đa Văn Hóa của thành phố.
-Tổ chức picnic của Hội vào mùa Hè.
-Tổ chức mở lớp Việt Ngữ cho trẻ em Việt.
-Đặc biệt Tường Vi có mặt thường xuyên trong những dịp thuyết trình của Người Đức tổ chức.
– Ghi tên phát biểu ngay Quốc hội Tiểu bang Saarland.
-Tổ chức Ngày Văn Hóa Việt Nam ngay tại trường Trung Học Đức Pháp, nơi 2 con của mình học. Được cơ quan Giáo dục Tiểu bang phát thưởng.
– Tổ chức buổi gây quỹ xây dựng Tượng Đài Thuyền Nhân Việt Nam tại cảng Hamburg.
Nói chung đi đến đâu tôi cũng để dấu ấn lại trong lòng người bản xứ hiểu lý do “Tại sao có mặt Boat People Việt Nam tại đây!“
Hiện nay ông Tô Lâm đang sang Mỹ kêu gọi “Hãy gác lại quá khứ, và hãy hướng tới tương lai“ (?)
Với tôi, là một người không chỉ đơn thuần là người-cầm-bút, mà còn đóng vai một-chiến-sĩ xông pha nhiều mặt trận. Mặt trận Văn hóa. Mặt trận chính trị. Mặt trận Kinh tế (làm kinh doanh nuôi giúp gia đình bên VN sau 75 rất nghèo cần hải ngoại gửi tiền về). Mặt trận xã hội, cộng đồng. Kèm luôn Mặt trận Giáo dục. (truyền dạy cho hai con học nói/viết/đọc rành tiếng Quốc ngữ). Ngày nay bà tiếp tục truyền dạy tiếng Quốc ngữ cho cháu ngoại 9 tuổi
***
Nhân đây mình xin kể về một câu chuyện có thật. Ông TS Rubert Neudeck (người khởi xướng con tàu nhân đạo Cap Anamur cứu người Vượt biển).
Khi còn sống ông từng khuyên chúng tôi “Hãy bắt một nhịp cầu (Brückenbauen) giữa hai thế hệ Già và Trẻ của người Việt tỵ nạn sinh sống tại Đức“.
Vì như ý của Võ Phú nói “VBVNHN của chúng ta trong 20, 30 năm nữa sẽ ra sao!“
Điều lo âu không chỉ riêng VB, trong sinh hoạt cộng đồng chúng tôi đã nhìn thấy từ lâu. Nên vài lần tổ chức “Brückenbauen“ tại Frankfurt, người trẻ Việt đến tham dự rất đông, cha mẹ của các em đa số từng là khách lao động từ Đông Âu sang Đức tỵ nạn sau khi bức tường Ô Nhục Bá Linh sụp đổ. Trong khi con của Thuyền Nhân Việt Nam thì chỉ có hai con của chúng tôi có mặt!!
Khi nói về đề tài “Hãy gác lại quá khứ, chỉ hướng về tương lai“ thì câu hỏi to tổ bố hiện lên trong đầu tôi: “Muốn hòa hợp hòa giải đâu phải chỉ đơn giản là quên đi quá khứ đau thương mà Boat People Việt Nam đã chịu đựng!?“
Cho nên quay lại vấn đề chính là nếu chúng ta thu nhận, hợp tác với “thế hệ trẻ“ thì chúng ta phải chấp nhận “Gác lại quá khứ“ vì quá khứ nó là rào cản “bước xây cầu thông cảm của hai thế hệ“.
Người trẻ ngày nay có cái nhìn khác hơn Boat People chúng ta của 50 năm trước.
Cho nên xin kết luận: Tôi tình nguyện làm Chiến sĩ văn-hóa-giáo-dục ngay trong tầm tay mình. Bằng cách tham gia viết Hồi ký, Văn chương bằng Đức ngữ, gióng cho người Đức hiểu, đồng thời rèn dạy cho cháu ngoại Việt lai Đức học viết, đọc, nói được tếng Việt.
Thì cho dù 20, 30 hay 100 năm nữa chúng ta vẫn còn vài người biết được lịch sử. “Tại sao có mặt Boat People Vietnam tại đây“.
Gợi ý:
Bên Đức có Buchmesse – Hội Chợ Sách rất lớn được tổ chức tại Frankfurt và Leibzig. Đây là địa điểm thuận lợi cho chúng ta có một gian hàng triển lãm giới thiệu Tác giả, Tác phẩm của Nhà Văn Lưu Vong từ Việt Nam, với điều kiện viết bằng Việt ngữ, đồng thời Đức ngữ, English, hoặc tiếng Pháp…Thiết nghĩ chúng ta có thể gióng tiếng nói của Các Nhà Văn Lưu Vong bằng cách này.
Đôi dòng chia sẻ vài kinh nghiệm activities của mình cho anh chị em trong VB biết thêm về sinh hoạt âm thầm bên Đức, vì nếu mình không kể ra sẽ không ai biết.
Xin cảm ơn các anh chị em đã đọc hết bài này. Kính chúc quý VH vui khỏe bằng an, may mắn.
Thân mến,
Võ Thị Trúc Giang Lúa9
25.09.2026


Kính gửi CT VBVNHN Cung Thị Lan và Ban Bầu Cử nhiệm kỳ 2027-2029
Đọc mail này tôi mới hiểu rõ hơn là chỉ có 1 LD Tiếp Bước dấn thân ra ứng cử.
Hay là không lẽ tôi đã bỏ lỡ vài mails nên không nắm vững vấn đề?
Cho đến khi đọc thông báo „Chúc mừng LD Tíếp Bước thắng cử“, tôi và vài VH khác cũng ngạc nhiên và tỏ thái độ „Chừng như lá phiếu của mình không được tôn trọng“vì chờ đợi được đi bầu nhưng cuối cùng chẳng có xảy ra! Lấn cấn là ở chỗ đó.
Tôi có hội ý với ox, ông nói rằng „Cho dẫu chỉ có 1 LD ra ứng cử thôi, nhưng BBC vẫn phải hỏi ý kiến Hội viên, kết quả sẽ có bao nhiêu phiếu thuận, bao nhiêu phiếu không thuận, bao nhiêu phiếu trắng.
Lúc này BBC mới lấy ý kiến đa số. Rồi mới tuyên bố.“
Nguyên nhân nằm ở chỗ „Lá phiếu cử tri của Hội viên không được tôn trọng!“
Riêng ý của tôi thì chị TSKP cho dù đã 80 tuổi, tôi ngưỡng mộ tinh thần đóng góp cho VB của chị quá cao!
Phần Anh ngữ không còn trở ngại khi BCH có cố vấn và toàn ban trợ lực cho vị CT thì chẳng phải lo nữa.
Ông TT Mỹ hiện nay cũng tròn 80t. đó sao.
Thân mến,
VTTG Lúa 9
__________________________________________________________________________________________________
Kính thăm văn hữu Võ Thị Trúc Giang Lúa 9 và quý văn hữu VBVNHN,
VBVNHN không có điều lệ: Khi VBVNHN chỉ có một liên danh ứng cử thì phải hỏi hội viên đồng ý hay không. Ban Bầu cử nhiệm kỳ 2027-2029 không làm điều gì sai sót cả. Xin xem khi nội quy/điều lệ VBVNHN. Mấy ngày nay, Cung Lan biết văn hữu Trần Đức Hân rất buồn và mệt mỏi. Đọc bản tường trình của BBC, Cunglan rtấ buồn nhưng không biết nói làm sao hơn.
Trở lại với điều văn hữu nêu ra: Nếu quý văn hữu muốn kiến nghị điều gì để tu chính (sửa/thêm bớt nội quy VBVNHN phải đệ trình cho ban tổ chức đại hội 2 tuần trước Đại Hội Đồng. Và trong buổi họp Đại hội đồng, những vị đề nghị thay đổi dù có mặt hay cậy vào đại biểu cần nêu lý do và chờ sự chấp thuận của đại đa số đại biểu tham dự sau khi biểu quyết, bàn luận)
Cung Lan đã đọc tất cả các email và ghi nhận các ý kiến khác chiều của quý văn hữu nhưng Cung Lan không đồng ý rất nhiều đề nghị. Nhất là việc đề nghị rằng: hội viên VBVNHN không cần thiết có hai tác phẩm. Khi quý văn hữu vào họp VBQT, quý văn hữu sẽ hiểu rõ vì sao các vị chủ tịch và ban chấp hành tiền nhiệm thực hành đúng nội quy VBVNHN từ nhiệm kỳ này sang nhiệm kỳ khác. Không một ai có thể nêu lý do hợp lý nào để thay đổi hay làm khác được.
Đồng ý rằng: chúng ta là những người giữ gìn tiếng Việt ở nước ngoài, là những người viết không chuyên nghiệp, không thiết tha với chức danh nhà văn, nhà thơ v.v… nhưng đã là hội viên VBVNHN ắt phải có tác phẩm văn chương. Tất cả các hội viên của các trung tâm Văn Bút khác cũng thế.
Không hiểu từ lúc nào, VBVNHN chấp nhận những vị không có tác phẩm gia nhập VBVNHN. Nhưng điều này cũng là chuyện tốt vì VBVNHN đã tạo điều kiện cho các văn hữu yêu mến văn thơ tham gia sinh hoạt chung, cùng nhau học hỏi, cùng nhau phát triển để phát hành sách. Buổi họp Đại Hội Đồng rất quan trọng vì thế kính mong quý văn hữu xem kỹ thông báo từ ban tổ chức Đại Hội lần thứ XIV để chuẩn bị những điều mà quý văn hữu thắc mắc hay muốn tu chính!
Riêng đối với cuộc bầu cử lần này, chúng ta cùng nhau rút kinh nghiệm rằng: nếu quý văn hữu muốn tranh cử thì hãy chuẩn bị lập liên danh ngay từ bây giờ. Nếu không có liên danh nào tranh cử thì liên danh duy nhất của quý văn hữu sẽ được công bố là đắc cử. Khi quý văn hữu nộp liên danh ứng cử, Ban bầu cử đã phải xét kỹ các thành viên trong liên danh ứng cử, sau đó BBC sẽ cho biết họ chấp thuận đơn hay không chấp thuận với lý do gì. Chúng ta cần tôn trọng Ban Bầu cử chứ không phải phải phụ thuộc vào những việc mất thì giờ như chờ các phiếu thuận hay không chấp thuận. Câu hỏi được đặt ra là những vị không chấp thuận ấy có bằng lòng nhận trách vụ mà họ không đồng ý người thụ uỷ hay các thành viên trong BCH ứng cử không? Hay là bắt Ban Chấp hành đương nhiệm phải lưu nhiệm thêm vài tháng sau đó …có khi cả năm. Đây là hình thức làm khó Ban chấp hành đương nhiệm. Chúng tôi, Ban chấp hành (2024-2026) đã tận lực phụng sự VBVNHN hơn 6 năm rồi, bây giờ kính xin quý văn hữu hãy chúc mừng chúng tôi vì chúng ta đã có Ban chấp hành mới kế nhiệm. Như thế, quý văn hữu thực sự tạo điều kiện cho các văn hữu khác thay thế chúng tôi và thay phiên phụng sự VBVNHN.
Tình trạng VBVNHN chúng ta hiện nay chẳng khác gì các Văn Bút khác, hội viên lớn tuổi chỉ trông cậy vào tâm huyết và hết lòng phụng sự của các hội viên trẻ. Trong tương lai, VBVNHN chỉ cần một liên danh( dù hội viên ở độ tuổi nào) ra ứng cử là chúng ta mừng lắm rồi. Tôi chỉ tin tưởng vào sự khẳng định ứng cử của các vị. Vì chỉ có sự khẳng định mới chứng tỏ thiện chí phụng sự.
Cung Lan rất bận nên không muốn bàn về vấn đề này nữa. Kính mong quý văn hữu thông cảm dùm CungLan.
Kính chúc tất cả quý văn hữu luôn mạnh khỏe và an vui
Cung Thị Lan
__________________________________________________________________________________
Kính gửi VH Chủ tịch Cung Lan và BBC,
Khi mình không hiểu và cảm thấy lấn cấn cái gì đó thì mình nên lên tiếng hỏi và được từ tốn trả lời, giải thích, nay mình đã hiểu thông mọi việc. Nếu không lên tiếng hỏi và được giải thích thì chuyện ấm ức sẽ âm ỉ trong lòng, sự hiều lầm càng đáng tiếc.
Trích „Nếu không có liên danh nào tranh cử thì liên danh duy nhất của quý văn hữu sẽ được công bố là đắc cử. Khi quý văn hữu nộp liên danh ứng cử, Ban bầu cử đã phải xét kỹ các thành viên trong liên danh ứng cử, sau đó BBC sẽ cho biết họ chấp thuận đơn hay không chấp thuận với lý do gì. Chúng ta cần tôn trọng Ban Bầu cử chứ không phải phải phụ thuộc vào những việc mất thì giờ như chờ các phiếu thuận hay không chấp thuận.“
Okie nhất trí với Cung Lan. Vậy chúng ta nhiệt liệt chào mừng Tân BCH nhé.
Cảm ơn Chủ tịch Cung Thị Lan và quý VH BBC và quý VH BTC đại hội làm việc rất mệt mỏi trong thời gian này.
Thật quý trọng công sức quý vị bỏ ra vì VBVNHN.
Thân mến,
VTTG Lúa 9
Thưa quý VBVNHN,
Sau khi đọc tất cả những ý tưởng hay và tuyệt vời của mọi người về hướng đi của VBVNHN. Đây là nhận xét riêng của tôi vì bản thân chưa bao giờ nắm bất cứ một vị trí về bàn giấy/văn phòng:
Theo tôi, muốn Hội Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại trao dần vai trò cho thế hệ cầm bút trẻ hơn, điều quan trọng không chỉ là “trao quyền”, mà phải tạo được nguồn lực để thế hệ trẻ có thể tiếp nhận và tiếp tục công việc.
Có thể cô đọng thành 3 điểm:
Có tiền: Xây dựng quỹ hoạt động lâu dài từ hội phí, mạnh thường quân, gây quỹ văn nghệ và đóng góp tự nguyện của hội viên. Nên dành một phần riêng cho chương trình đào tạo và chuyển giao thế hệ. (Hội phí hàng năm của 160 người X $50 = $8000.00. làm được gì?)
Có người làm: Thành lập một nhóm trẻ phụ trách từng công việc cụ thể — truyền thông, tổ chức sự kiện, website, xuất bản, gây quỹ — để lớp đàn anh hướng dẫn thay vì tự mình làm tất cả.
Có thời gian: Chuyển giao từng bước trong 2–3 năm, không làm một lần. Người lớn tuổi giữ vai trò cố vấn, còn người trẻ dần đảm nhận việc điều hành thực tế. Như vậy vừa giữ được kinh nghiệm, vừa tạo được lớp kế thừa.
Nói ngắn gọn: Muốn trao lại chiếc ghế, trước hết phải chuẩn bị cái bàn, ngân sách và người ngồi vào đó. Không có tiền và nhân lực thì “trao thế hệ” rất dễ chỉ trở thành một khẩu hiệu.
Thành thật cám ơn
Nguyễn Văn Tới
VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI,
CON ĐƯỜNG BƯỚM HOA và DẤU ẤN THIÊN THU
(Lời tâm tình với các thi, văn hữu: Võ Phú, Tạ Quang Tuấn, Phương Hoa, Phạm Phan Lang, Thái nữ Lan, Cung Lan, Thúy Messengee, Hồng Thuỷ, Ý Nhi/ Nguyễn thị Dung, Hồng Vân, Kim Oanh, Tường Vi, Hoàng thục Uyên)
Tôi đọc bài tâm sự của Võ Phú, mà không biết của Võ Phú.
Tới gần cuối bài, tôi mới biết là của Võ Phú, và tôi hô vang lên “ hắn đây rồi, đấng cứu tinh của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại đây rồi.”
Có kỳ cục không?
Không kỳ cục chút mô.
Tôi sẽ thưa chuyện, cùng mọi người, đặc biệt là với những tâm hồn yêu văn chương Việt lưu vong.
Tôi xin thưa ngay, nói liền, là chúng ta có một mõ vàng, kim cương, là những người trẻ cầm bút, trong cộng đồng người Việt toàn cầu, mà chúng ta không đoái hoài, thiếu trân trọng, bỏ quên, xa cách.
Lỗi tại chúng ta, lỗi tại chúng ta, mọi đàng.
Amen.
Muốn mọi người, đặc biệt là tuổi trẻ cầm bút Hải ngoại, thương yêu, đùm bọc, chăm sóc, thì phải cho họ biết, VBVNHN, khai sinh từ đâu, vinh hiển thế nào, tiền đồ tươi sáng ra sao?
Đó là việc làm thứ nhất, ưu tiên hàng đầu.
HOÀN CẢNH RA ĐỜI CỦA VĂN BÚT VIỆT NAM.
Chủ tịch đầu tiên (Chủ tịch sáng lập) của Hội Bút Việt — tiền thân của Trung tâm Văn bút Việt Nam thành lập năm 1957 — là nhà văn Đỗ Đức Thu. 
Các nhân vật đồng hành: Cùng tham gia ban vận động và lãnh đạo thời kỳ đầu có các bậc lão thành như Vương Hồng Sển, Vi Huyền Đắc, và nhà văn Nhất Linh làm cố vấn. 
Dưới đây là một số chi tiết chính về giai đoạn đầu của tổ chức này:
Năm thành lập: 1957 (khởi sự với tên gọi Hội Bút Việt tại Sài Gòn, sau đó đổi tên thành Trung tâm Văn bút Việt Nam và gia nhập Văn bút Quốc tế – PEN International). 
HOÀN CẢNH RA ĐỜI CỦA THAI NHI, VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI.
Trước tình trạng đàn áp nhân quyền khốc liệt tại Việt Nam, vài cựu hội viên VBVN tị nạn tại Âu châu đứng đầu là Ký giả Đạo Cù Trần Tam Tiệp tích cực vận động tái lập Trung Tâm Văn Bút Việt Nam Lưu Vong (sau này đổi thành Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại) và chính thức ra mắt vào ngày 25-6-1978 tại Paris, Pháp quốc.  Vào năm sau (1979) Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại được Đại Hội Đồng Văn Bút Quốc Tế kỳ 44 thâu nhận.
1978-1979:  Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại đầu tiên là Nhà thơ Minh Đức Hoài Trinh.  Chủ tịch Minh Đức Hoài Trinh tham dự Đại Hội Đồng VBQT kỳ 44 khi VBVNHN được thâu nhận trở thành một Trung Tâm Văn Bút (PEN Centre) chính thức.
1980-1983:  Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại là Nhà văn Nguyễn Văn Hảo.  
– 1984-1988:  Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại là Nhà văn Trần Thanh Hiệp.  
 – 1989-1990:  Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại là Nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn.  
1991-1992:  Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại là Nhà thơ Trang Châu.  
– 1993-1995:  Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại là Nhà thơ Viên Linh.  
1996-2000:  Sinh hoạt Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại lắng tịnh do Điều Lệ VBVNHN kém minh bạch.  
Cựu Tổng Thư Ký Nguyễn Đức An – từng là thụ ủy liên danh ứng cử bên Chủ tịch Viên Linh – trở thành hội viên có công lớn nhất đã đóng góp tài chánh và sáng kiến cho nỗ lực phục hoạt VBVNHN qua Đại Hội kết hợp được ông tổ chức vào tháng 3/2000 tại Orlando để đề cử Nhà thơ Minh Đức Hoài Trinh trở thành chủ tịch lâm thời cho đến Đại Hội Tái Lập (Re-establishing Constitutional Convention) vào tháng 3/2001 tại Virginia.
2001-2002:  Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại là Nhà thơ Minh Đức Hoài Trinh.
2003-2005:  Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại là Nhà văn Phạm Quang Trình.
2006-2007:  Sinh hoạt Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại lắng tịnh do Điều Lệ VBVNHN thiếu tinh thần dân chủ trong việc bầu cử.  VBVNHN tu chính Điều Lệ cho phép hội viên VBVNHN được trực tiếp bầu Ban Chấp Hành VBVNHN thay vì phương pháp Đại Biểu đầu phiếu như trong quá khứ.  Đại Hội VBVNHN kỳ VII vào năm 2007 tu chính Điều Lệ nhưng không có bầu cử Ban Chấp Hành VBVNHN.
2008-2010:  Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại là Nhà thơ Nguyễn Đăng Tuấn. 
2011-2017:  Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại là Nhà văn Vũ Văn Tùng.  
2018-2020:  Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại là Nhà văn Vịnh Thanh ( Luật sư Dương Thành Lợi )
2021-2023/ 2024-2026, Chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại là Văn thi sĩ  Cung Thị Lan.
Qua tiến trình hình thành VBVNHN, ta có thể ví von: Nhà văn Đỗ Đức Thu, là ông cụ thân sinh VBVNHN, và chế độ đệ nhất Cộng Hoà, Ngô đình Diệm, là người ông NỘI.
Từ xuất xứ gia phả như thế, cho những người trẻ Hải ngoại niềm tự hào về dòng tộc văn chương của mình, VBVNHN.
Chúng ta rời nước ra đi, chỉ là một giai đoạn của lịch sử.
Cộng sản chiếm miền Nam, cũng chỉ là một giai đoạn của lịch sử.
Con người Việt Nam và văn hóa Việt Nam, trường tồn, bất biến.
Văn học miền Nam 21 năm, 1954-1975, là một gia tài khổng lồ.
Gia tài đó, 51 năm qua, vẫn hiện diện ở Hải ngoại, mà tổ chức VBVNHN, là người kế thừa.
NHỮNG ĐIỀU CẦN LÀM NGAY.
Ở trên tôi có viết:
Tới gần cuối bài, tôi mới biết là của Võ Phú, và tôi hô vang lên “ hắn đây rồi, đấng cứu tinh của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại đây rồi.”
– Vì từ lâu, tôi và nhà văn Hồng Thuỷ, nhà văn Ý Nhi/ Nguyễn thị Dung, đã nhìn Võ Phú và Tạ Quang Tuấn, là hai nhân tố lý tưởng, có những yếu tố cần và đủ, để lãnh đạo văn bút, cho sự phát triển và trường tồn VBVNHN. Và nay, chính hai anh bày tỏ sự lo lắng, trăn trở, thao thức về hiện tại và tương lai sống còn của văn bút, đó không là CƠ MAY, cho văn bút đó sao?
Đó không là PHÉP LẠ, là MẦU NHIỆM cho tổ chức của chúng ta đó sao?
Vậy đây là lúc, chúng ta trải chiếu,  bày bàn tiệc ( văn chương) mời nhị vị lên ngôi.
Nếu nhiệm kỳ này không thể thay đổi, chúng ta chuẩn bị “ngai vàng”, cho nhiệm kỳ sau, 2029-2030.
Nhưng, nếu có thể, chúng ta thu xếp, thương lượng, những ai không đủ sinh ngữ, sức khỏe, tự giác RÚT LUI, để hai anh ( Phú, Tuấn), nhận lãnh vai trò lịch sử văn học ngay hôm nay.
Tới lúc đó, sau khi kiện toàn một ban chấp hành đủ mạnh, tới bước thứ hai,  VẬN ĐỘNG MỘT QUỸ VĂN CHƯƠNG CHO VBVNHN.
Thực ra, muốn có sự ủng hộ của các hội viên và mạnh thường quân, không khó.
chúng ta cho mọi người thấy rằng: VIỆC LÀM CỦA CHÚNG TA ĐÚNG, CHÍNH NGHĨA.
Báo cáo chi, thu, rõ ràng, luôn giữ bàn tay SẠCH.
Trong khi vận động, mời gọi, các mạnh thường quân, nhà hảo tâm, chúng ta kêu gọi các hội viên, ủng hộ ( một lần), tối thiểu $100.00. ( ngoài niên liễm $50.00, $25.00, nạp lên VBQT, $25.00, quỹ điều hành)
ví dụ 100 hội viên x 100=10.000.
Ví dụ 200 hội viên x $100= $20.000.
XUẤT BẢN MỘT TẠP CHÍ.
( làm sợi dây liên lạc/ cổ xúy, khuyến khích những người viết trẻ )
Nếu là Nguyệt San, không quá 120 trang.
Nếu tam cá nguyệt, không quá 300 trang.
Nội dung, 2/3, những người viết trẻ, toàn cầu/ 1/3, trong nội bộ.
Chấp nhận hai ngôn ngữ: Việt/ Anh.
PHƯƠNG CÁCH THU HÚT NGƯỜI TRẺ.
tờ tạp chí thường xuyên phát hành, là phương tiện thu hút, lôi kéo những người viết trẻ hiệu quả nhất.
Sửa lại nội dung trong việc thu nhận hội viên, tham gia ứng cử ban chấp hành. Không khó khăn quá, để khép lại các cánh cửa, nhưng cũng không dễ dàng vào ra, như một cái chợ. 
Trên đây, vài ý kiến xin góp thêm, với các anh chị, còn nặng lòng với tương lai VBVNHN.
Tôi xin nói lại, về lâu dài chưa biết, nhưng hiện tại chúng ta có hai văn hữu cự phách, vừa có tài năng, vừa có lòng trăn trở, VÕ PHÚ, TẠ QUANG TUẤN, đủ cho chúng ta niềm HY VỌNG, VBVNHN, vững tâm tiến bước trên xa lộ văn chương.
Lê Mai Lĩnh
Austin, Texas.
25/9/2026.
Tâm Bút:TƯƠNG LAI CỦA VBVNHN…
Tha Nhân tôi hoàn toàn đồng ý và ủng hộ ý kiến của TVH Lê Mai Lĩnh: Nếu có thể thay đổi được thì ta đã có hai người trẻ cự phách là Y THY VÕ PHÚ và TẠ Quang TUẤN đủ điều kiện: 
”Vậy đây là lúc, chúng ta trải chiếu,  bày bàn tiệc ( văn chương) mời nhị vị” ra tay lèo lái con thuyền VBVNHN mạnh dạn tiến tới tương lai…
Tha Nhân kính chuyển tuỳ nghi mong quý vị cùng đồng ý.
MỘT CHÚT GÓP Ý VỚI VBVNHN
  _Chưa làm đừng vội tính đường lui
 
Sau khi Cung Lan trở về từ ĐHVBQT tại Bỉ, tôi đã gọi điện thoại chúc mừng và hỏi thêm về chuyến đi, trong đó có việc tôi thắc mắc về sự hiện diện và vai trò của KP tại hội nghị. Qua cuộc trò chuyện, CL cũng chia sẻ với tôi một số điều chưa tích cực liên quan đến KP.
Sau đó, khi CL công bố Liên Danh TIẾP BƯỚC ứng cử Ban Chấp Hành VBVNHN nhiệm kỳ 2027–2029, với KP là người thụ ủy, tôi đã gọi điện cho CL để hỏi cho rõ. CL cho biết đã mời gọi, năn nỉ nhiều người nhưng không ai nhận lời; cuối cùng phải năn nỉ KP đến phát khóc KP mới đồng ý.
Tôi lúc đó hoàn toàn thông cảm với CL vì biết CL đã cố gắng tìm người tiếp nối công việc của mình. Đồng thời, tôi cũng thương KP vì cho rằng KP nhận một trọng trách khá lớn trong khi còn cần thêm thời gian để học hỏi và chuẩn bị.
Tôi đã nói thẳng với CL rằng theo nhận xét của tôi, KP chưa nên đảm nhiệm chức vụ Thụ Ủy ngay, mà có thể giữ một vai trò khác trong liên danh để có thêm cơ hội học hỏi. CL trả lời rằng tôi đừng lo vì CL sẽ ở phía sau giúp đỡ KP. Khi tôi hỏi nếu KP giữ vai trò Chủ tịch mà phải tham dự các hội nghị quốc tế thì sao, CL nói CL sẽ đi theo.
Sau đó, CL gửi một email ra public, trong đó nhắc lại việc đã năn nỉ nhiều người nhưng cuối cùng KP mới nhận lời, và viết: “Không ngờ có nhiều việc lạ xảy ra.”
Câu nói ấy khiến tôi ngạc nhiên. Tôi đã viết thư trả lời, trình bày rằng tôi coi VBVNHN là một tổ chức rất quan trọng và đáng trân trọng, nên chức vụ Chủ tịch cần được trao cho người có khả năng đảm nhận trách nhiệm. Tôi cũng cho rằng thay vì năn nỉ hay chỉ định một người, nên khuyến khích các văn hữu có khả năng mạnh dạn dấn thân để có nhiều lựa chọn hơn trong một cuộc bầu cử.
Từ tinh thần ấy, tôi bắt đầu vận động một số người mà tôi nghĩ có khả năng và xứng đáng tham gia tranh cử.
Trước hết, Phan Lang đồng ý đứng thụ ủy một liên danh. Nhưng sau khi điều lệ được đưa ra, Phan Lang nhận thấy mình không đủ điều kiện về yêu cầu “hai quyển sách đã in” nên đã vì tự trọng mà rút lui.
Sau đó, nhà văn Khánh Hà đồng ý đứng thụ ủy. Mọi người rất vui và thúc giục thành lập liên danh để nộp đơn vì thời hạn đã gần kề. Nhưng trong liên danh lại có một thành viên vướng điều kiện “hai quyển sách”, nên mọi người tiếp tục ngần ngại.
Tôi có viết hỏi CL về vấn đề này nhưng không nhận được câu trả lời.
Đúng lúc đó sức khỏe tôi không tốt. Ngày 2 tháng 9, tôi phải đi bác sĩ và làm nhiều thử nghiệm. Tôi nói với các bạn trong liên danh THẲNG TIẾN, với KH là người thụ ủy, rằng cứ mạnh dạn nộp đơn, nói rõ trường hợp thành viên chỉ có một quyển sách và xin Ban Bầu Cử cùng các cử tri cho ý kiến.
Theo tôi, được hay không được thì cứ để Ban Bầu Cử và cử tri quyết định; chưa làm thì không nên tự mình tính đường lui.
Tôi cũng đã viết một lời kêu gọi các hội viên quan tâm đến tương lai VBVNHN, trong đó trình bày rằng yêu cầu “hai quyển sách đã in” có thể khiến một số người có khả năng và lòng tự trọng không dám ra ứng cử.
Tôi cho rằng ngày trước việc một nhà văn có sách được xuất bản là một điều kiện đáng kể, vì việc xuất bản khó khăn và các nhà xuất bản phải cân nhắc trước khi in. Nhưng ngày nay việc tự xuất bản đã dễ dàng hơn nhiều; một người có thể in sách để tặng bạn bè, con cháu mà không nhất thiết việc xuất bản ấy phản ánh đầy đủ khả năng của họ.
Vì vậy, tôi đề nghị khi xem xét một ứng cử viên, ngoài điều kiện về sách đã xuất bản, nên chú trọng đến khả năng, đạo đức, sinh hoạt trong cộng đồng, tinh thần trách nhiệm và tinh thần quốc gia dân tộc.
Tôi mong muốn có một cuộc bầu cử vui vẻ, trong sáng và có nhiều sự lựa chọn. Liên danh nào được cử tri tín nhiệm thì đảm nhiệm công việc; liên danh nào không được chọn cũng vui vẻ chấp nhận kết quả.
Trong khi tôi đang lo chữa bệnh thì các bạn đã không thực hiện được điều tôi mong muốn. Sau đó, Ban Bầu Cử tuyên bố Liên Danh TIẾP BƯỚC đắc cử và gửi lời chúc mừng.
Kết quả đã được quyết định.
Những điều tôi nghe lại sau đó liên quan đến việc CL đã ủng hộ KP trước ngày bầu cử, đưa KP đi giới thiệu và viết những lời tốt đẹp về KP, tôi xin không đi sâu thêm vì đó là những điều tôi không trực tiếp chứng kiến.
Điều tôi muốn nói từ đầu đến cuối chỉ là: tôi mong có một cuộc bầu cử thật sự có nhiều người dấn thân, để các hội viên có quyền lựa chọn và để người được chọn có sự chính danh từ lá phiếu của hội viên.
Bây giờ kết quả đã có. Tôi chỉ còn cầu mong hai năm nhiệm kỳ tới được bình an, mọi người cùng cộng tác và VBVNHN tiếp tục giữ được vai trò mà các hội viên vẫn trân trọng.
Đó là một hội đoàn của những người cầm bút, với ý nghĩa và giá trị lịch sử mà chúng ta luôn ý thức và gìn giữ.
Một thành viên CGV và VBVNHN
Đỗ Dung
Sept. 25, 2026
Dạ đúng chị Đỗ Dung. Lúc đó chị Kim Phú không tích cực lắm. 
Em nói thẳng với chị Kim Phú luôn mà.  Nhưng bây giờ em luyện nhiều nên chị tích cực nhiều hơn. Nhanh nhẹn, sẵn sàng, sắp sẵn, không trang điểm kỹ và cần đúng giờ. Chị gặp chị Thanh Song Kim Phu bên ngoài sẽ thấy khác hẳn. Chị Thanh Song Kim Phú hoàn toàn thay đổi tính tình, phải học tiếng Anh, phải vận hành máy vào Zoom, và sẽ còn học thêm  nhiều thứ nữa…Em gửi tới tấp các clip cần học… nên không thể lè phè như ngày xưa ấy.  Bởi em vốn là giáo viên dạy thể dục thể thao/ Sử Địa   
chứ không nguyên thuỷ là dạy văn chương nên khổ cho chị Kim Phú phải đuổi theo “các nguyên tắc” của em.
 Cảm ơn chị tâm tình bài viết này nhé. Em mến chúc chị  sớm hồi phục và hẹn gặp chị trong Đại Hội. Lúc đó, có anh Hiệp em sẽ kể chị nghe trước mặt anh Hiệp xem em có nói sai lời nào không nha.
 Mến,
 Cung Thị Lan
Kính gửi cô Đỗ Dung cùng toàn thể quý cô, chú, bác, anh chị văn thi hữu,
Để thực hiện đúng theo điều lệ, thành viên Ban Điều hành cần có ít nhất hai quyển sách đã được in. Như cô Đỗ Dung đã đề cập, đây là một điều kiện tương đối dễ thực hiện.
Nếu quý vị nào có mong muốn tham gia liên danh cho nhiệm kỳ tới nhưng hiện còn thiếu hai quyển sách, xin vui lòng cho Y Thy biết để Y Thy có thể lo việc in ấn. Quý vị không cần phải tốn thêm chi phí; chỉ cần có đủ bài vo để thực hiện một tập sách khoảng 200 trang, khổ 6 x 9 inch, là có thể hoàn tất điều kiện cần thiết cho việc ứng cử.
Khoản kinh phí này sẽ được Y Thy trích từ quỹ của tạp chí VBMD, cùng với phần kinh phí layout sách mà quý văn thi hữu đã gửi tặng trong thời gian Y Thy giup trình bày bìa, ruột sách và in ấn trong thoi gian qua.
Nhân đây, Y Thy xin chân thành cảm ơn quý văn thi hữu đã tin tưởng và ủng hộ trong thời gian qua, đặc biệt là các văn thi hữu: Ý Nhi, Dương Việt-Chỉnh, Hoàng Thục Uyên, Tiểu Lục Thần Phong, Cung Thị Lan, Đào Hiếu Thảo, Thanh Song Kim Phú, Tưởng Dung, Phong Thu, Lê Mai Lĩnh…
Sự đóng góp và tin tưởng của quý vị là nguồn động viên rất quý báu đối với Y Thy trong việc tiếp tục hỗ trợ sinh hoạt văn học nghệ thuật của cộng đồng.
Kính chúc quý cô, chú, bác, anh chị luôn mạnh khỏe, an vui và tiếp tục sáng tác, đóng góp những tác phẩm giá trị cho văn học Việt Nam.
Trân trọng,
Y Thy Võ Phú
Cám ơn VP đã đọc và trả lời nhanh chóng. Vấn đề in hai quyển sách thực ra không hề khó như cô đã nêu. Hơn nữa, với rất nhiều phương tiện truyền tải bài vở hiện nay, nhiều người thường không nghĩ đến việc in sách. Muốn VBVNHN phát triển và thu hút giới trẻ đóng góp thì VB nên có sự linh hoạt trong điều lệ khi cần thiết, tránh dùng quy định cứng nhắc làm rào cản người tài. In sách không nên là điều kiện hạn chế những người muốn dấn thân.
Thân mến,
Đỗ Dung
Chào anh Trần Chương Lương và VBVNHN,
Hôm qua Thanh đọc email chị Thanh Song Kim Phú có đoạn là nói thì dễ nhưng làm thì khó. vài người trẻ trong VBVNHN được đề cử nhưng đã quyết liệt từ chối.  Hôm nay đọc ý kiến anh Trân Chương Lương. Là những ý kiến hồi đáp bức tâm thư của VH Võ Phú cũng như vài VH khác cũng đã hồi đáp và cùng ý kiến với VH Võ Phú
Thanh rất hoan nghênh anh Trần Chương Lương: Đề nghị Y Thy Võ Phú Và Tạ Quang Tuấn ra tay lèo lái con thuyền VBVNHN. Vâng:
– Những điều VH Võ Phú nêu ra sờ sờ trước mắt ai cũng biết . Nói thì làm đi, Võ Phú, Tạ Quang Tuấn…các bạn đang là người trẻ trong VBVNHN hiện nay đấy, các bạn ở lứa tuổi 50 đến 60 + là trẻ hơn đa số những VH khác trong VBVNHN hiện nay rồi và chuyện gia đình hay công việc, con cái cũng hầu như ổn định.
 Ngay bây giờ các bạn từ chối vì bận chuyện gia đình công việc, con cái  thì trông mong gì ở tương lai lứa truổi trẻ 30 họ mới bắt đầu cuộc đời, gia đình và sự nghiệp,chính họ mới thật sự bận rộn, chưa nói đến họ sinh ra hay từ nhỏ lớn lên ở hải ngoại đâu dễ tìm ra cây bút văn chương cho văn học VN..!!!!
NTTD
Văn hữu Nguyễn Thị Thanh Dương và quý văn hữu  thương mến,
 Em xin xác nhận là Văn hữu Y Thy Võ Phú âm thầm làm nhiều việc cho VBVNHN đó chứ nhưng chỉ đứng sau cánh gà. Nhiều văn hữu thầm lặng phụng sự VBVNHN chỉ có trong cuộc mới hiểu thôi.
 Mình hẹn gặp nhau trong Đại hội nha chị. Em biết sẽ rất bận rộn nhưng nhất định mình sẽ chụp hình chung để làm kỷ niệm.
 Từ hôm nay Cung Lan chỉ gửi email đến quý văn hữu bằng BCC đến khi văn hữu Nguyễn Văn Tới làm xong email group VBVNHN nha.
 Quý mến,
 Cung Thị Lan
Sep 26, 2026 at 5:46 AM Phu Vo wrote:
ĐÔI LỜI CÙNG QUÝ VĂN THI HỮU
Kính thưa quý Văn Thi hữu,
 
Mấy tuần qua, trong nội bộ Văn Bút, chúng ta đã có khá nhiều email trao đổi về việc bầu Ban Chấp Hành nhiệm kỳ mới. Cá nhân Y Thy, ngay từ đầu, thật sự không có ý định viết một email nào về chuyện này. Y Thy nghĩ rằng mỗi người đều có quyền (có suy nghĩ), nhận định và mong muốn riêng cho tương lai của Văn Bút. Tuy nhiên, sau khi đọc những chia sẻ của cô Đỗ Dung ngày hôm qua, trong lòng Y Thy có nhiều điều muốn nói. Không phải để tranh luận đúng sai với bất cứ ai, càng không phải để bênh vực hay phản đối một cá nhân nào, mà chỉ muốn chia sẻ đôi điều từ suy nghĩ của một người đã có thời gian sinh hoạt cùng Văn Bút và cũng luôn mong tổ chức này có thể tiếp tục tồn tại, sinh hoạt và phát triển trong những năm tháng sắp tới.
 
Y Thy xin mượn một câu nói rất nổi tiếng của cố Tổng thống Hoa Kỳ John F. Kennedy: “Đừng hỏi đất nước có thể làm gì cho bạn; hãy hỏi bạn có thể làm gì cho đất nước.” Nếu đặt tinh thần ấy vào hoàn cảnh của chúng ta hôm nay, có lẽ chúng ta cũng nên tự hỏi: “Đừng chỉ hỏi Văn Bút sẽ làm gì cho chúng ta, mà hãy tự hỏi chúng ta có thể làm gì cho tương lai của Văn Bút.”
 
Trước hết, Y Thy xin chân thành cảm ơn cô Đỗ Dung đã thẳng thắn nói lên những điều mình thích và không thích về Ban Chấp Hành mới, đặc biệt là về cương vị Chủ tịch. Y Thy nghĩ rằng những ý kiến ấy xuất phát từ sự quan tâm đến Văn Bút và từ mong muốn tổ chức có một tương lai tốt đẹp hơn. Một số quý Văn Thi hữu cũng đã lên tiếng rằng người đứng đầu Văn Bút cần phải có những phẩm chất này, khả năng kia, cần phải có đủ tài, đủ đức và đủ sức để đưa con thuyền Văn Bút vượt qua những khó khăn hiện tại. Những mong muốn ấy hoàn toàn có thể hiểu được.  Nhưng Y Thy cũng xin phép được đặt ra một câu hỏi rất thật với tất cả chúng ta: Nếu chúng ta đã nhìn thấy những điều mình cho là chưa phù hợp, nếu chúng ta đã biết Văn Bút cần một hướng đi khác, vậy tại sao trong những năm vừa qua, chúng ta không cùng nhau thành lập một liên danh để ra ứng cử? Tại sao phải chờ đến khi cuộc bầu cử có kết quả rồi chúng ta mới bắt đầu nói rằng người lãnh đạo cần phải thế này, cần phải thế kia?
 
Trong câu chuyện này, Y Thy cũng không đứng ngoài để phê bình bất cứ ai, bởi chính Y Thy cũng thấy mình có phần trách nhiệm. Y Thy cũng đã từng nghĩ đến việc có thể đóng góp nhiều hơn cho Văn Bút, nhưng sức hèn tài mọn và hoàn cảnh gia đình khiến mình chưa thể đảm nhận một trách nhiệm lớn hơn. Nói thật với quý vị, một chức vụ trong Ban Chấp Hành, nhất là chức vụ Chủ tịch Văn Bút, có lẽ không đem lại lợi ích vật chất. Nếu có, có lẽ chỉ là một chút danh (mà danh ấy là hư hay thực, mỗi người có một cách nhìn). Trong khi đó, người nhận trách nhiệm phải bỏ ra biết bao nhiêu thời gian, công sức, tiền bạc, rồi đôi khi còn phải đối diện với những lời phê bình, trách móc và những áp lực mà người đứng ngoài không phải lúc nào cũng nhìn thấy.
 
Chính vì vậy, khi một người đứng ra nhận trách nhiệm, theo Y Thy, điều đầu tiên chúng ta nên nhìn thấy là họ đã chấp nhận dành thời gian và công sức của mình cho một công việc mà lẽ ra bất cứ ai trong chúng ta cũng có thể tham gia.
 
Y Thy biết rất rõ rằng nhiều quý Văn Thi hữu mong muốn một thế hệ trẻ hơn đứng ra đảm nhận trách nhiệm, chẳng hạn như anh Cao Minh Hưng, anh Tạ Quang Tuấn hay Y Thy. Nhưng mong muốn là một chuyện, còn có thể thực sự đứng ra nhận trách nhiệm hay không lại là một chuyện khác. Y Thy không thể thay hai anh Tạ Quang Tuấn và Cao Minh Hưng giải thích về quyết định của hai anh. Riêng với Y Thy, có lẽ quý vị cũng đã từng nghe Y Thy nói về lý do mình từ chối nhiệm vụ Tổng Thư ký VBVNHN trước đây.
 
Hiện tại, Y Thy chưa đủ điều kiện về thời gian để đảm nhận một trách nhiệm như vậy. Con trai lớn vừa bước vào đại học, Y Thy phải đi làm thêm để phụ giúp cháu trang trải việc học, không muốn cháu phải quá bận tâm đến những gánh nặng tài chính của gia đình. Con gái còn đang học trung học, vẫn cần cha mẹ đưa đón đi học, đi bơi và tham gia những lớp học ngoại khóa. Ba mẹ cũng đã lớn tuổi, không còn tự lái xe đến những nơi xa lạ, nên mỗi khi đi bác sĩ hoặc cần giải quyết những giấy tờ cần thiết, Y Thy cũng phải sắp xếp thời gian đưa đón. Rồi còn biết bao nhiêu chuyện khác trong cuộc sống ở Mỹ: tiền nhà, hóa đơn, công việc, gia đình và hàng trăm thứ không tên mà một người phải lo mỗi ngày. Vì vậy, Y Thy chỉ có thể nói với Chủ tịch Cung Thị Lan rằng mình sẽ cố gắng giúp những công việc nào phù hợp với khả năng và thời gian cho phép. Không phải vì Y Thy không quan tâm đến Văn Bút, mà vì có những giai đoạn trong cuộc đời, chúng ta muốn làm nhiều hơn nhưng hoàn cảnh không cho phép.
 
Cho nên, khi thi hữu Thanh Song Kim Phú đứng ra thụ ủy liên danh và nhận trách nhiệm lãnh đạo Ban Chấp Hành nhiệm kỳ mới, Y Thy nghĩ rằng trước hết chúng ta nên ghi nhận và trân trọng sự nhận lãnh trách nhiệm ấy. Điều đó không có nghĩa là mọi người phải đồng ý với tất cả những gì Ban Chấp Hành mới sẽ làm, cũng không có nghĩa là chúng ta không được góp ý. Một tổ chức văn học nghệ thuật cần những tiếng nói khác nhau. Những góp ý thẳng thắn, nếu được nói với tinh thần xây dựng, luôn có giá trị. Nhưng có lẽ chúng ta cũng nên cho Ban Chấp Hành mới một khoảng thời gian để họ thực sự bắt tay vào công việc. Hãy để họ làm những điều họ dự định làm, hãy để họ có cơ hội thực hiện những gì họ đã cam kết (trong tâm/trong lòng họ) . Còn những việc ấy sẽ đưa Văn Bút đi đến đâu, kết quả như thế nào, thời gian và thực tế hoạt động sẽ là câu trả lời rõ ràng nhất.
 
Y Thy nghĩ rằng điều quan trọng hơn lúc này không phải là tiếp tục tranh luận xem ai phù hợp hơn với chức vụ Chủ tịch, mà là mỗi người trong chúng ta hãy tự hỏi mình có thể đóng góp được gì. Nếu chúng ta thật sự tin rằng Văn Bút cần một hướng đi khác, cần một Ban Chấp Hành khác, cần những người trẻ hơn, năng động hơn và có nhiều thời gian hơn, thì có lẽ chúng ta nên bắt đầu ngay từ hôm nay. Hãy cùng nhau tìm người, thành lập một liên danh, xây dựng một chương trình hoạt động cụ thể và chuẩn bị cho kỳ bầu cử kế tiếp.
 
Đến lúc đó, chúng ta không chỉ nói rằng “Văn Bút cần một người lãnh đạo tốt hơn”, mà chúng ta có thể nói: “Chúng tôi đã chuẩn bị một đội ngũ và sẵn sàng nhận trách nhiệm.” Bởi suy cho cùng, Văn Bút không phải của riêng Chủ tịch, cũng không phải của riêng Ban Chấp Hành. Văn Bút là của tất cả những người đã từng góp một bài thơ, một bài văn, một trang sách, một giờ sinh hoạt, một đồng hội phí, một lời góp ý hay đơn giản chỉ là một tấm lòng dành cho văn chương Việt Nam nơi xứ người.
 
Y Thy cũng xin nhận phần thiếu sót của mình. Nếu nói rằng mình yêu quý Văn Bút nhưng lại không thể dành đủ thời gian để gánh vác công việc chung, thì chính Y Thy cũng phải nhìn nhận điều đó. Vì vậy, Y Thy càng hiểu rằng nhận trách nhiệm không phải là chuyện dễ dàng. Người đứng ra làm, dù làm tốt hay chưa tốt, đều đã bỏ vào đó một phần thời gian của cuộc đời mình. Vì thế, xin quý Văn Thi hữu hãy cho Ban Chấp Hành nhiệm kỳ mới cơ hội để làm việc. Hãy góp ý khi cần, hãy theo dõi khi cần, và nếu có điều gì chưa đúng, chúng ta vẫn có thể cùng nhau trao đổi trên tinh thần xây dựng và tôn trọng. Đừng để những bất đồng trong cách nhìn làm mất đi điều quý giá hơn (đó là) tình cảm và sự gắn bó giữa những người cùng yêu tiếng Việt, yêu văn chương và muốn giữ gìn một mái nhà chung.
 
Còn nếu quý vị thật sự mong muốn một hướng đi mới cho Văn Bút, Y Thy xin được chân thành nhắn nhủ đừng chờ đến nhiệm kỳ sau mới bắt đầu. Hãy bắt đầu từ hôm nay.
 
Hãy tìm những người có khả năng. Hãy cùng nhau thành lập một liên danh. Hãy bàn với nhau xem Văn Bút cần làm gì, cần thay đổi điều gì và chúng ta có thể đóng góp được gì. Để đến kỳ bầu cử kế tiếp, những người mong muốn một sự thay đổi không chỉ có những lời mong muốn, mà còn có một đội ngũ thật sự sẵn sàng đứng ra nhận trách nhiệm. Bởi một con thuyền muốn đi xa không thể chỉ cần một người chèo. Nó cần nhiều bàn tay cùng góp sức. Và nếu Văn Bút là con thuyền chung của chúng ta, thì thay vì chỉ đứng trên bờ nhìn con thuyền đi về đâu, có lẽ đã đến lúc mỗi người tự hỏi mình có thể cầm lấy mái chèo và góp một phần sức lực để đưa con thuyền ấy đi tiếp hay không.
 
Y Thy xin được chia sẻ đôi lời như vậy, không phải để bênh vực một ai, cũng không phải để phản bác một ai. Chỉ mong rằng, sau tất cả những email qua lại trong những ngày vừa qua, chúng ta vẫn giữ được sự quý trọng dành cho nhau và cùng nhìn về một điều lớn hơn những khác biệt cá nhân tương lai của Văn Bút và tình yêu của chúng ta dành cho văn chương Việt Nam.
 
Trân trọng,
Y Thy Võ Phú
Võ Phú và cả nhà VB ơi, vậy thì chúng ta đừng có trăn trở, trông mong gì ở thế hệ trẻ cầm bút tương lại, vì họ cũng sẽ bận rộn từ thuở tuổi đôi mươi vào đời, tạo sự nghiệp, công ăn việc làm, lập gia đình, lo cho con cái. Dòng đời trôi, sau này con cái lớn đứa vào đại học, đứa trung học, họ vẫn phải đi làm kiếm tiền phụ cho con và bận rộn đưa đón con đi học, đi bơi, lại còn chở cha mẹ già đi bác sĩ, đi công chuyện nọ kia. 
Tóm lại chúng ta chỉ còn hi vọng khi họ về già, nghỉ hưu mới rảnh rang mà ghé vai gánh vác VB thôi.
NTTD
CẢM NHẬN VỀ BÀI TÂM BÚT CỦA VÕ PHÚ và các bài góp ý thêm của PHẠM PHAN LANG, TẠ QUANG TUẤN, PHƯƠNG HOA, LÊ HỮU LIỆU. NHẬT HẠNH. TẾ LUÂN, THANH SONG KIM PHÚ, CUNG THỊ LAN, CAO MINH HƯNG, NGUYỄN VĂN TỚI, LÊ MAI LĨNH,

Thưa Văn Hữu Chủ Tịch  Cung Lan.
Tôi vừa thấy trên trang Văn Bút, Chủ tịch đã một mục riêng để nhận các đóng góp ý kiến về bức TÂM BÚT của Vh Võ Phú. Nay xin gửi tới Chủ tịch bài này, xin được phổ biến chung tới các thành viên của chúng ta, đồng thời xin đăng trong mục Bình luân đó như một ý kiến đóng góp xây dựng.
Thân kính
Nguyễn Minh Nữu.

Thưa quý Văn Hữu.
Một bài viết khi phổ biến, người đọc có thể trải qua các cung diệu Suy Ngẫm, Lướt Qua, Khen, Chê ..Nhưng một bài viết được đọc để rồi tạo ra những phản ứng như kích thích góp ý, trả lời..như bài của Võ Phú là hiếm và giá trị cốt lõi của bài viết chính là đề tài cuốn hút , động tâm người đọc và tạo hào hứng khi được cùng lên tiếng .
Các văn hữu Phạm Phan Lang, Tạ Quang Tuấn, Phương Hoa , Lê Hữu Liệu, Nhật Hạnh , Tế Luân, Thanh Song Kim Phú  đã bằng bài viết, tin nhắn đã rất nhanh đáp lời bằng sự đồng tình và góp ý thêm, Tôi cũng vậy, cảm thấy cái hừng hực của lòng khao khát đóng góp suy nghĩ của mình với các suy nghĩ chung đó, nên xin được ghi ra đây vài suy nghĩ nhỏ.
Trước nhất, Xin hoàn toàn đồng tình với các nhận xét về bài Tâm Bút Võ Phú với lời nhận định của VH Pham Phan Lang: Tôi rất đồng ý với Võ Phú rằng chúng ta không thể chỉ ngồi chờ người trẻ tìm đến Văn Bút. Thời đại đã thay đổi. Người trẻ hôm nay đọc, viết, sáng tác và giao tiếp bằng những phương tiện rất khác thế hệ trước. Có người viết bằng tiếng Việt, có người bằng tiếng Anh, có người sử dụng cả hai ngôn ngữ; và họ thể hiện khả năng sáng tạo qua nhiều hình thức mới của thời đại kỹ thuật số.
Của VH Phương Hoa: Trước hết, xin cảm ơn bài viết thẳng thắn, bộc trực, đong đầy tâm huyết, và tình yêu dành cho văn học Việt Nam nói chung, VBVNHN nói riêng, của Võ Phú. Y Thy không phàn nàn chung chung mà đưa ra góc nhìn trực diện từ một cuộc họp quốc tế, tạo nên sự giật mình, nhắc nhở cho người thuộc thế hệ đi trước như tôi.
 
Của VH Tạ Quang Tuấn: Đọc bài của Phú, anh thấy có nhiều điều cũng chính là những suy nghĩ mà anh đã có từ lâu, chỉ là chưa có dịp hoặc chưa mạnh dạn để nói ra. Nhân Phú đã mở lời, anh cũng xin góp thêm vài suy nghĩ của mình, coi như “my two pennies” vào câu chuyện chung về tương lai của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại.
 
VH Lê Hữu Liệu: Tôi rất đồng ý với những xét rất thông minh và rất thực tế cho VBVNHN hiện tại và tương lai sau nầy….của Y Thi Vỏ Phú. Rất mong Tân BCH VBVNHN lưu tâm về những ý kiến xây dựng nầy….
VH Nhật Hạnh :  Đọc bài Tâm bút của Văn hữu Phú Võ đưa ra nhiều Ưu tư và những câu hỏi cho hiện tại và tương lai của VBVNHN. Thật là xúc động khi đọc bài viết của Văn hữu Phú Võ.Cảm ơn 1 tấm lòng đã ưu tư Cho tương lai của VBVNHN.
Đọc bài Tâm Bút của VH Võ Phú, ai trong chúng ta cũng đều thấy những lời tâm huyết từ một tấm lòng tha thiết với tiền đồ tổ chức Van Bút, gửi tới chúng ta như một sợi chỉ hồng nối từ trái tim người viết tới trái tim người đọc những lời chân thật thiết tha, đánh động chúng ta trước một vấn nạn chưa có cách giải quyết vẹn toàn. Tự lòng riêng, xin bày tỏ sự kính trọng và yêu thích.
Xuyên qua ý kiến của các Văn Hữu đã viết bài góp ý, đều nhắm vào ba đề tài sau đây:
1/ Việc lão hóa trong thành viên VBVNHN.
2/ Ngôn ngữ xử dụng trong Văn Bút
3/ Làm sao để thu hút giới trẻ tham gia Văn Bút, trẻ hóa thành viên.
Ở góc độ riêng, xin được đóng góp ý kiên về ba đề tài trên
1/ Văn Bút là một tổ chức có quá trình lâu dài, Những cây bút năng nổ, sáng tạo đầy sức sống của năm ba mươi năm về trước giờ đây đã đến tuổi hoàng hôn của cuộc sống, cũng còn có nhiều vị Gừng càng già càng cay,  cũng không ít quý vị đã mỏi mòn sức viết và sáng tạo, nhưng cái mà quý vị đó để lại là những chiêm nghiệm về đời sống, kinh nghiệm về cuộc đời và ký ức rất đáng lưu giữ  của cả cuộc đời sống với văn chương (Như VH Tạ Quang Tuấn đã ghi nhận và tìm mọi cách bảo tồn)  Ban Chấp Hành mới phải là gạch nối, một Ban Chấp Hành Bản Lề  giữa mới và cũ, giũa trẻ và già cái nào cũng quý.  Một phía là bảo tồn và duy trì tài sản quý hiếm về truyền thống Việt trước khi mất đi của các bậc tiền bối, một mặt mở rộng tầm nhìn, tiếp nhận và ủng hộ những điều mới lạ của lứa tuổi sau chiến tranh, nhìn , nghĩ và viết bằng các phương tiện khác hơn sách báo truyền thống. (Như các suy nghĩ trong bài của Võ Phú, Tạ Quang Tuấn) Có nên không khi tạo một Đề tài giao lưu giữa thế hệ trước và thế hệ sau về các câu hỏi quen thuộc nhưng mới lạ với từng cá nhân như Tại sao Viết, Viết cái gì? Viết để làm gì?.  Xin ghi lại một câu tâm huyết trong bài của Võ Phú:  Một tổ chức có thể sống bằng lịch sử, bằng những ký ức đẹp và bằng những thành tựu của quá khứ trong một khoảng thời gian, nhưng không thể tồn tại lâu dài nếu không có những con người mới tiếp nối. Vì vậy, câu chuyện về thế hệ trẻ không còn là một vấn đề phụ thuộc hay có thể để lại cho tương lai, mà đã trở thành một câu hỏi cấp thiết mà toàn thể VBVNHN cần phải nhìn nhận một cách nghiêm túc ngay từ hôm nay.
2/ Ngôn Ngữ xử dụng.  Trong thời đại hiện tại, ngôn ngữ dùng để bày giải suy nghĩ con người, cho nên bất kỳ ngôn ngữ nào Anh Văn, Pháp Văn  mà tác giả quen thuộc để nói lên tầm nhìn, suy nghĩ và tâm tư của người Việt đều nên xử dụng để chia sẻ với nhau. Mà mở rộng hơn , nếu tác giả là người gốc Việt, nếu bài viết là cái nhìn và nhận định về một sự việc, một tâm tình không phải về Việt vẫn là một điều đáng hoan nghênh. Việc hiểu và cảm thông bài viết đó đối với những người yếu kém về Anh Văn  chúng ta sẽ nhờ vào Các Dịch Giả người Việt có tâm, hoặc hệ thống dịch thuật toàn cầu.  Tôi ủng hộ hoàn toàn các bài viết bằng Ngôn Ngữ khác trên sách báo, diễn đàn  của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại nếu có.
3/ Thu Hút giới trẻ tham gia hoạt động và lãnh đạo Văn Bút.
Đề tài thứ ba được rất nhiều ý kiến, tất cả đều là những nhiệt tình đóng góp xây dựng, tất cả là những lời tâm huyết mà chúng ta cùng ghi nhớ.
Tôi nhiệt tình ủng hộ và tin tưởng cho nên không lập đi lập lại những ý đó, mà ghi ghi nhận nguyên văn  để tâm niệm. Những tâm huyết đó là:
01/ Phương Hoa: Văn Bút chúng ta có thể chủ động tìm kiếm, liên lạc, mời gọi giới trẻ thay vì thụ động chờ đợi.  Bởi vì, người trẻ có muôn vàn áp lực cơm áo gạo tiền và nhiều kênh sáng tạo khác. Nếu Văn Bút không chủ động bước ra tiếp cận, ranh giới giữa hai thế hệ sẽ mãi mãi không thể kết nối. 
*Những người “sọan luật” cho VBVNHN cần thay đổi định nghĩa về “người viết” hay nhà văn.  Thế hệ mới không nhất thiết phải in sách giấy hay được tôn xưng danh hiệu “nhà văn”. Họ sáng tác qua blog, newsletter, podcast, mạng xã hội, thậm chí viết song ngữ. Mở rộng khái niệm yêu cầu sáng tác là cách duy nhất để tiếp nhận lực lượng này vào nhà Văn Bút.
2/ Cung Thị Lan : Tình trạng VBVNHN chúng ta hiện nay chẳng khác gì các Văn Bút khác, hội viên lớn tuổi chỉ trông cậy vào tâm huyết và hết lòng phụng sự của các hội viên trẻ. Trong tương lai, VBVNHN chỉ cần một liên danh( dù hội viên ở độ tuổi nào) ra ứng cử là chúng ta mừng lắm rồi. Tôi chỉ tin tưởng vào sự khẳng định ứng cử của các vị. Vì chỉ có sự khẳng định mới chứng tỏ thiện chí phụng sự.
04/ Phạm Phan Lang : Muốn có một thế hệ kế thừa, có lẽ trước hết chúng ta cần chủ động tìm đến họ, lắng nghe họ và mở rộng cánh cửa để họ cảm thấy VBVNHN cũng là mái nhà của mình.Theo thiển ý của tôi, chúng ta có thể bắt đầu bằng những việc nhỏ nhưng cụ thể và thực tế: thành lập một Nhóm Người Viết Trẻ; tổ chức các cuộc thi thơ, truyện ngắn, tùy bút hay sáng tác song ngữ Việt-Anh dành cho giới trẻ; tìm đến các hội sinh viên Việt Nam tại đại học, các lớp Việt ngữ, trung tâm văn hóa và những cây bút trẻ đang sinh hoạt trên mạng xã hội.
Thay vì chỉ hỏi: “Tại sao người trẻ không đến với chúng ta?”, có lẽ chúng ta cũng nên tự hỏi:“Chúng ta đã đi đến nơi người trẻ đang có mặt hay chưa?”
05/ Tạ Quang Tuấn : hãy đến nơi người trẻ đang ở, thay vì chờ họ đến nơi chúng ta đang ngồi. Phú đã nói rất đúng rằng người trẻ hôm nay viết trên điện thoại, đọc trên màn hình, sử dụng mạng xã hội, podcast, video, blog và nhiều hình thức truyền thông mới. Vậy thì Văn Bút cũng cần hiện diện ở những nơi ấy. Website vẫn cần. Tạp chí vẫn quý. Sách vẫn quan trọng. Nhưng bên cạnh đó, phải có YouTube, podcast, Facebook, Instagram và những phương tiện mà thế hệ sau đang sử dụng. Đôi khi một cuộc phỏng vấn 30 phút với một nhà văn lớn tuổi được đưa lên YouTube có thể đưa lịch sử văn chương đến với nhiều người trẻ hơn một bài viết dài mà họ chưa bao giờ biết đến.
Cần có chương trình mentor giữa hai thế hệ. Một nhà văn đi trước có thể đồng hành với một hoặc hai người viết trẻ. Không phải để bắt người trẻ viết giống mình, mà để chia sẻ kinh nghiệm về sáng tác, xuất bản và cuộc đời.
 Ngược lại, người trẻ có thể giúp thế hệ trước về công nghệ, truyền thông, podcast, video, website và mạng xã hội. Như vậy, sự truyền thừa không còn là con đường một chiều.
06/ Thanh Song Kim Phú: Vì có sự khác biệt như vậy, chúng ta càng nên cố gắng hết sức để tạo ra sự đồng cảm giữa thế hệ trẻ và thế hệ tiền bối trong Văn Bút, để cuối cùng ít ra sẽ hóa giải hiểu lầm mà chung vai góp sức với nhau.
. Phải bằng mọi cách tìm tòi những thông tin về lớp trẻ, để trong tương lai hoặc may mắn hơn, trong hiện tại có được sự bổ sung đội ngũ văn thi nhạc sĩ của lứa tuổi thanh niên, trung niên để trẻ hóa Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại, mới mong mai sau không bị tàn rụi. Một bài toán tuy nan giải, nhưng vẫn hy vọng có cách giải quyết nếu tất cả mọi người có lòng quan tâm đóng góp công sứccho VBVNHN! 

07/ Tế Luân: Vì vậy, vấn đề thế hệ trẻ không còn là một câu chuyện có thể để dành cho tương lai, mà đã trở thành một yêu cầu cấp thiết đối với toàn thể VBVNHN ngay từ hôm nay. Tuổi trẻ chính là nhịp cầu nối quá khứ với tương lai, là những người có thể tiếp nhận di sản văn chương, tinh thần tự do sáng tác và những giá trị nhân bản mà các thế hệ đi trước đã gìn giữ, để rồi tiếp tục phát triển trong một hoàn cảnh và thời đại mới.
Muốn VBVNHN trường tồn, chúng ta không chỉ cần gìn giữ những gì đã có, mà còn phải mở rộng cánh cửa cho thế hệ trẻ bước vào.Trao cho họ cơ hội, trách nhiệm và niềm tin. 
8/ Lê Mai Lĩnh : PHƯƠNG CÁCH THU HÚT NGƯỜI TRẺ.
tờ tạp chí thường xuyên phát hành, là phương tiện thu hút, lôi kéo những người viết trẻ hiệu quả nhất.
Sửa lại nội dung trong việc thu nhận hội viên, tham gia ứng cử ban chấp hành. Không khó khăn quá, để khép lại các cánh cửa, nhưng cũng không dễ dàng vào ra, như một cái chợ. 
9/ Nguyễn Văn Tới: Theo tôi, muốn Hội Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại trao dần vai trò cho thế hệ cầm bút trẻ hơn, điều quan trọng không chỉ là “trao quyền”, mà phải tạo được nguồn lực để thế hệ trẻ có thể tiếp nhận và tiếp tục công việc.
Có thể cô đọng thành 3 điểm:
Có tiền: Xây dựng quỹ hoạt động lâu dài từ hội phí, mạnh thường quân, gây quỹ văn nghệ và đóng góp tự nguyện của hội viên. Nên dành một phần riêng cho chương trình đào tạo và chuyển giao thế hệ. (Hội phí hàng năm của 160 người X $50 = $8000.00. làm được gì?)
Có người làm: Thành lập một nhóm trẻ phụ trách từng công việc cụ thể — truyền thông, tổ chức sự kiện, website, xuất bản, gây quỹ — để lớp đàn anh hướng dẫn thay vì tự mình làm tất cả.
Có thời gian: Chuyển giao từng bước trong 2–3 năm, không làm một lần. Người lớn tuổi giữ vai trò cố vấn, còn người trẻ dần đảm nhận việc điều hành thực tế. Như vậy vừa giữ được kinh nghiệm, vừa tạo được lớp kế thừa.
Nói ngắn gọn: Muốn trao lại chiếc ghế, trước hết phải chuẩn bị cái bàn, ngân sách và người ngồi vào đó. Không có tiền và nhân lực thì “trao thế hệ” rất dễ chỉ trở thành một khẩu hiệu.

10/Cao Minh Hưng:  Vài hàng xin chia sẻ vì trên lý thuyết, chúng ta có thể có nhiều ý tưởng, nhưng khi áp dụng vào thực tế, chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn đòi hỏi nhiều sự linh hoạt và uyển chuyển trong hình thức cũng như môi trường sinh hoạt. Tuy nhiên, với tâm huyết mà chúng ta thấy được từ những chia sẻ của quý Văn Hữu cho sự trường tồn của VBVHNH trong tương lai, Hưng tin rằng chúng ta sẽ chung tay góp sức để có thể thực hiện được điều này.

Võ Phú nhấn mạnh vấn đề này trong tâm bút:  Chính vì thực tế đó, nếu chúng ta chỉ ngồi chờ những người trẻ dưới 35 tuổi tự tìm đến Văn Bút thì có lẽ chúng ta sẽ phải chờ rất lâu, bởi trong khi chúng ta đang chờ, thế hệ trẻ vẫn đang bận rộn với việc học hành, lập nghiệp, xây dựng gia đình và tìm kiếm một chỗ đứng trong xã hội. Vì vậy, câu hỏi cần được đặt ra không chỉ là tại sao ngày càng ít người trẻ tìm đến Văn Bút, mà quan trọng hơn là liệu chính Văn Bút có cần chủ động tìm đến họ hay không. Nếu chúng ta thật sự muốn có một thế hệ kế thừa thì có lẽ chúng ta không thể chỉ ngồi yên chờ đợi, mà phải bước ra khỏi những khuôn khổ quen thuộc để tìm kiếm, mời gọi và tạo cơ hội cho những người trẻ đang viết, đang sáng tạo và đang sống giữa một môi trường văn hóa hoàn toàn khác với thế hệ trước.
===
Như đã nói từ trên. Tôi rất tâm huyết với những lời nhận định và góp ý trên của  (ít nhất cho tới bây giờ) là Mười vị cộng thêm ý chính nêu bật gợi ý thảo luận của Võ Phó.  Tôi tin tưởng rằng ngoài việc chỉ đóng góp ý tưởng, các vị trên đã có sẵn trong tầm nhìn của mình để sẵn sàng giới thiệu tới Văn Bút  chúng ta thêm nhiều nhân tố mới, và sẵn lòng đồng hành cùng nhau mở rộng vòng tay, tiếp nhận trân trọng những cách nhìn, cách nghĩ trẻ trung mới lạ hơn những cái chúng ta thường gặp  bây giờ.
Tôi có thêm một đề nghị với Ban Chấp Hành mới là chúng ta sẽ thực hiện một TAP CHÍ THƯỜNG XUYÊN  của Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại.  Hiện thời đang trong tình trang bàn bạc  về tên tap chí , có thể là Tâp San Văn Bút, có thể Tạp Chí Bút Việt …hay tên gì khác, cũng chưa bàn xong thời gian phát hành là bao lâu mỗi số,
Hai tháng một lần, Ba tháng  hay bán nien nhưng đó sẽ là một tập san mở rộng nội dung không chỉ là Văn, Thơ, Phỏng vấn, Biên khảo mà còn lưu ý Tranh Vẽ và Âm Nhạc và giao lưu trao đổi .
Đặc biệt là một mục thường xuyên lấy tên là  Viết Ngắn. Trong mục này sẽ là các bài viết ngắn  khoảng một trang , hay chỉ nửa trang, có thể tiếng Việt, Tiếng Anh, Tiếng Pháp về các đề tài chung quanh cuộc sống thí dụ Đọc một bài thơ, Xem một truyện ngắn, Ngắm một bức tranh, nghe một đoạn nhạc, Đến một vùng du ngoạn, dự một họp mặt, Gặp một bạn cũ….và chúng ta tự viết hay mời một ai đó cùng viết tạo một sinh hoạt chớm nở, biết đâu sẽ có những người trẻ đồng cảm và tham gia để từ đó nảy sinh những liên lạc gần gũi.
Nội dung chung của Tạp chí mới nếu muốn phát triển thành viên thì sẽ không chỉ đăng  bài của những Thành Viên Van Bút., mà mở rộng ra cho những người dầu tiên là BẠN của Văn Bút.
Những đề nghị này có thể đúng hay sai, Nên hay không nên, cái gì cần thêm và cái gì cần bớt còn đang trong tham khảo ý kiến giữa các văn hữu và thành viên trong BCH mới.  Sẽ có một tổng kết lại và tường trình tới tất cả thành viên sau khi BCH bước vào nhiệm kỳ.
Chân thành cảm ơn Tâm Bút của Vh Võ Phú và những lời chân tình góp ý của các Văn Hữu.
Thân kính
Nguyễn Minh Nữu
GHI CHÚ:  Những đoạn trích trong bài viết  là những đoạn văn trích từ các bài viết của các Van Hữu gửi lên điễn đàn. Nguyên văn các đoạn văn này nằm trong  Web site Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại :
https://vietpen.org/tam-but-tuong-lai-cua-vbvnhn-y-thy-vo-phu-2/
On Monday, October 12, 2026 at 06:58:08 PM EDT, Thanh Thanh <> wrote:
—– Forwarded Message —–
From: Thanh Thanh <>
To: CENT-VBVNHN <>
Sent: Saturday, October 10, 2026 at 03:24:17 PM EDT
Subject: Văn
Kính thưa quý liệt vị VBVNHN
Em có  một ý kiến này, mong đại hội Văn Bút sắp tới có thể nêu ra để bàn bạc:
1. Việc điều hành sân chơi chung (VBVNHN) đòi hỏi nhiều công sưc và thời gian. NHững vị chủ tịch đi họp Văn Bút Quốc Tế đều phải tự bỏ tiền túi ra cho chi phí đi lại ăn ở…Quả là ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng. Em thấy thương và thấy bất công. Chúng ta có thể bàn bạc việc kêu các thành viên VBVNHN quyên góp để phụ thêm cho những vị chủ tịch khi đi họp Văn Bút Quốc Tế. Nhờ họ mà Văn Bút chúng ta mới song hành cùng Văn Bút Quốc Tế.
2. VBVNHN nên thành lập một giải thưởng kiểu như “book of the year”, hay đại loại như tác phẩm xuất sắc. Kinh phí không có nên giải thưởng tượng trưng mang ý nghĩa tinh thần là chính. Việc này khích lệ tinh thần các tác giả. Hội Nhà văn trong nước họ làm được, quốc tế làm được, tại sao VBVNHN không làm? 
3. Các trang web và các mạng xã hội rất tiện lợi, dễ dàng, nhanh chóng để đăng bài nhưng có nhược điểm là rất VÔ THƯỜNG. Các trang web có thể biến mất chỉ cần một cú hack của những thế lực đánh phá hoặc khi không còn tiền trả để mướn đất (domain), hoặc chsinh chủ nhân của trang web buồn buồn không còn muốn chơi nữa (ví dụ: trang web rất nổi tiếng quán văn của anh Tuấn, trăng web của anh Từ Vũ và khá nhiều trang web văn chương khác…đã đóng cửa). Bởi vậy các thành viên VBVNHN nên in thành sách. Sách không chỉ là sản phẩm vật chất mà còn là một tặng phẩm tinh thần. Các Văn Bút vùng miền có thể nào lập một thư viện nho nhỏ hay tủ sách tại nơi mà chúng ta thường tụ họp sinh hoạt văn chương – văn nghệ. Các hội viên góp sách của mình và cả sách có giá trị của những tác giả khắp bốn phương. 
Trân trọng 
TLTP
Văn thi sĩ Tiểu lục Thần Phong mến,
 Cảm ơn tấm lòng nhân hậu của Tiểu Lục Thần Phong khi  gợi ý :
1.Việc tăng niên liễm. Vấn đề này Cung Lan nghĩ khó thực hiện vì thực tế các chủ tịch Vùng còn bỏ tiền túi đóng  dùm cho hội viên tiền hội phí $25.00/năm  cho Văn Bút Quốc Tế … Thì làm sao thực hiện được việc tăng niên liễm đây. Hơn nữa, tang niên liễm  không đáng bao nhiêu mà  BCH mới sẽ bị mang tiếng.
*Trong điều lệ số 29 của VBVNHN đã nói rõ: Những hội viên  viễn cư, không thuộc vùng văn bút nào thì phải đóng $50.00 mỗi năm cho VBVNHN nhưng chưa bao giờ  Ban chấp hành VBVNHN(2021-2023) và (2024-2026) thu niên liễm $50.00/năm. Quý văn hữu thấy nhiều con số trong trang tác giả tưởng VBVNHN sẽ được tất cả quý tác giả ấy đóng niên liễm hàng năm. Thực tế, rất nhiều hội viên danh dự, hội viên thân hữu, tình nghĩa… và nhiều hội viên không đóng niên liễm. Khi  nào Ban chấp hành mới nhận bàn giao sẽ thấy rõ chi tiết các mục và con số thực của các hội viên đóng niên liễm hay không.

* Việc chủ tịch VBVNHN đi dự họp VBQT: Từ hồi nào đến giờ, các chủ tịch tiền nhiệm đều phải xuất tiền túi ra ngay cả việc vận hành các chi phí của VBVNHN. Bất cứ văn hữu  lão thành, gia nhập VBVNHN lâu đều hiểu rõ điều này. Sở dĩ Cung Lan không hề đề cập vấn đề này vì sợ không có ai dám ra ứng cử chủ tịch. Cho đến khi cựu phó chủ tịch Lê Hữu Liệu tiết lộ bí mật ấy… Trong tương lai, nếu chủ tịch VBVNHN không có khả năng tài chính đi dự Văn Bút Quốc Tế, thì viết thư kêu gọi hội viên/ mạnh thường quân ủng hộ. Vì tương lai VB, Cung Lan nghĩ  sẽ có nhiều người tham gia giúp đỡ!

2. Giải thưởng kiểu như “book of the year: Trước đây, VBVNHN chưa hề có giải thưởng VBVNHN vì nhiều lý do. Cung Lan đã  trình bày với BBT Giải thưởng Văn chương VBVNHN năm 2026 và ghi rõ trong cuốn Dấn Thân Phụng Sự VBVNHN. Giải thưởng vừa qua là tiền đề của các giải thưởng kế tiếp. Là Tổng thư ký của Ban chấp Hành mới nhiệm kỳ 2027-2029, Tiểu Lục Thần Phong nên nêu ý tưởng này. Đây là đề xướng rất hay, chỉ cần BCH và BBT không bị áp lực tâm lý. Theo kinh nghiệm, khi tổ chức giải thưởng, BBT thường bị chế nhạo là không xứng đáng… Cho nên cần cứng rắn với vai trò “
Độc Giả Danh Dự được xem trước các cuốn sách dự thi” để bình chọn và cũng nên có popular vote của độc giả hội viên, thân hữu. Quá trình thực hiện giải thưởng naỳ cần có các bước thực hiện rõ ràng, liên tục một cách khoa học và hợp lý để tránh sự bất bình và không công nhận. Các tổ chức như Văn Bút Mỹ, những vị trong Ban điều hành có lương, nhân viên được chi trả, nên làm việc theo giờ công hẳn hoi, Văn Bút Quốc Tế cũng thế…không như tổ chức của VBVNHN (Kính mong quý cựu chủ tịch lên tiếng nếu Cung Thị Lan nói sai.)
3.Trang website VietPEN do Cung Lan lập và tự trả các chi phí trong những năm đầu tiên, Sau đó nâng cấp vì cần nhiều dung lượng. Số chi phí ra sao, sẽ gửi cho BCH mới hóa đơn khi bàn giao. Website như toà lâu đài có khá nhiều mục. Cung Lan đã nhiều lần kính mời  quý văn hữu tìm hiểu hết các mục để hiểu rõ công sức của Cung Lan…nhưng có những đề nghị như :Nên mở thư viện online, hay nên có tác phẩm văn thơ song ngữ, … thì Cung Lan đã thực hiện cho website VBVNHN  VietPEN từ lâu mà không được để ý-  Quý văn hữu đề xướng những phần Cung Lan đã làm rồi.

 Thực tình Cung Lan rất bận vì cần làm nhiều video trước khi xóa các data, để có memory thâu hình ảnh trong Đại Hội…nhưng vì văn hữu Tiểu Lục Thần Phong gửi hai lần email này nên Cung Lan đành dành thì giờ hồi âm. Hy vọng những lời giải thích trên đã làm cho văn hữu Tiểu Lục thần Phong hiểu những việc làm của VBVNHN từ trước đến giờ.
 CungLan hy vọng những ý tưởng tươi mới của hội viên trẻ Tiểu Lục thần Phong sẽ đem những làn gió mới cho VBVNHN trong vai trò Chiêu  Mộ các tài năng trẻ trong các cộng đồng Việt nam Hải Ngoại để cho hội viên VBVNHN ngày càng trẻ hóa và được những ý kiến tươi trẻ đầy năng động trong sự đóng góp.
 Quý mến,
 Cung Thị Lan
On Monday, October 12, 2026 at 05:23:48 PM EDT, Phu Vo > wrote:
FYI…..
Kính thưa quý anh chị em,
Tôi đã đọc rất kỹ hai bài viết của Y Thy Võ Phú và Phương Hoa về tương lai của Văn Bút Việt
Nam Hải Ngoại. Dĩ nhiên đây không còn là hai bài viết riêng biệt, mà là hai tiếng nói gặp nhau ở
một điểm rất quan trọng; đó là VBVNHN đang đứng trước một vấn đề mà chúng ta không thể
tiếp tục trì hoãn – vấn đề thế hệ kế thừa.
Có lẽ ai có trình độ nhận thức đứng đắn cũng biết rằng, VBVNHN là một cơ chế, là tiếng nói
duy nhất thống thuộc VNCH được cộng đồng Quốc Tế công nhận. Là người Quốc Gia chân
chính, chúng ta có trách nhiệm phải bảo vệ cơ chế nầy, tiếng nói nầy.
Tôi hoàn toàn đồng tình với những trăn trở và nhiều đề nghị được nêu trong hai bài viết. Điều
làm tôi suy nghĩ nhiều nhất không phải là tuổi tác của những người đang sinh hoạt trong Văn
Bút, mà là câu hỏi, “Chúng ta đã chuẩn bị được gì cho tương lai VBVNHN?”
Một tổ chức có thể có một quá khứ rất đáng tự hào, có những tên tuổi lớn, có những tác phẩm giá
trị và có một lịch sử lâu dài. Nhưng tất cả những điều ấy chỉ trở thành một di sản sống động nếu
có một thế hệ tiếp nối tiếp nhận và tiếp tục phát triển. Vì vậy, theo tôi, việc bắc nhịp cầu với thế
hệ trẻ phải là ưu tiên hàng đầu, ưu tiên lâu dài của VBVNHN.
Tôi cũng đồng ý rằng chúng ta không nên chỉ ngồi chờ người trẻ tìm đến mà những người có
thẩm quyền, có trách nhiệm của VBVNHN cần chủ động tìm đến họ.
Người trẻ hôm nay có thể không tự gọi mình là “nhà văn”. Họ có thể viết trên Facebook, blog,
Substack, podcast, website, viết song ngữ hoặc sử dụng những phương tiện mà thế hệ trước chưa
từng có. Nhưng điều đó không có nghĩa họ không phải là những người đang sáng tạo văn
chương, giữ gìn văn hoá. Có lẽ chúng ta cần mở rộng cánh cửa để nhìn thấy họ.
Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng trước khi sửa đổi hàng loạt điều lệ theo quy trình cần thiết, chúng ta có
thể bắt đầu bằng một việc đơn giản và thực tế hơn. Đó là, BCH VBVNHN hoặc những người có
trách nhiệm phải cấp thiết nghiên cứu thành lập ngay một “Chương trình Kết nối và Ươm mầm
Thế hệ Trẻ”.
Chương trình này có thể bắt đầu rất nhẹ nhàng, không nhất thiết phải chờ sửa đổi toàn bộ điều lệ
theo chuẩn mực:
 Chủ động tìm kiếm và mời những người viết trẻ tham dự các sinh hoạt của VBVNHN.
 Cho phép họ tham dự với tư cách khách mời, cộng tác viên hoặc thành viên chương trình
trước khi trở thành hội viên chính thức.
 Tổ chức những buổi sinh hoạt trực tuyến giữa các thế hệ để người trẻ có dịp gặp gỡ, trao
đổi và học hỏi từ những cây bút đi trước.
 Giao cho người trẻ những công việc thực tế như truyền thông, kỹ thuật số, dịch thuật, đối
ngoại, podcast, website hoặc tổ chức chương trình.
 Khuyến khích mỗi hội viên kỳ cựu, nếu có điều kiện, đồng hành và hướng dẫn một người
viết trẻ.
 Sau một thời gian thử nghiệm, tổng kết kinh nghiệm rồi mới tiến tới những thay đổi cần
thiết về điều lệ, tiêu chuẩn hội viên, thâm niên và cơ cấu lãnh đạo.
Tôi đặc biệt nghĩ rằng đừng chỉ mời người trẻ vào để họ tiếp tục làm những gì chúng ta đã làm.
Hãy để họ mang vào Văn Bút những phương thức mới, những ý tưởng mới và những phương
tiện truyền thông mới của thế hệ họ. Chúng ta có kinh nghiệm, ký ức, vốn văn hóa và một di sản
mà họ cần. Họ có sức trẻ, công nghệ, ngoại ngữ và những cách tiếp cận mới mà chúng ta có thể
cần. Nếu hai bên gặp nhau được ở đó, thì sự chuyển giao thế hệ sẽ không phải là sự thay thế
người cũ bằng người mới, mà là sự tiếp nối và cộng hưởng êm thắm giữa các thế hệ.
Tôi cũng rất tâm đắc với một ý trong bài của Y Thy Võ Phú, “Vấn đề cuối cùng không phải là ai
sẽ ngồi vào chiếc ghế của chúng ta, mà là đến lúc chiếc ghế ấy cần được trao lại, chúng ta có
chuẩn bị được một người đủ khả năng và nhiệt huyết và trách nhiệm để tiếp nhận hay chưa.”
Theo tôi, đó chính là điều mà tất cả chúng ta có thể cùng đồng lòng. Chúng ta không cần phải
đồng ý với nhau về mọi vấn đề. Chúng ta cũng không cần phải xóa bỏ những khác biệt về quan
điểm. Nhưng nếu chúng ta cùng đồng ý rằng VBVNHN cần có một thế hệ kế tiếp, thì đó đã là
một điểm khởi đầu rất lớn.
Và có lẽ từ hôm nay, thay vì chỉ hỏi: “Tại sao người trẻ không đến với Văn Bút?” …thì chúng ta
nên cùng hỏi: “VBVNHN đã làm gì để người trẻ muốn đến, muốn ở lại và muốn cùng chúng ta
xây dựng tương lai?”
Nếu chúng ta tìm được câu trả lời và bắt đầu hành động ngay từ bây giờ, tôi tin rằng vấn đề thế
hệ kế thừa vẫn còn cơ hội để giải quyết. Điều chúng ta cần truyền lại không chỉ là một tổ chức,
một danh xưng hay một bộ điều lệ. Mà điều cần truyền lại là ngọn lửa.
Và trách nhiệm của thế hệ chúng ta có lẽ không phải là giữ ngọn lửa ấy mãi trong tay mình, mà
là tìm được những bàn tay trẻ để trao nó lại trước khi quá muộn.
Trân trọng,
Một người quan tâm đến VBVNHN

ĐỀ ÁN 24 THÁNG
CHƯƠNG TRÌNH KẾT NỐI VÀ ƯƠM MẦM THẾ HỆ KẾ THỪA VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI

Thời gian thực hiện dự án: 24 tháng
Mục tiêu: Người viết trẻ có khả năng văn chương và những người trẻ quan tâm đến văn chương,
văn hóa Việt Nam tại hải ngoạ
i
Tinh thần: Nhịp cầu cho tương lai

I. LÝ DO VÀ SỰ CẦN THIẾT
Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại (VBVNHN) đã được xây dựng và duy trì qua nhiều thập niên bởi
những thế hệ cầm bút đầy tâm huyết. Những đóng góp ấy là một phần đáng trân trọng của lịch sử
văn học và văn hóa Việt Nam tại hải ngoại.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay đặt ra một câu hỏi cấp thiết, “Ai sẽ tiếp tục công việc ấy trong các
thế hệ tưng lai?” Sự thiếu vắng người trẻ không phải chỉ là vấn đề tuổi tác của hội viên mà đó là
vấn đề về sự tiếp nối của một tổ chức văn chương.
Trong khi đó, thế hệ trẻ hôm nay vẫn đang sáng tác, nhưng họ có thể sử dụng những hình thức và
phương tiện khác với thế hệ trước. Họ sử dụng mạng xã hội, blog, podcast, newsletter, video,
xuất bản điện tử, sáng tác song ngữ và nhiều hình thức văn chương mới.
Vì vậy, nếu muốn có thế hệ kế thừa, Những người có trách nhiệm của VBVNHN không thể chỉ
chờ người trẻ tìm đến chúng ta mà thật sự chúng ta cần phải chủ động tìm đến họ. Đường hướng
hoạt động này nhằm tạo một bước khởi đầu thực tế trong 12 tháng, trước khi tiến tới những thay
đổi rộng hơn về cơ cấu, điều lệ và phương thức hoạt động của VBVNHN.

II. MỤC TIÊU
1. Mục tiêu chính
Trong vòng 24 tháng, xây dựng được một mạng lưới người viết trẻ có quan tâm đến
VBVNHN, tạo điều kiện để họ biết đến VBVNHN, gặp gỡ các thế hệ hội viên, tham gia sinh
hoạt, giới thiệu tác phẩm, học hỏi và trao đổi, thực hiện một số công việc cụ thể… để họ từng
bước trở thành cộng tác viên, hội viên và lực lượng kế thừa.
2. Mục tiêu lâu dài hạn
Vấn đề không phải tìm người trẻ để bổ sung số lượng hội viên, mà hướng tới việc hình thành một
thế hệ có khả năng sáng tác, tổ chức, truyền thông, sử dụng công nghệ, giao tiếp quốc tế, sử dụng
ngoại ngữ, và từng bước tham gia vào việc điều hành VBVNHN.

III. NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG
Chương trình hành động dựa trên năm nguyên tắc:
1. Chủ động thay vì chờ đợi
Không chờ người trẻ tự tìm đến với VBVNHN mà chính những người có trách nhiệm cần
phải chủ động tìm kiếm và mời họ tham gia.
2. Mở rộng thay vì đóng khung
Không chỉ tìm người đã xuất bản sách báo giấy. Có thể tiếp cận những người đang viết trên
các nền tảng kỹ thuật số, các mạng xã hội, website, blog… Họ có thể viết song ngữ hoặc sử dụng
những hình thức sáng tác mới có hiệu quả.
3. Đồng hành thay vì áp đặt
Người trẻ không được xem đơn thuần là người cần được “hướng dẫn”. Chính họ cũng mang
đến những kiến thức, kỹ năng và góc nhìn mà thế hệ trước không có hoặc chưa bắt kịp để có thể
học hỏi lẫn nhau.
4. Trao việc thật, trách nhiệm thật
Không phải chỉ mời người trẻ đến dự các buổi họp mà hãy tìm cách khả thi, thực tế, trao cho
họ những công việc cụ thể để họ có cơ hội đóng góp.
5. Chuyển giao từng bước
Không đặt vấn đề thay thế thế hệ trước bằng các thế hệ kế thừa mà cần nhắm đến mục tiêu là
tạo ra sự chuyển giao êm ái, liên tục giữa các thế hệ.

IV. CHƯƠNG TRÌNH 24 THÁNG
Có thể chia tiến trình nầy thành nhiều giai đoạn:

Giai Đoạn 1: 6 tháng đầu “Mở Cửa Tìm nhân sự”
. Trước nhất thành lập nhóm điều phối.
Đề nghị BCH thành lập một nhóm nhỏ từ 3 đến 5 người, gồm: 1hội viên kỳ cựu và nếu có
thể, ít nhất một người trẻ. Nhóm này không cần trở thành một cơ cấu nặng nề. Nhiệm vụ chính là
tìm kiếm, mời gọi, kết nối, theo dõi tiến trình và thật tâm đồng hành với họ.
. Lập danh sách người viết trẻ, chủ động tìm kiếm những người trong các lãnh vực viết
văn, làm thơ, viết truyện, soạn kịch, dịch thuật, viết văn thơ song ngữ, làm podcast, có blog và
trang nhà văn học riêng, hoặc đang hoạt động trong các cộng đồng văn chương Việt ngữ và song
ngữ. Những nhân sự nầy không nhất thiết phải gia nhập làm hội viên ngay.
. Gửi đến họ một lời mời đơn giản. Ví dụ như, “VBVNHN muốn tìm hiểu và kết nối với
những người viết trẻ đang quan tâm đến văn chương và văn hóa Việt Nam. Chúng tôi rất mong
được biết bạn, đọc tác phẩm của bạn và cùng bạn trao đổi về tương lai văn chương Việt Nam tại
hải ngoại.”
Mục tiêu đầu tiên không phải là để “kết nạp hội viên ngay,” mà mục tiêu là để làm quen với họ,
tỏ sự quan tâm đến sinh hoạt văn chương, tập thể, cộng đồng của họ.
. Tổ chức một buổi Zoom với chủ đề đề nghị, “Người viết trẻ hôm nay và tương lai văn
chương và ngôn ngữ Việt ở hải ngoại.” Không cần diễn văn dài dòng, chưa cần nói về nội quy,
điều lệ của VBVNHN. Chủ yếu để nghe và cho người trẻ cơ hội phát biểu.

Giai Đoạn 2: 6 tháng kế tiếp “Gặp Nhau – Hiểu Nhau”
. Chương trình “Một người trẻ – Một tác phẩm”.
Mỗi tháng giới thiệu 1 đến 2 người viết trẻ. Có thể là: một bài thơ, một truyện ngắn, một tản
văn, một video, một podcast, một bài viết song ngữ… Tác phẩm được giới thiệu trên các phương
tiện truyền thông của VBVNHN nếu phù hợp với chủ trương và đường hướng của hội.
. Sinh hoạt “Hai thế hệ – Một bàn viết”
Mỗi buổi gồm 2 hội viên thuộc thế hệ trước và 2 người viết trẻ để cùng thảo luận một chủ đề
văn chương. Ví dụ:
 Quê hương đối với thế hệ thứ nhất và thế hệ thứ ba
 Việc duy trì tiếng Việt ở hải ngoại hôm nay
 Văn chương trong thời đại mạng xã hội
 Sự cần thiết có sự hiện diện của chúng ta trên văn đàn Văn Bút Quốc Tế.
Mục tiêu không phải để thế hệ trước giảng dạy thế hệ sau mà là để hiểu nhau hơn.
. Chương trình cố vấn: Cần người có khả năng, đủ nhạy cảm, kiên nhẫn, năng động, và giàu
kinh nghiệm để hướng dẫn, khuyến khích một ít người hay một nhóm người trẻ về việc sáng tác,
xuất bản, sinh hoạt văn chương. Và người trẻ có thể chia sẻ ngược lại về công nghệ, truyền thông
xã hội và cách tiếp cận độc giả mới.

Giai Đoạn 3: 6 tháng kế tiếp: “Trao Việc – Trao Cơ Hội”
Đây là giai đoạn quan trọng nhất Nếu chỉ mời người trẻ đến nghe và nói chuyện, họ có thể
vẫn cảm thấy mình là khách. Vì vậy, cần bắt đầu trao trách nhiệm thực tế.
. Có thể thành lập các nhóm nhỏ: Nhóm am hiểu về computer, Facebook, website, newsletter,
podcast, video, soạn thảo chương trình….
. Nhóm Đối ngoại: Ưu tiên những người có khả năng tiếng Anh hoặc ngoại ngữ khác. Có thể
hỗ trợ cho Ban Điều Hành liên lạc quốc tế, dịch thuật, chuẩn bị tài liệu, giao tiếp với các tổ chức
văn chương quốc tế.
. Nhóm Văn chương Trẻ. Để người trẻ dự phần hoặc tự tổ chức với sự yểm trợ của BCH về
các cuộc thi văn chương, tọa đàm, workshop, chương trình đọc thơ, podcast, sinh hoạt trực
tuyến. Điểm quan trọng, “Không nên để tất cả chương trình dành cho người trẻ đều do người
lớn thiết kế.” Hãy để người trẻ có quyền đề xuất ít nhất một phần chương trình của chính họ.

Giai Đoạn 4: 6 tháng cuối cùng: Chuẩn bị “Trao Quyền và Nhìn Về Tương Lai”
Sau 24 tháng thử nghiệm, tổ chức một cuộc gặp tổng kết. Có được bao nhiêu người tham gia
không là điều quan trọng mà thành quả là sẽ có thêm được người trẻ nào chịu tham gia hay
không. Chúng ta có thật sự biết họ cần gì, muốn thích những gì để tiếp tục sinh hoạt; hoặc điều gì
khiến họ ngập ngừng, chưa muốn tham gia. Theo ý họ, VBVNHN cần thay đổi điều gì cho
đường hướng phát triển, trao truyền?
Cuối thời gian, nhóm thực hiện chương trình cần phúc trình cho BCH về kết quả của đã thực
hiện và đề xuất một chương trình sinh hoạt khả thi cho 5 năm tới, rút tỉa từ kinh nghiệm sinh
hoạt hai năm qua với giới trẻ.

V. MỤC TIÊU ĐỊNH LƯỢNG
Để chương trình không trở thành một khẩu hiệu, có thể đặt một số mục tiêu vừa phải trong hai
năm đầu:
– Tạo cơ hội làm quen ít nhất 30–50 người trẻ.
– 15–20 người ít nhất tham gia một sinh hoạt.
– 8–10 người tham gia tương đối thường xuyên.
– 3–5 người bắt đầu đảm nhận công việc cụ thể cho VBVNHN.
– 2–3 người có khả năng trở thành lực lượng nòng cốt cho chương trình thế hệ trẻ trong
những năm tiếp theo.
Những con số trên chỉ là mục tiêu thử nghiệm, không nên biến thành tiêu chuẩn thành tích. Điều
quan trọng nhất là tìm được những người thực sự muốn gắn bó.

VI. VẤN ĐỀ ĐIỀU LỆ
Trong năm đầu tiên, không nhất thiết phải sửa đổi toàn bộ điều lệ ngay. Có thể thực hiện chương
trình dưới hình thức “Chương trình kết nối thế hệ trẻ” và cho phép những người tham gia làm
khách mời, cộng tác viên, thành viên chương trình, thành viên các nhóm chuyên môn.
Sau 12 tháng, nếu thực tế cho thấy cần thay đổi điều lệ để mở rộng hội viên hoặc tạo điều kiện
cho người trẻ tham gia lãnh đạo, lúc đó có thể đưa ra một đề nghị sửa đổi dựa trên kinh nghiệm
thực tế. Điều này sẽ giúp cuộc cải tổ có cơ sở thực tế hơn và tránh tạo ra tranh luận quá lớn ngay
từ bước đầu.

VII. NGOẠI NGỮ VÀ HỘI NHẬP QUỐC TẾ
Một trong những mục tiêu dài hạn cần đặc biệt chú ý là đào tạo một lớp hội viên trẻ có khả năng
sử dụng ngoại ngữ. Không nhất thiết mọi người trong BCH tương lai đều phải giỏi ngoại ngữ.
Nhưng VBVNHN cần từng bước xây dựng một lực lượng trẻ có khả năng đại diện và giao tiếp
với Diễn Đàn Văn Bút Quốc Tế.

Có thể bắt đầu bằng nhờ họ giúp: dịch tài liệu, viết giới thiệu VBVNHN bằng tiếng Anh, mời
những nhân tuyể đặc biệt tham dự các Đại Hội VBQT, hỗ trợ thông dịch, viết bài giới thiệu văn
chương Việt Nam, kết nối với các thành viên quan trọng của VBQT. Đây là một quá trình đào
tạo, không phải một yêu cầu phải hoàn thành ngay lập tức.

VIII. VAI TRÒ CỦA THẾ HỆ ĐI TRƯỚC
Kế hoạch này không nhằm đặt thế hệ trẻ đối lập với thế hệ đi trước. Ngược lại, thế hệ đi trước
chính là một nguồn vốn quý giá nhất của chương trình. Các hội viên kỳ cựu có thể trao truyền lại
kinh nghiệm, kiến thức, lịch sử, tác phẩm, ký ức, mạng lưới quan hệ, nghiệm tổ chức, và những
giá trị văn hóa mà nhiều thập niên qua VBVNHN đã gìn giữ.
Nhưng đồng thời, thế hệ đi trước cũng cần chấp nhận rằng thế hệ trẻ có thể viết khác, đọc khác,
cách giao tiếp khác, sử dụng công nghệ cập nhật, và tổ chức sinh hoạt theo thời đại mới.
Tiếp nối không có nghĩa là sao chép. Một thế hệ mới chỉ thật sự là thế hệ kế thừa khi họ có khả
năng tiếp nhận di sản nhưng đồng thời được quyền làm mới nó.

IX. ĐIỀU CẦN TRÁNH
Để chương trình thành công, cần đặc biệt tránh:
 biến chương trình thành một cuộc tranh luận phe phái;
 biến người trẻ thành công cụ cho bất kỳ tranh chấp nội bộ nào;
 áp đặt người trẻ phải viết hoặc suy nghĩ giống thế hệ trước;
 chỉ mời người trẻ đến dự nhưng không trao quyền đóng góp;
 quá chú trọng danh xưng và chức vụ;
 biến chương trình thành một cuộc thi số lượng hội viên;
 hoặc tạo cảm giác rằng người trẻ được “ban ơn” khi được bước vào Văn Bút.
Điều người trẻ cần nhìn thấy là VBVNHN thật sự cần họ.

X. KẾT QUẢ MONG MUỐN SAU 24 THÁNG
Nếu chương trình thành công, chúng ta có thể chưa có ngay một thế hệ lãnh đạo trẻ. Điều đó
không sao. Điều quan trọng hơn là sau 24 tháng, VBVNHN có:
 một mạng lưới người viết trẻ;
 một nhóm người trẻ đã quen với sinh hoạt Văn Bút;
 một số người trẻ bắt đầu đảm nhận công việc;
 một số hội viên kỳ cựu đã trở thành người đồng hành;
 một mô hình kết nối thế hệ có thể tiếp tục;
 và quan trọng nhất, một con đường thực tế để đi tới thế hệ kế thừa.

XI. LỜI KẾT
VBVNHN đã đi được một chặng đường rất dài.
Những người thuộc thế hệ sáng lập và những thế hệ tiếp nối đã bỏ vào Văn Bút rất nhiều thời
gian, công sức, tâm huyết và tình yêu đối với Văn Hoá và Ngôn Ngữ Việt. Nhưng một di sản chỉ
thật sự sống khi nó được trao lại. Chúng ta không thể bắt thế hệ trẻ trở thành bản sao của thế hệ
mình.
Điều chúng ta có thể làm là trao cho họ những gì quý giá nhất mà chúng ta đang có, mở cánh cửa
để họ bước vào, lắng nghe tiếng nói của họ và tạo cơ hội để họ cùng xây dựng tương lai. Hai
mươi bốn tháng đầu tiên có thể chưa giải quyết được vấn đề nhưng nó có thể trả lời một câu hỏi
quan trọng, “VBVNHN có thật sự muốn có một thế hệ kế thừa hay không?”
Nếu câu trả lời là có, thì chúng ta hãy bắt đầu ngay từ hôm nay. Không phải để thay thế một thế
hệ mà để nối tiếp một thế hệ. Không phải để giữ mãi một chiếc ghế mà để chuẩn bị một người có
thể ngồi vào chiếc ghế ấy khi đến lúc; cũng không phải để đóng lại một chặng đường mà là để
trao lại ngọn lửa từ thế hệ này sang thế hệ khác.
ẨN DANH
=======================
Y Thy Võ Phú
On Tuesday, October 13, 2026 at 03:44:57 PM EDT, ThanhSong KimPhu <> wrote:
Kính thưa quý văn thi hữu VBVNHN,
Tôi nghĩ chắc quý vị đều có nhận được mail của một vị ký tên Ẩn Danh? – Lẽ ra với các mail thế này, tôi không quan tâm khi nhận được dưới hình thức nặc danh, nhưng lần nầy tôi đọc vì mail được gởi từ Võ Phú, một văn thi hữu trẻ tuổi, đa tài và rất nhiệt tình, dễ mến của Văn Bút chúng ta.
. Đọc mail, tôi thấy những ý kiến nhiều điểm cũng tương đồng trong 2 bài viết của Võ Phú và văn thi hữu Phương Hoa.
. Bài viết có nêu thêm một số đề nghị mới, cùng hướng giải quyết từng vấn đề theo quan điểm của tác giả.
. Bài viết khiến cá nhân tôi có cảm giác như chúng ta đang ngồi trong một lớp của trường học êm ả thời học sinh, chớ không phải đang trong cảnh giới náo loạn của trường đời. Bởi trường học, có một không gian, môi trường  nhất định, nhưng trường đời thì trăm ngàn hoàn cảnh khác nhau, chưa kể điều kiện về cuộc sống vật chất lẫn tinh thần, về thời gian, về khả năng có thể đáp ứng theo yêu cầu phục vụ, về không gian thì quá mênh mông, bởi không phải tất cả hội viên Văn Bút ở gần hay cùng nơi chốn, mà rải rác khắp nơi…
. Về tuổi tác và tinh thần đóng góp, dĩ nhiên lớp trẻ có ưu thế là năng nổ, nắm bắt kịp thời công nghệ hiện đại, trình độ học vấn và ngoại ngữ phần đông giỏi hơn lớp kỳ cựu. Nhưng lớp trẻ lại bận bịu sinh kế, gia đình, lo toan đối phó với cuộc sống, mà con đường văn chương hoàn toàn không đáp ứng được yêu cầu thiết thực đó, cũng là một rào cản không thể phá vỡ được khi một số ít lớp trẻ có nhiệt huyết với vấn đề này. 
. Chính vì vậy, ngay trong Văn Bút của chúng ta, một số các bạn trẻ mà Văn Bút trân trọng xem là tài năng trẻ, từng được chủ tịch đương nhiệm Cung Thị Lan lưu tâm trước nhất, và từng mời tham dự vào các vai trò quan trọng trong nhiệm kỳ kế tiếp. – Thoạt tiên đã nhận lời, nhưng sau đó đều nêu lý do riêng như bận gia đình con cái cha mẹ, bận công việc làm, không còn thời gian tham dự. 
. Trong kỳ tham dự Lễ Tưởng Niệm 30 Tháng Tư Đen, và 50 Năm Nhìn Lại Văn Học Việt Nam Hải Ngoại, tôi đã thấy sự hân hoan vui mừng của chủ tịch Cung Thị Lan khi mời được văn thi hữu Tạ Quang Tuấn và văn thi hữu Y Thy Võ Phú nhận lời ứng cử vào Ban Chấp Hành 2027-2029. Nhưng sau đó tôi lại thấy sự buồn bã thất vọng ê chề của chủ tịch Cung Thị Lan, khi hai vị trẻ tuổi này từ chối.
. Văn Bút luôn tạo điều kiện đưa lớp tài năng trẻ lên để kế thừa, nhưng ngay “trong nhà” Văn Bút mà điều này còn bị khước từ do quý bạn trẻ, chớ không do ban lãnh đạo Văn Bút. – Thì việc tìm kiếm tài năng trẻ bên ngoài, có phải là sẽ gặp trở ngại  nhiều hơn không? – Vì cùng sinh hoạt thời gian dài trong Văn Bút, chúng ta có thể tạm hiểu biết phần nào tư duy và tính cách của các văn thi hữu trẻ. – Nhưng lớp trẻ bên ngoài kia, ta không hề biết điều này, cũng như không hề biết họ là ai, họ ở đâu và ai là người tìm kiếm và  có bổn phận trách nhiệm bảo đảm cho quý tài năng trẻ mới lạ đó?
. Tôi cũng là một thành viên nhiều năm của Văn Bút, tôi lại hay để tâm quan sát mọi sinh hoạt trong Văn Bút, nhưng chưa bao giờ tôi thấy có sự chèn ép cá nhân, hay sự dẫn dắt điều khiển tư tưởng cùng hình thức sáng tác văn thi thơ của bất kỳ hội viên nào, từ những vị đương nhiệm điều hành Văn Bút.
. Về những ý kiến mới mẻ liên quan mật thiết đến thời đại công nghệ hóa hiện nay, ít nhiều gì trong văn Bút chúng ta cũng có không ít vị có thể sử dụng Internet để theo dõi tìm hiểu trong Văn Bút lẫn bên ngoài, đủ để biết những gì quý vị ấy có nhu cầu.
Nhưng tôi nghĩ, tất cả chúng ta hầu như cũng đều tha thiết mong mỏi có thế hệ trẻ hơn kế thừa, đa năng đa tài, toàn diện hơn, và luôn ao ước, chờ đợi, sẳn sàng đón tiếp…Nhưng thực tế thì sao? – Không riêng Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại chúng ta, mà hầu như tất cả các đoàn thể lớn có xuất thân từ Quân đội xưa của VNCH, hay các Trường học, các ngành nghề khác…cũng đều có chung vấn nạn: – Thiếu trầm trọng, hoặc tìm kiếm không ra lớp trẻ để trẻ trung hóa diễn đàn của mình. 
. Trong lần dự họp trên Zoom với Uỷ Ban Các Nhà Văn Trẻ thuộc Văn Bút Quốc Tế, tôi được biết các thành viên muốn gia nhập vào Uỷ Ban nầy phải dưới 35 tuổi. Vì vậy khi tìm kiếm, chúng ta cần phải lưu ý về vấn đề này.
. Tóm lại, cá nhân tôi rất hoan nghênh ý kiến đóng góp của tác giả Ẩn Danh. 
. Tôi ủng hộ hết mình nếu may mắn có được bất cứ tài năng trẻ nào với nhiệt huyết và thiện tâm đóng góp công sức mình vào cho Văn Bút.
. Tôi mong mỏi tất cả quý thành viên trong Văn Bút, nếu có phát hiện bất cứ hạt giống tốt đẹp nào, hãy mạnh dạn tiến cử gia nhập Văn Bút, càng nhiều càng tốt.
. Cá nhân tôi quyết không hề có tư tưởng phân biệt, kỳ thị, đố kỵ, chèn ép, hay có thái độ kẻ cả với bất kỳ lớp tài năng trẻ, vì tôi biết họ là rường cột trong tương lai cho Văn Bút. – Kể cả với toàn thể văn thi hữu chúng ta.
. Tôi hy vọng vào một tương lai tươi sáng hơn. Vì Văn Bút chúng ta qua 6 năm điều hành của chủ tịch Cung Thị Lan, chúng ta đều nhìn thấy sự rạng rỡ khởi sắc của Văn Bút VNHN. Tôi tin rằng tất cả văn thi hữu có lòng yêu quý Văn Bút thật sự, sẽ không bao giờ muốn phá bỉnh, gây rối loạn hoặc chia rẻ nội bộ để tạo cơ hội cho những đối tượng muốn phá hoại VBVNHN.
. Để theo kịp “đôi hia bảy dặm” của nền công nghiệp hiện đại, tôi cũng tự cố gắng học hỏi thêm để bổ túc cho bản thân ngày một hoàn thiện hơn, không ngừng nghỉ.
. Một chút thiển ý đóng góp xin được bày tỏ, kính cảm ơn quý vị đã đọc.
Trân trọng,
Thanh Song Kim Phú